CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - KỲ 119 - Xiếc ...chữ...

                                            

             Người ta nói nhà văn chính là nhũng nhà xiếc ...chữ.

            Hơn nưả thế kỷ qua,trong văn chương Việt Nam,giải quán quân phải giành cho văn sĩ Nguyễn Tuân.Ông nhào nặn,tung hứng,vặn vẹo  chữ nghiã thật chẳng khác gì một  ảo thuật gia .Tuy nhiên,cái trò đó dễ làm ngưá tai gai mắt  lãnh đạo vốn coi văn chương phải phục vụ chú bộ đội,anh công nhân,chị xã viên,bởi thế nó  phải dễ nghe,dễ hiểu,nói năng cho từ tốn, lễ phép,đừng có xếch mé,nói chõ lên mà móc máy lãnh đạo.Chẳng thế,thời đó,có anh đã phải đi tù chỉ vì làm hai câu thơ :

            “ Tiến lên ta quyết tiến lên,

           Tiến lên ta gọi cấp trên bằng...thằng..”

         

Nguyễn Tuân chả dại gì nói năng bộc tuệch thế,ông nhẹ nhàng,uyển chuyển,lươn lẹo và xỏ xiên tinh vi hơn.Bút ký “Sông Đà” cuả ông tuy lắm thác nhiều ghềnh nhưng vẫn còn êm tai tai lãnh đạo lắm,kịp đến khi ông viết về “Phở” thì giọng đã hơi khang khác rồi,cả nước đang khó khăn,sao không viết về “ngô bổ hơn gạo” mà lại viết về “Phở”,ý gì đây ?

Rồi tới bài “giò” thì “ngưá tai” quá,đồng chí Tố Hữu không chịu nổi -,đành vẫy tay cho cả một đội ngũ đâm thuê chém mướn vào cuộc khiến cho nhà văn Nguyễn Tuân phải đứng giưã hồ Gươm mà than rằng :

”Than ôi,giò cuả ta giã đã kỹ đến thế rồi mà người đời  vẫn còn giã lại...”.

Sau đó nhà xiếc chữ đành phải chuyển giọng theo thời mà hô hoán lên “Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi” làm người đời phải nhỏ to với  nhau rằng ông Nguyễn Tuân giống như người làm xiếc trên giây,chỉ tiếc rằng sợi dây không còn căng trên cao nưã,nó đã được đặt xuống ngay dưới đất,ấy vậy mà ông đâu có biết,ông tưởng ông vẫn còn ở trên cao nên ông vẫn cứ đu đưa,vẫn cứ ẹo qua ẹo lại mãi trong một lọat bút ký tiếp theo.

Các nhà văn Việt Nam từ đó thôi không bắt chước ông làm “xiếc chữ” nưã,ngày nay may ra sót lại có nhà văn gái Phạm thị Hoài là còn mải mê với cái trò ném chữ vào “vô tăm tích” .

Ấy vậy tại hội truờng Ba Đình Hà Nội,nguời ta được chứng kiến các ngài Bộ truởng trả lời chất vấn cuả quốc hội Việt Nam,còn “xiếc chữ” giỏi hơn cả ông Nguyễn Tuân lẫn em gái Phạm thị Hoài.

Trước tiên là ngài Lê Ngọc Hoàn,Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải,người vốn đã tai tiếng một thời vì đã ký lén duyệt thầu xây dựng cảng ở Quảng Ninh rồi,lại giả vờ là chưa,vẫn cho gọi thầu làm thiên hạ tưởng bở ào ào nộp hồ sơ.Đến khi gói thầu mở ra,thiên hạ mới bổ ngưả là đã có anh được chỉ định thầu rồi.

Phải nói cái nghề giao thông vận tải này  vào thời chiến tranh quả là vất vả,gian khổ và nguy hiểm.Chỗ nào có đường có cầu là có bom đạn Mỹ ,bởi vậy nói đến giao thông vận tải là nói đến công binh,thanh niên xung phong – nhũng ngưới đã đổ cả tuổi thanh xuân trên các tuyến đường  khói lưả.Vậy nhưng sang thời mở cưả thì khác lắm rồi,chưa có bất cứ một ngành nào mà vốn ADB,vốn nước ngoài đổ vào nhiều như thế để làm đường,làm cầu,làm cơ sở hạ tầng.

