CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - kỲ 43 - Hội nhà văn của nước ta - KỲ 11.

             

                     Con thiên nga vẫn bị trói.

“ Tài năng văn học nghệ thuật là vốn quý của dân tộc. Chăm lo bồi dưỡng, quý trọng, phát huy và phát triển tài năng là trách nhiệm trước hết của Đảng và Nhà nước...”

Câu nói bốc trời này chẳng phải anh Mít nào nói mà từ chính miệng ông Trương Tấn Sang hồi còn Thường trực ban Bí thư Đảng phát biểu tại cuộc hội thảo toàn quốc về “Văn học nghệ thuật trong cơ chế thị trường và hội nhập” tổ chức tại TP Hồ Chí Minh ngày 17-18/11-08 .

Phàm còn chút thật thà  nghe ông Sang nói phải bật cười nhớ lại những “tài năng văn học” những “vốn quý của dân tộc”  như Trần Dần, Lê Đạt, Hoàng Cầm, Phùng Cung...trong nhóm Nhân văn Giai Phẩm và sau này là một loạt các nhà văn khác như Tuân Nguyễn, Bùi Ngọc Tấn, Dương Thu Hương, Bùi Minh Quốc....đã được “chăm lo bồi dưỡng”, “quý trọng” như thế nào .

Sang thời kinh tế thị trường, chính trị không còn “thống soái” trong sáng tác văn học nghệ thuật nữa, quyền chi phối tuyệt đối của đảng từ nay phải san sẻ bớt cho các ông “đầu nậu sách”, ông bầu “sô”, các nhà “đầu tư” điện ảnh.

Thoạt đầu người ta lầm tưởng việc ‘tư nhân hoá” lĩnh vực sản xuất các sản phẩm văn học nghệ thuật sẽ tạo một luồng không khí dân chủ trong sáng tạo, sẽ sản xuất ra những tác phẩm có giá trị nổi bật, ít ra là hơn thời bao cấp.

Vài thập kỷ qua, bằng vào những biến động trên thị trường “văn học nghệ thuật” người ta vỡ mộng vì sự thể không như vậy. Hoá ra để bảo hiểm các sản phẩm làm bằng tiền móc ra từ túi mình, các nhà đầu tư rất ngại động chạm chính trị dễ bị Nhà nước cấm đoán, thu hồi sản phẩm thì mất vốn.

Bởi vậy những “quy phạm và chuẩn tắc ” của “các nhà đầu tư” với các sản phẩm văn học nghệ thuật xem ra còn khắt khe, ngặt nghèo hơn cả của đảng và nhà nước. Khi tư nhân mở hầu bao, hàng loạt các tập thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết viết theo chiều hướng câu khách, né tránh thật xa những chuyện thế sự, chuyện nhạy cảm, hàng loạt phim truyện, phim truyền hình tràn lan rẻ  tiền, cẩu thả, ấu trĩ chạy theo vuốt ve những thị hiếu thấp kém.

Tình hình xuống cấp văn học nghệ thuật đã tới hồi đáng báo động. Bởi vậy Hội đồng lý luận quốc gia mới tổ chức hội thảo đề tài “Văn học nghệ thuật trong cơ chế thị trường và hội nhập”.

Tiếc thay cuộc hội thảo tụ tập phần lớn các “già làng” – những ‘cây đa cây đề” trong nền lý luận quốc doanh, những ông trùm bảo thủ, “cách mạng hơn cả những người cộng sản” như Trần Trọng Đăng Đàn. Hà Minh Đức, Mai Quốc Liên, Trần Thanh Đạm...tạo nên luồng ý kiến một chiều, cũ rích và tất nhiên đều trên lề đường “bên phải”.

Mặc dầu vậy, trong hội nghị cũng cất lên những tiếng nói thẳng thắn, chỉ ra được tình hình suy thoái văn hoá hiện nay. Hầu như đa số người dự họp đều thồng nhất “tính thương mại đang lấn át, chỉ nghĩ đến lợi nhuận trước mắt, tuyệt đối hoá nhu cầu của người sử dụng sản phẩm văn hoá – nghệ thuật dẫn đến việc hạ thấp giá trị đích thực của nền VH-NT.”

Một vài đại biểu đã vạch ra được sự xuất hiện một số nguy cơ như:

“ Một bộ phận sáng tác chỉ biết sao chép, mô phỏng VH-NT nước ngoài, đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc; xuất hiện các sản phẩm VH-NT thoát ly khỏi cuộc sống hiện thực, một số nhà sáng tác không sống với buồn vui của đất nước; vì lợi nhuận, đã tập trung nhập khẩu các sản phẩm văn hoá nước ngoài một cách tràn lan dẫn đến sự  xâm lăng văn hoá...”

