CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - KỲ 115 - Hội nhà văn của nước ta - KỲ 26

                                 Như con Trâu chết .

            ( tường thuật Hội nhà văn Việt Nam ăn Tết con Trâu)

   Còn vài ngày nữa tiễn con Chuột về năm cũ, đón con Trâu về...ăn Tết. Chỉ có điều năm cũ sắp qua là Con Chuột nhắt hay con Chuột cống, năm mới sắp tới  là con Trâu vàng  hay con Trâu...chương lại là cả một vấn đề gây tranh cãi. ?  Thực ra, cả cái đất Hà Nội kể luôn cả phần mới mở rộng, chẳng ai thắc mắc ẩm ương như vậy, duy chỉ mấy anh chị  tại văn phòng Hội nhà văn Việt nam ở phố Nguyễn Đình Chiểu Hà Nội  “rỗi hơi” nên gân cổ cãi nhau.

Đứng về phe “chuột nhắt” “trâu vàng” có bà tài vụ, chị kế toán, phe “chuột cống” “trâu chương” có ông Ban công tác Hội viên, bà Ban nữ công...Hai phe cãi nhau suốt từ sáng tới trưa , bất chợt đồng chí Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội từ đâu chạy vào, mặt mũi đầy khẩn trương :

“ Họp...họp gấp...ôi chết chết...tết nhất tới nơi rồi mà cứ ngồi dãi thải cả ra thế kia có chết không ?”

Thế là ông triệu cả văn phòng tới họp bàn về cuộc gặp mặt tất niên Ban lãnh đạo Hội nhà văn. Bà Chánh văn phòng phát pháo đầu tiên :

“ Tôi đề nghị năm nay ta họp hẹp thôi, trong Ban chấp hành thôi.”

Ban chấp hành toen hoẻn có 5 vị, họp vậy thì đáng bao nhiêu, anh em chấm mút vào chỗ nào, lập tức bà con nhao nhao phản đối. Hăng hái nhất là ông Trưởng ban công tác hội viên. Ông nói :

“ Mở rộng...tôi đề nghị họp mở rộng tới các thủ trưởng các cơ quan cấp 1, cấp 2...”

Hoá ra Hội nhà văn VN tuy toen hoẻn có 700 ông bà hội viên nhưng cũng tổ chức thành các cơ quan cấp 1, cấp 2, cấp 3...nghe oách ngang một cái Bộ như Bộ văn hoá & thông tin , Bộ thể thao & du lịch. Chỉ có điều đồng chí Bộ trưởng “Bộ Nhà văn” là nhà thơ Hữu Thỉnh chắc  còn xa lắm mới leo lên được cái ghế Uỷ viên trung ương Đảng như các Bộ trưởng khác nên “Bộ Nhà văn” bất quá cục chỉ ngang cấp Cục , Vụ, Viện...

Nghe xong các ý kiến đối đáp, ông Chủ tịch Hội “quyết” ngay một buổi gặp gỡ tất niên mời cả Ban chấp hành lẫn các ông bà Tổng, Phó Tổng các báo , Giám đốc, Phó Giám đốc các cơ quan xuất bản, Trường, Trại  trực thuộc Hội – tóm lại là một cuộc gặp gỡ cuối năm có tính chất liên hoan tất niên sau một năm vô cùng vất vả và cực nhọc trong việc phân bổ bổng lộc của Đảng Nhà nước cho cả ngàn hội viên nhất năm nay kinh tế khó khăn, phần giành “nuôi” các nhà văn có phần eo hẹp hơn mấy năm trước.

Cuộc họp tối quan trọng như vậy nên đồng chí Chủ tịch Hội Hữu Thỉnh, rút ngay “nhà thơ” Trương Vĩnh Tuấn, Phó Tổng Biên tập báo Văn Nghệ Trẻ sang  trực tiếp chỉ đạo việc tổ chức.