Từ chỗ chỉ có đất với đá,các quan chức Giao Thông vận tải bỗng dưng nắm trong tay cả trăm tỷ ,ngàn tỷ.Tiền như nước thế,mà,lập hồ sơ giả,ăn chênh lệch giá dễ như trở bàn tay,tội gì không… ăn.

Còn nhớ hồi mới mở cưả,người tiền nhiệm ông Hoàn hiện nay là Bộ Truởng Bùi Danh Lưu,khi đi công tác sang Thái Lan được đối tác đưa cho cái phong bì để tiêu vặt có 500 đô la,ngài  đã ngẩn ngơ hỏi tuỳ tùng:”cái này mình có được nhận không nhỉ?”.Khi tuỳ tùng bảo nhận chứ sao không,Bộ truởng mới vui mừng : “chỗ này đủ cho bà xã tớ làm cái gác xép đây...”.

Ô hô,từ lúc đó tới lúc  về hưu hạ cánh an toàn,ngài Bộ trưởng Bùi Danh Lưu  đã có thể đưa tiền cho bà xã làm cả triệu cái “gác xép” rồi.Không đâu “ăn dầy”,”ăn dễ” lại khó đổ bể  như ở ngành giao thông vận tải trừ khi...”hòn đất mà biết nói năng” thì hồ sơ giả,con số ma bị chôn dưới những con đường,nhũng cây cầu,mới phơi bày được ra hết.

Đến như mấy năm trước đây,người ta thưà biết ông Ngô Lực Tải, nguyên Giám đốc Sở giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh  ăn chênh lệch giá không biết bao nhiêu đô la trong mua tàu cũ  thành tàu mới ,trong đủ các trò phù phép,gian lận mà mấy lần ra toà đều không kết nổi tội cho ông,đành phải để ông ....cập bờ an toàn.

 Trong số báo ra ngày 1/12/00 mới đây,báo Tuổi Trẻ ở Sàigòn chạy một tít đậm ngay trang nhất:”

” Những sai phạm ấy,thưa ngài Bộ truởng,chẳng có gì nghiêm trọng ư ?”.

Theo thông lệ từ ngàn xưa,báo chí của Đảng mà ăn nói hỗn hào thế ,“mó dế ngựa “ thế là hiếm có trong lịch sử,người viết chắc ăn một cú đá quay lơ. Vậy nhưng lỗi cũng là tự ông Bộ trưởng Hoàng Đức Nghi,ai đời giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban dân tộc  và miền núi lại xuất hiện giữa hội trương Ba Đình,ống kính truyền hình trực tiếp cho cả nước coi,người ta lại thấy ông có cái dáng vẻ sang trọng,bệ vệ như quan kinh lý ngày xưa chứ không phải người cách mệnh lặn lội núi rừng,lo toan cho  các sắc dân miền thượng.

Rút kinh nghiệm Sarajêvô,Đông Timore,dải Gaza...Đảng và Nhà nước ta rất chăm chút tình hũu nghị giữa các dân tộc,mấy năm qua nào phân loại các gia đình đặc biệt khó khăn,nào tài trợ xây dựng làng bản, nào xây dựng trung tâm thị trấn,nào trợ giá mua máy “radô” nghe đài Tiếng nói Việt Nam,tiền của ngược lên miền núi không phải là ít,ấy thế mà chao ôi,lên đến nới thì thất thoát dọc đường chẳng còn là bao.

Nói có sách,mách có chứng,năm 2000 nhà nước chi hỗ trợ cho đồng bào Lùng Vai (Lài Cai) tới 200 triệu ,ấy thế mà cái Ủy ban dân tộc và miền núi của ngài Bộ truởng nỡ lòng ăn chặn hết 133 triệu,còn lại tới tay dân đen con đỏ chia theo đầu người chắc được đâu vài ngàn.