Điều này dễ thấy nhất trong văn học , hội họa tự xưng là “hậu hiện đại”, trong phim truyền hình đang chiếu tràn lan khắp chợ cùng quê khiến PGS-TS Phan Trọng Thưởng, Viện trưởng Viện Văn học Việt Nam, cảnh tỉnh:

“Thị trường văn học nghệ thuật của ta một số năm gần đây chỉ chạy theo giá cả, ít quan tâm đến giá trị. Thực tế cho thấy nhiều cuốn sách viết với ngôn ngữ tục tĩu, bặm trợn, khai thác vào tính hiếu kỳ, không có bao nhiêu giá trị nghệ thuật lại rất ăn khách... Hay như lĩnh vực âm nhạc, trong khi giá của một ngôi sao cho một xuất diễn lên đến hàng chục triệu đồng, các ca sĩ sống vương giả thì thị hiếu âm nhạc của công chúng hiện nay lại nghèo nàn, lệch lạc đến mức nào?! Và hệ luỵ khó tránh khỏi của một thị trường văn học nghệ thuật lẫn lộn, mơ hồ là nghệ sĩ trở thành người làm hàng, nhà xuất bản và “đầu nậu” trở thành người buôn hàng, còn công chúng trở thành người mua hàng giá rẻ” –

Ý kiến của ông Viện trưởng Viện văn học xem ra đã khá chi tiết nhưng vẫn chưa nêu hết thực trạng văn hoá suy đồi hiện nay nhất trong lĩnh vực điện ảnh. Tiến sĩ Ngô Phương Lan (Cục Điện ảnh) đưa ra một nghịch lý:

“ Hãng phim nhà nước chạy theo thị trường, còn hãng phim tư nhân rất thích gắn mác nghệ thuật. Bà Lan lấy ví dụ bộ phim Chuông reo là bắn được nhà nước đầu tư nhưng Hãng phim Giải Phóng đặt mục đích “câu khách” lên hàng đầu nên đã cố tạo ra những cảnh “nóng”, hở hang quá mức. Như vậy, không chỉ hãng phim tư nhân bị cuốn vào vòng xoáy thị trường mà ngay cả hãng phim được nhà nước đầu tư kinh phí cũng bị “hút”. Từ đó dẫn đến tâm lý nôn nóng cho ra đời những sản phẩm “câu khách”, xem thường giá trị nghệ thuật. “

Trong khi cơ chế thị trường đang đẩy lĩnh vực văn học nghệ thuật diễn biến phức tạp thì các văn bản pháp quy điều chỉnh những sai phạm trong lĩnh vực này hiện rất ít và lạc hậu dẫn đến nhiều kẽ hở trong công tác quản lý văn học nghệ thuật.

Về vấn đề này, ông Phạm Quang Long, Giám đốc Sở Văn hoá-Thể thao và Du lịch Hà Nội, ví dụ:

“Vụ múa khoả thân ở FPT chỉ bị phạt hành chính tối đa hai triệu đồng. Lỗi xuyên tạc bài hát cũng chỉ được phạt nhiều nhất hai triệu đồng. Các nhà xuất bản cấp phép dưới hình thức liên doanh, liên kết cũng chỉ bị xử lý theo kiểu cho phải phép chứ không có tác dụng răn đe”. Thực tế cho thấy “các nhà xuất bản đã để cho các cộng tác viên (trong đó có “đầu nậu”) tự lo tất cả các khâu: chuẩn bị bản thảo, biên tập, in, phát hành. Còn mình thì chỉ lo thu phí và tiền cấp phép (thực chất là bán giấy phép) nên để “lọt lưới” nhiều ấn phẩm gây hại cho xã hội”

Quản lý các sán phẩm văn hoá “vô thưởng vô phạt” thì lỏng lẻo như vậy, nhưng đối với các tác phẩm văn học nghiêm chỉnh thì lại quá khắt khe, cấm đoán ngặt nghèo. Đó là trường hợp cấm xuất bản các cuốn sách “nhạy cảm” kiểu như “Trại súc vật” của Orwell, “Đi tìm nhân vật” của Tạ Duy Anh, “ Nước mắt một thời” của Nguyễn Khoa Đăng, “ Thời của thánh thần” của Hoàng Minh Tường ....