Trương Vĩnh Tuấn vốn là nhân vật Thanh Cấu trong “Vết sẹo và cái đầu hói, được nhà văn Võ Văn Trực mô tả trong một chuyến đi nghỉ mát của báo Văn Nghệ như sau :

“ Cấu được Quách Quyền Lực giao cho làm tổng chỉ huy cuộc đi nghỉ mát này. Theo lệnh của Cấu từ mấy hôm trước, các cô và các cháu ở phòng Hành chính trị sự đến sớm nhất, chuẩn bị các công việc hậu cần: bia, nước ngọt, thuốc đau bụng, thuốc cảm, dầu gió, giấy vệ sinh, bánh mì ba tê… Cấu rất hiểu ý của thủ trưởng, lo toan chuyến đi nghỉ mát này thật hoàn bị như một chiến tích của mình. Cấu đến Viện tuy có muộn hơn nhân viên, nhưng bắt tay ngay vào việc điều hành từ phút đặt chân vào cửa:

- Mọi người đến đầy đủ chưa ?

Tiếng “thưa” dạ ran lên :

-  Thưa thủ trưởng, đủ rồi ạ .

Với chiếc cặp đen trên tay, chân đi đôi giày sáng bóng, Cấu xấc xáo vào phòng trong,ra phòng ngoài, vào phòng kho, đôn đốc ầm ĩ :

- Xếp mấy két bia vào một nơi !

- Xếp mấy thùng nước ngọt vào một nơi.

- Bánh mì batê cho vào túi nylông sạch sẽ . Giấy vệ sinh để riêng ra , không để lẫn vào banh mì batê.

- Các loại thuốc dự phòng cảm gió , ỉa chảy để hẳn ra một túi. Cơ quan văn hoá phải có nếp sống văn hoá , phải có thái đố ứng xử văn hoá , phải có động tác ngoại giao văn hoá .

 Tiếng giày cộp cộp của Cấu đi đến đâu thì mồm Cấu phát ra tiếng quát tháo đến đấy. Đi hấp tấp quá, Cấu vấp phải két bia, suýt ngã lăn vào chân tường:

- Đ. mẹ đứa nào để két bia vô văn hoá thế này?”

Rút kinh nghiệm năm ngoái các đại biểu uống bia chai dễ đập vỏ lên đầu nhau nên năm nay đồng chí “duyệt” cho uống bia lon. Quà Tết năm nay cũng gọn nhẹ. Không cặp sách, sổ tay, bút BIC như mọi năm, cứ dồn hết cả vào phong bì cho gọn nhẹ.

Tuy nhiên quan trọng nhất là nội dung cuộc gặp gỡ phải chuẩn bị cho thật kỹ. Sơ sẩy để mấy thằng nhà văn rượu vào lời ra nói nhăng nói cuội là…chết với tuyên huấn.

Thế là đồng chí , Phó Tổng biên tập báo Văn Nghệ Trẻ xác định ngay với ông Chủ tịch Hội  nội dung cuộc gặp là “ mừng công”, tổng kết thành tích là chính.  Bởi vậy chủ yếu liên hoan “văn nghệ cây nhà lá vườn” trong đó ngâm thơ chiếm phần lớn. Tất nhiên ai ngâm thơ, ngâm bài gì đều phải được đồng chí Chủ tịch Hội duyệt trước và phải quy định  không được ngâm những bài thơ  động chạm tới chuyện “nhạy cảm” như Trung Quốc xâm lấn biển Đông hoặc “ai đứng đằng sau Huỳnh Ngọc Sĩ trong vụ PCI ăn tiền của Nhật “.

Chuẩn bị đầy đủ, chi tiết vậy rồi , ấy thế mà khi vào cuộc gặp gỡ tất niên, bia  cứ nốc ào ào mà không một quý vị đại biểu nào đăng ký đọc thơ mới chết chớ. Đã vậy câu chuyện trên bàn nhậu lại cứ rào rào xoay quanh những chuyện vô cùng nhạy cảm , vô cùng thời sự như việc tán phát trên mạng hồi ký chính trị “ Đi tìm cái tôi đã mất” của nhà văn Nguyễn Khải.

Một bà sồn sồn cất giọng Nam bộ :

“ An cháo đái bát. Nguyễn Khải ăn nhiều bổng lộc vậy mà quay cổ chửi các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước là nói dối lem lém, nói dối lì lợm, nói không biết xấu hổ, không biết run sợ vì người nghe không có quyền hỏi lại…”

Một ông tuổi ngoại 80 áng chừng là nhà văn lão thành  phều phào :

“ Cái thằng khốn thế . Là nhà văn nhận giải thưởng văn học Hồ Chí Minh mà dám phát biểu dân tộc ta vừa thoát ách thực dân thì bị tròng ngay vào cổ cái chủ nghĩa cộng sản đã mất hết sức sống. Nói vậy là phản động rồi còn gì…”