Nhưng đó mới chỉ là ba cái vụ lẻ tẻ, thực hiện chủ trương của Nhà nước hỗ trợ đồng bào chặt bỏ cây thuốc phiện để trồng cây khác 1,757 tỷ đồng,đến khi thanh tra,Ủy ban của ngài Bộ truởng đã làm “thất thoát” hơn ...1 tỷ đồng.Kinh hoàng hơn nữa là trong số 6,43 tỷ đồng Nhà nước cứu đói cho đồng bào dân tộc thì ngài chi tiếp khách ,hội họp,chi cho cán bộ Ủy ban  hết ...2 tỷ 2,nghĩa là đồng bào khó khăn bị ăn chặn mất 33%...Còn nhiều chuyện động trời như thế nữa,vậy  mà khi trả lời, ngài Bộ truởng vòng vo Tam quốc,câu giờ như cầu thủ đá banh nằm trên sân , hỏa mù chũ nghĩa nào là chủ trương 135,chương trình 06/CP ,chỉ thị 393 ,nghị định 807 vân vân  và vân vân làm người nghe ù cả tai,mờ cả mắt, rối mù tăng tít khiến nhiều vị quốc hội đâm ra ngờ rằng có khi chính Bộ truởng cũng chẳng biết Bộ truởng đang nói cái gì.

Thế rồi khi được hỏi rằng cái số 248.000 máy radô mua cho dân sao không đấu thầu,sao mang lên miền núi thì đài địch lại nghe đuợc ,đài ta thì không ,như vậy có phải là phản tác dụng không ?

Ngài Bộ truởng trả lời bừa rằng làm  sao mà biết đuợc chỗ nào có sóng ta,chỗ nào có sóng địch,để rồi lần sau bảo ba thằng Sony,Hitachi với National phải lên đó mà điều nghiên thử coi chỗ nào có sóng ta thì bắt,sóng địch thì tránh ,liệu mà thiết kế cái máy cho hiệu dụng...

Rồi tới phiên ông Chánh án tòa án nhân tối cao và Viện truởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao  trả lời,ngôn từ chữ nghĩa đuợc mang ra vận dụng vào điều nọ khoản kia, Bộ luật này Thông tư nọ mới thực sự là vỡ đầu bà con.

Các đại bieu sốt ruột : Tóm lại là năm qua các ông bắt sai,xử oan mấy người? Báo cáo 97 người đã được tuyên bố vô tội.Bao nhiêu người đã được bồi thường cả danh dự lẫn vật chất.Báo cáo...5 người.Tại sao lại sử oan sai ? Báo cáo,do trình độ thẩm phán còn thấp .Có trưòng hợp nào do cố tình xử sai,sử oan không ? Báo cáo..chưa phát hiện ra truờng hợp nào ? Vậy 97 ông thẩm phán xử oan sai có ông nào ra tòa không ? Báo cáo không,không có ai,tất cả đều là do ...nhận thức chưa đầy đủ vậy thôi.

Nghe ông Chánh án và ông Viện trưởng  chuyền bóng cho nhau,ông Nguyễn Minh Hồng đại biểu An Giang đứng lên phàn nàn “cán cứ đổ cho dao” mãi thế này thì tôi xin nói thực “Bộ Binh,Bộ Hộ,Bộ Hình...ba bộ đồng tình bóp .. vú con tôi ”

Ối trời ôi,ở dưới quê nhà,bác Ba Phi đang lai rai ba xị đế với ba trái  cóc phải vỗ đùi đen đét :

”Tầm bậy,nói tầm bậy quá,dân tui lũ lụt đói teo cả vú lại,đến cái cọotxê  còn chẳng có chỗ mà treo nữa,lấy đâu ra vú cho mấy ông bóp..”.

Ấy thế mà nghe ông Nguyễn Minh Hồng than vậy,khối vị đại biểu quốc hội  phải đỏ mặt kia đấy.Bởi lẽ bằng cách nào đó,thử làm cuộc điều tra bỏ túi coi trong các quý ông  ngồi đây có bao nhiêu người đã từng giật giải “bàn tay vàng” trong các cuộc thi hát karaaoke tại các quán đèn mờ đang mọc rộ như lúa chín đòng trên khắp đất nước.

Nhưng mà nói cho ngay,nhìn thấy hai ông quan nhất phẩm trào đình,thường ngày nhả ra khói,nói ra lửa vầy mà hôm nay một điều thưa,hai điều báo cáo,ông Viện truởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao lại còn xin lỗi các đồng bào bị oan sai nữa kia chứ,bà con ngồi nghe radô,coi truyền hình trực tiếp cũng thấy mát ruột.

