CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - KỲ 73 -

                      Nhà văn An Nam khổ như chó…

 Câu thơ này của nhà thơ Nguyễn Vỹ gửi nhà báo Trương Tửu hồi còn phong kiến đế quốc, tới nay xem ra đã…hết thời gian sử dụng. Tối ngày 21 tháng 12 , ngay sau kết thúc Lễ khai mạc ASEAN ParaGames 2 tại sân Mỹ Đình , gặp nhà văn Nguyễn Khắc Phục – tác giả kịch bản phần lễ hội hoành tráng với cả ngàn học sinh các truờng nghệ thuật, dàn nhạc giao hưởng trong hệ thống ánh sáng laser làm sáng hôm sau báo chí phải chạy tít lớn ca ngợi :” Thêm một bất ngờ mang tên : “Việt Nam : Ngày hội của tình nguời và khát vọng…”.

Bắt tay Nguyễn Khắc Phục thật chặt :

“ Chúc mừng nhà văn thắng quả lớn. Kịch bản “ Hoà bình-Tình yêu- Khát vọng” cho Para Games  vừa nãy ông “ẵm” mấy trăm triệu ?”

“ Bí mật…”

“ Năm kia viết phim truyền hình nhiều  tập “ Những đứa con thành phố” , năm nay viết kịch bản lễ hội lại có “ Những đứa con từ đất…những đứa con từ nước…”. Sao ông lắm “ Những đứa con thế ? ”

Nhà văn liếc bốn chung quanh rồi gằn giọng :

“ Mày còn giở cái giọng xói móc ấy ra thì xéo đi chỗ khác chơi cho tao…hành nghề, nghe chưa ?”

Sau hai mươi năm “hành nghề ”, nhà văn Nguyễn Khắc Phục hiện nay có vài trăm tập phim truyền hình “ Những nẻo đường phù sa”, “ Bình minh châu thổ”, “ Bác Tôn – nguời thuỷ thủ già”….rồi kịch bản những lễ hội “Hạ Long”, “ Hoa Đà Lạt”, “ ASEAN Para Games và nhất là “ 1000 năm thành phố Rồng bay”…đã nâng Nguyễn Khắc Phục lên hàng đại gia trong hàng ngũ “những nhà văn chuyên viết kịch bản”. Một ngôi biệt thự đầy đủ nội thất hiện đại ở quê vợ Nha Trang, một căn nhà Sàigòn …tất cả đều từ “ngòi bút” mà ra. Được nhiều, mất cũng đau, trong một bữa tiệc mừng nhà văn do các phụ huynh học sinh một truờng PTTH ở Nha Trang tổ chức , một nhà giáo đã tới cụng ly với NKP và phán một câu làm mọi người bật  ngửa :” Nhà văn Nguyễn Khắc Phục đã chết rồi”.  Nhưng chuyện đó chẳng qua như một phát…muỗi đốt, Nguyễn Khắc Phục vẫn rong ruổi các địa phương ê làm phim, làm lễ hội .

Kiện tuớng đang sắp vượt Nguyễn Khắc Phục phải kể tới nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn. Chỉ trong vòng 10 năm trở lại, ông đã đẻ ra vài trăm tập phim truyền hình, khiến Giám đốc Hãng phim truyền hình TP HCM, nhà văn Nguyễn Hồ đã phát biểu :” Chúng tôi đã “mua đứt” ông Nguyễn Mạnh Tuấn”. Nào “ Đồng tiền xương máu”,  “ Blouse trắng”, “Cô thư ký tội nghiệp”,”Trên dòng kinh xáng”, “ Hướng nghiệp”…..tất cả đều theo một “công nghệ phim truyền hình” là các nhân vật thả sức đấu đá nhau, sau cùng trật tự xã hội  bao giờ cũng chiến thắng”.