Một ông trắng trẻo dáng nho nhã thư sinh, đứng lên xua xua tay :

“ Chưa ăn thua gì . Hồi ký Nguyễn Khải chưa ăn thua gì. Hồi ký Nguyễn Đăng Mạnh mới kinh. Lão này dám viết hẳn một chương bôi xấu Chủ tịch Hồ Chí Minh . Lão kể  nữ du kích Nguyễn thị Hằng hồi đó là một cô gái quê rất trắng trẻo, cao ráo được Bác gọi tới trò chuyện. Lần đầu tiên ra Hà Nội, đi đâu cũng có một anh cảnh vệ hay công an đưa đi. Hành trình qua rất nhiều chặng. Đến mỗi chặng, anh dẫn đường lại bảo, cô chờ ở đây, người khác sẽ đưa đi tiếp. Chặng cuối cùng, anh dẫn đường nói, cô ngồi đây, Bác xuống bây giờ. Một lát ông Hồ tới. Ông không hỏi han gì về thành tích chiến đấu của Hằng mà lại hỏi : “Cháu có buồn đi tiểu, Bác chỉ chỗ cho mà đi”. Viết vậy khác nào tố cáo bác Hồ bị ẩn ức sinh lý nặng, đầu óc quẩn quanh có mỗi “cái đó” của cháu gái thôi à ?”

Bà sồn sồn lại chen ngang :

“ Nguyễn Đăng Mạnh còn viết về Nông thị Xuân bồ của bác Hồ bị giết chết dã man. Lão dám khẳng định gần đây có người điều tra ra vụ việc này rất tỉ mỉ, rõ ràng, và công bố cụ thể trên internet: cô Xuân bị thủ tiêu vì hai lý do: một là cô đòi chính thức hoá: điều này phải do Đảng quyết định, mà Đảng thì không thể chấp nhận. Hai là cô bị Trần Quốc Hoàn hãm hiếp nhiều lần. Hoàn tuy đã đe doạ cô, nhưng vẫn sợ bị cô tố cáo. Hắn sai Tạ Quang Chiến đập chết, rồi ban đêm, đặt xác cô ở quãng đường từ Nhật Tân đi Chèm, bố trí một xe ô tô cán lên, tạo ra một vụ tai nạn giao thông giả. Còn ba chị em cô Xuân là ba chị em họ. Một cô tên Nguyệt, một cô tên Vàng. Hai cô này cũng bị thủ tiêu vì đều biết chuyện. Nguyệt mất tích, không rõ bị thủ tiêu ở đâu. Còn cô Vàng thì bị đập chết và quăng xác xuống sông Bằng Giang, Cao Bằng….”

Lúc này ông Chủ tịch Hội mới la lối :

“ Oi chết chết…Giáo sư tiến sĩ, Nhà giáo nhân dân mà lại bôi bác Hồ chủ tịch xấu xa đến vậy khác gì bọn chống đối ở hải ngoại . Báo chí của Hội ta phải phê phán thật kịch liệt…”

Đồng chí  Phó Tổng biên tập báo Văn Nghệ Trẻ vội vàng lên tiếng :

“ Các đồng chí yên trí, tôi đã cho đăng một loạt bài phê phán lão giáo già này rồi. Toàn loại chiến sĩ trung kiên trên mặt trận bảo vệ tư tưởng của Đảng cả thôi . Như đồng chí Mai Quốc Liên ở Sàigòn, đồng chí Nguyễn văn Lưu ở Hà Nội và cả đồng chí nguyên lãnh đạo văn hoá tư tưởng cũng viết bài phê phán.”

Đồng chí Chủ tịch lắc đầu :

“ Phê mà giấu mặt hết, dùng bút hiệu thì ăn thua gì. Bảo các ông ấy ký tên thật ta sẽ tăng gấp đôi nhuận bút…”

Vừa lúc đó một em gái tên Chanh hay Cốm gì đó chạy tới ghé tai ông , Phó Tổng thì thào . Ong này nghe xong há hốc miệng , kêu to ba tiếng :

“ Bố láo…bố láo..bố láo…”

Cuộc họp bỗng im bặt, các cặp mắt đổ dồn vào ông chờ đợi một sự kiện  chắc rung trời chuyển đất mới la lớn đến vậy. Chờ cho mọi người há hết cả miệng ra đợi như chim con đợi mẹ mớm mồi, gã mới dằn giọng :