Ủa... vậy còn cái vụ ông Hà Sĩ Phu nạp đơn cho ông Chủ tịch Nông Đức Mạnh xin cứu xét trường hợp của ông sớm mở phiên tòa xét xử thì không thấy ai nói vậy cà ?  À...chắc là do đường bị tắc lũ,kẹt xe,vướng tai nạn giao thông tùm lum như ông Bộ truởng giao thông mới điều trần, nên đơn của ông Hà Sĩ Phu nghe nói có gửi từ hồi tháng 8 nhưng cũng chưa tới nới được.Thôi để kỳ họp sau,giả dụ có quý vị quốc hội nào chất vấn thì bên công an sẽ trả lời bằng văn bản vậy .Nói giả dụ thế thôi,nhưng có ai đâu ?

            Trong các quý vị Bộ truởng ra điều trần truớc quốc hội,nguời ít chơi trò “xiếc chữ” nhất chính là Bộ truởng nông nghiệp và phát triển nông thôn Lê Duy Ngọ.Trong mấy tháng lũ lụt vừa qua ông Ngọ lặn lội cùng khắp đồng bằng sông Cửu Long,đối đãi với bà con theo tình làng nghĩa xóm nên được bác Ba Phi rất có cảm tình ,tự cạn ngay một ly chúc sức khỏe ông Bộ truởng.

Quả nhiên ông Ngọ cứ nôm na phăng ra rằng  tiền đầu tư cho nghiên cứu khoa học chỉ đủ để...xóa đói giảm nghèo cho cán bộ nghiên cứu,rằng trong các trái cây nhập khẩu sao mà biết được có hóa chất hay là không,đợi đến khi mang về phòng thí nghiệm và có kết quả rồi thì bà bán hàng cũng đã đi từ tám đời,rằng trong 13.000 hợp tác xã có nguy cơ tan rã thì chỉ mới có 32% đăng ký lại.

Cái vướng nhất là xử lý nợ,các hợp tác xã nợ tới 132 tỷ,đang xin chính phủ xóa nợ...Ấy ấy,chỗ này nói năng phải cẩn thận đây,kỳ vừa rồi Tổng thống Clinton có chào mừng Việt nam đã giải tán được các hợp tác xã, bị ông Tổng bí thư  Lê Khả Phiêu quật lại :”chúng tôi không giải tán,chúng tôi chỉ sắp xếp lại thôi”.

Vậy mà ông Ngọ lại nói rằng có thể săp xếp lại nhưng lại vướng nhũng quy định của luật Vậy chẳng hóa ra tổ chức lại hợp tác xã là trái luật hả ? Ông Chủ tịch Nông Đức Mạnh đang nghĩ ngợi gì đó cũng phải giật mình,uốn nắn ngay :

“Không sợ vuớng luật vì luật cũng chỉ là...thủ tục hành chính thôi...” Hi hi...từ đầu kỳ họp tới giờ ông Nông Đức Mạnh mới nói được câu này nghe ra là...”hay” nhất,nếu không thì suốt buổi Ngài cứ “cảm ơn””xin cảm ơn” túa lua xua và tuy quốc hội còn đang tiếp tục họp nhưng ngưòi ta đã đã sẵn sàng bầu cho ông là người nói hai chữ “cảm ơn” nhiều nhất .

Vậy còn ai là người  “xiếc chữ” giỏi nhất trong kỳ họp quốc hội này.Kể ra cũng khó chọn được một người như thế thật.Trong cái tháng vừa qua,theo như bà con ở quê nhà đuợc coi qua truyền hình thì giải quán quân về nghệ thuật “xiếc chữ” phải được trân trọng trao cho ngài Bill Clinton,Tổng Thống Hoa Kỳ. Bởi lẽ suốt mấy ngày “xiếc chữ “ ở Việt Nam ông đã làm hài lòng được cả nhà nước cộng sản,cả cộng đồng bà con hải ngoại,cả các quý vị đa nguyên,kháng chiến lẫn  các cán bộ lão thành cách mạng trong nước,cả các cựu binh nghị sĩ trrong quốc hội và nhất là hài lòng cả giới thưong gia Hoa kỳ...

Ôi xiếc chữ như vậy thì nghề này phải lấy ông này tiên sư...

2/12/00