Hầu hết những nhà văn nhảy sang viết phim, viết kịch đều của ăn của để. Nào Lê Phương, Trịnh Thanh Nhã, Nguỵ Ngữ, Lưu Trọng Văn…Các “quý vị” này thường “tự hào” là “những cây bút tự do” không dính dáng tới “bổng lộc nhà nước”. Ở đời “bắt không được thì tha làm phúc” chứ lọt được vào hàng ngũ những nhà văn “ăn bổng lộc” không phải là dễ. Trước hết họ phải có một bề dầy “tham gia cách mạng”, rồi “hồng thắm, chuyên sâu “, phải có thẻ Đảng cái đã. Những nhà văn này thường tụ tập quanh những cơ quan văn học Nhà nước như Hội Nhà văn, Báo Văn Nghệ, Viện Văn học… và “thành quả hoạt động sáng tác” chí ít cũng phải là một ngôi nhà ở Hà Nội hoặc Sàigòn , một mảnh đất vuờn ngoại thành và vài xuất đi nước ngoài miễn phí. Các nhà văn quân đội bổng lộc còn cao hơn nữa : Lê Lựu, Chu Lai, Trần Đăng Khoa…ông nào ông nấy đều nhà cao cửa rộng , tiền tiêu rủng rẻng và mỗi dịp tết đến đều có suất trên các báo Xuân từ vài triệu đến vài chục triệu .

Thế còn các nhà văn trẻ ?

Hơn hẳn các đàn anh trong sự nghiệp “tạo dựng cơ sở vật chất”, các nhà văn mới nổi, lập tức chạy bằng được một xuất “biên tập viên” để rồi từ đó “tiến lên ta quyết tiến lên…”. Nguyễn thị Thu Huệ khi mới viết được vài truyện ngắn đã “chạy” ngay được về Đài truyền hình Việt Nam và nghiễm nhiên ngồi ghế béo bở : Trưởng phòng biên tập hãng phim truyền hình VN. Ở TP Hồ Chí Minh, nhà văn  kiêm đạo diễn  Nguyễn thị Minh Ngọc đã từng nổi tiếng là “tuần chay nào cũng có nước mắt”. Nơi nào có trại sáng tác, nơi nào có Hội nghị …là Ngọc có liền, tới mức một nhà văn Sàigòn đã phải kêu lên :” Này Ngọc, ăn bổng lộc Nhà nước nhiều thế thì phải vào…đảng đi chớ…”.

Các nhà văn trẻ khác cũng không chịu thua kém các bậc đàn anh, đàn chị. Trầm Hương “đóng chốt” ở…Nhà bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, chuyên khai thác những linh hồn chết, Phan thị Vàng Anh , biên tập viên NXB Trẻ, Nguyễn thị Châu Giang, biên tập viên NXB Kim Đồng mới đây lại lấy chồng bên tây…Rồi thì Thảo Phương, Thu Nguyệt, Nguyễn Hữu Hồng Minh…ở Sàigòn, Phan Huyền Thư, Vi Thuỳ Lynh…ở Hà Nội, ”em” nào cũng sống “khoẻ re”, đi tới đâu cũng được chụp hình, tiếp rước…tuyệt đối không ai thuộc diện phải trợ cấp xã hội cả. Bởi thế mới thấy rõ được cái ưu việt của chế độ ta, “xoá đói giảm nghèo” được ngay cả trong hàng ngũ những nguời mà các bậc tiền bối vẫn kêu lên là “ khổ như chó”.

Tất nhiên, không phải nhà văn nào cũng “viết vì…tiền” được cả. Vẫn còn có một số ít nhà văn, nhà thơ “kiếm ăn từng miếng toát mồ hôi” không phải bằng cây bút. Ngay cả trong hàng ngũ những nguời viết trẻ, những nguời thỉnh thoảng lại được Hội Nhà văn VN bỏ tiền ra cho  dự trại sáng tác, cũng có nhiều nguời không thể làm giàu được bằng ngòi bút. Trên báo Văn Nghệ số ra ngày 13-12-2003, nhà thơ trẻ Vũ thị Huyền đã phải than vãn :

        “ Ăn ba bữa cơm không mất tiền của Hội Nhà văn

           Được gặp ông Hữu Thỉnh :” Phải viết thật hay,

                                                                         thật mới…”

           Về nhà hai đứa con ăn ba bữa mì ăn liền

           Lại thấy ông chồng mọc râu trong mắt…”

                                                         ( Nhật ký ngày 10-10)

Cho ăn có 3 bữa cơm miễn phí mà đòi hỏi “ phải viết cho thật hay, thật mới” thì quả thực nhà  thơ  Hữu Thỉnh, Tổng thư ký Hội nhà văn VN đòi hỏi có hơi bị…nhiều đối với các nhà văn nghèo.

Thế mới biết “ tình trạng phân hoá giàu nghèo đang diễn ra sâu sắc và quyết liệt” không những ở trong xã hội mà ngay trong cả hàng ngũ các nhà văn. Bởi thế câu thơ “Nhà văn VN khổ như chó” có khi lại vẫn còn có ý nghĩa thời sự vậy.

        

NT