“ Hai giờ đêm qua, ông nhà văn Nguyễn Khắc Phục đã đưa lên mạng thư ngỏ gửi các bạn trẻ trong nước kêu gọi chống Trung Quốc…”

Ong Chủ tịch Hội tái mặt :

“ Thôi chết, chết …thằng cha này năm ngoái đã viết thư ngỏ gửi nhà văn Trung Quốc về vụ Hoàng Sa- Trường Sa rồi…”

Ong Phó Tổng Văn Ngệ Trẻ :

“ Năm nay nó  lại viết thư ngỏ nữa. Mà lần này quyết liệt lắm. Nó dám chửi Trung Quốc :” Về bản chất và tham vọng bất chính, những kẻ đòi "dậy Việt Nam" năm 1979 và những vị hôm nay trịnh trọng rêu rao những lời đường mật về "16 chữ vàng" và "4 tốt" là một đồng một cốt. Khác chăng chỉ ở  cách thức, giọng điệu, diễn xuất, càng ngày thói đạo đức giả và thủ đoạn càng tinh vi, nham hiểm và tàn độc hơn….”

Ong Chủ tịch hội vội vã cắt ngang :

“ Thôi thôi không trích dẫn nữa. Lỡ đến tai các đồng chí Hồ Càn Văn , đại sứ Trung Quốc thì bỏ mẹ cả đám.”

Ong Phó Tổng Văn Nghệ Trẻ lên tiếng :

“ Tôi đề nghị báo Văn Nghệ Trẻ lẫn  báo Văn Nghệ Già mở một đợt phê phán Nguyễn Khắc Phục phá hoại 16 chữ vàng, phá hoại tình hữu nghị núi liền núi sông liền sông giữa Trung Quốc và Việt Nam…”

Lập tức hàng loạt cánh tay giơ lên hô to :

“ Tôi viết…tôi xung phong viết…”

Người ta nhận thấy các đồng chí trong Ban chấp hành, các đồng chí thủ trưởng các cơ quan cấp 1 của Hội nhà văn đều hăng hái giơ tay. Còn lại đồng chí nào không giơ tay thì đều im thin thít. Bia và đồ nhậu lại tiếp tục bưng ra. Đồng chí Chủ tịch Hội Hữu Thỉnh nâng lý chúc mừng :

“ Nào năm mới chúc mừng tình hữu nghị Việt Nam – Trung Hoa đời đời bền vững, đời đời phát triển như con Trâu…à à…con Trâu Kỷ Sửu…”

Trong bàn tiệc bất chợt có ai đó nói nho nhỏ :

“ Như con Trâu…chết chương phềnh phềnh…”

Cả bàn tiệc bỗng cười ồ. Đồng chí Chủ tịch Hội nhà văn Hữu Thỉnh tái mặt, vội vàng để ngón tay lên miệng “suỵt suỵt” rồi rón rén bước ra cửa ngó nghiêng coi có bị ai nghe lén . Lúc quay vào bàn tiệc đồng chí lớn tiếng :

“ Chuyển sang phần văn nghệ, tôi đề nghị toàn Ban chấp hành và các cán bộ lãnh đạo Hội đồng ca một bài mừng năm mới. Nào hai ba…“ Việt Nam Trung Hoa núi liền núi sông liền sông…mối tình hữu nghị sáng như vầng đông…”

Tất cả các quý vị đại biểu đều hát rõ to. Vị nào không nhớ lời bài hát cũng  ngoác miệng ra mấp máy tỏ vẻ ta đây cũng hát hăng hái lắm đây. Duy nhất có một nữ uỷ viên Ban chấp hành là nhà văn Phan thị Vàng Anh là ngồi im không chịu  hát. Khi được chất vấn tại sao không biểu lộ tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản với Trung Quốc, nữ đồng chí này sốt sắng trả lời :

“ Tôi không hát nhưng tôi sẽ ngâm thơ. Tôi sẽ ngâm thơ của bố tôi, thi hào Chế Lan Viên :

“ Bác Mao nào ở đâu xa ?

Bác Hồ ta đó chính là bác Mao…”

Cử toạ vỗ tay rầm rầm. Buổi tiệc tất niên của Ban lãnh đạo Hội nhà văn Việt Nam vậy là kết thúc.

TRÂU QUỲ