Thứ trưởng Bộ Văn hoá-Thể thao và Du lịch Lê Tiến Thọ cũng thừa nhận:

“Hiện nay chỉ có luật duy nhất điều chỉnh lĩnh vực văn học nghệ thuật là Luật Điện ảnh. Còn các quy định khác nằm rải rác ở các văn bản quy phạm pháp luật khác.Ngay cả mảng văn học hiện nay dường như cũng chưa có cơ quan quản lý chính thức nào.”

Và Ngài Thứ trưởng đòi:

“ Việc đề xuất thành lập một vụ quản lý văn học để điều chỉnh sự phát triển của thị trường và thúc đẩy việc nghiên cứu để hình thành nên các văn bản pháp quy là rất cần thiết”.

“ Quản lý văn học” đã có Hội nhà văn, Viện Văn Học, công an văn hoá và hàng trăm nghìn tai mắt nhân dân khác, không hiểu ông Thứ trưởng lại còn đòi thành lập cái “ Vụ quản lý văn học” làm gì nữa ?

Thị trường văn học nghệ thuật thì bị đồng tiền chi phối mạnh mẽ , quản lý thì thắt buộc ngặt nghèo , vậy mà ông Thường trực ban Bí thư Trương Tấn Sang vẫn đòi hỏi các nhà văn, các nhà nghệ sĩ phải “Sáng tạo ra tác phẩm xứng đáng tầm vóc dân tộc “ thì thật hoang tưởng hết chỗ nói.

Hãy nghe ông phát biểu hùng hồn :

“Yêu cầu của cách mạng và mong mỏi của nhân dân là sự nghiệp văn học, nghệ thuật của chúng ta phải lớn mạnh hơn, chủ động và bản lĩnh hơn để sáng tạo ra những tác phẩm và tác giả có giá trị, xứng đáng với vị thế, tầm vóc của dân tộc, vừa tiếp nhận có chọn lọc những giá trị mới của thế giới, vừa khẳng định được bản sắc, cốt cách dân tộc Việt Nam thời hiện đại. Đó là thời cơ, thách thức, đồng thời cũng là đòi hỏi có tính lịch sử, khách quan đối với sự nghiệp văn học, nghệ thuật nước nhà trong thời kỳ mới.”

Đòi hỏi như vậy khác nào buộc chân nghệ sĩ vũ ballet rồi quẳng ra giữa sân khấu yêu cầu múa vở nhạc kịch “ Hồ thiên nga” cho thật hay , thật xuất sắc cho ngang tầm thời đại thì thật không có gì buồn cười hơn.

NT

                   

CHIM HÓT TRONG LỒNG - Tiểu thuyết NHẬT TIẾN -KỲ 5

                                (tiếp theo)       

                            Chương 11 
 
Chủ nhật 25 tháng 1...
 
Má ơi,
 
Con vừa mới đi thăm má về đây.  Con bế Gigi đứng ở đầu giường má mà má không hay.  Nước mắt của chúng con ướt cả ngực má.  Mặt má xanh như tàu lá.  Áo má hãy còn nhiều giọt máu.  Môi má mím chặt.  Má không nói.  Má không cười.  Tóc má cũng không chải gì cả.  Má ngất đi nên má không biết có chúng con.  Con mặc váy vàng, sơ mi trắng.  Gigi bận áo chòang màu xanh.  Hai chị em ngồi bên cạnh má, nắm lấy tay má.  Tay má lạnh và gầy.  Má thở không đều.  Cổ má khò khè như mắc một đồng xu.  Chân má quay về phía kính cửa.  Má không nhìn ra ngòai cửa kính.  Trời hômnày bớt rét nhưng có nhiều mây.  Cây bàng ở cạnh cửa sổ rụng hết lá rồi.  Sao má không dậy để con hát cho má nghe.  Để cho Gigi hỏi thăm má.  Mỗi lần mấy mẹ con gặp nhau thì má giang hai tay ra, ôm lưng con gái, cho con gái hôn vào cổ thơm thơm của má.  Lần này không má không nói gì cả, má không mở mắt.  Má ngủ từ bao giờ, má đi nằm từ lúc nào.  Ai mang má vào nhà thương này hả má.  Cái ví của má người ta vẫn để ở đầu giường.  Có những lá thư của con và Gigi.  Nhưng không có một lá thư nào của ba cả.  Ba không đến thăm má.  Bây giờ bên cạnh má chỉ có bà Félicité, một người nữ khán hộ, con và Gigi.  Người nữ khán hộ bảo má nôn ra máu ở ngòai đường rồi bà bạn của má mang vào đây.  Đấy, tại má không uống sirop nên má mới bị như thế.  Tối má cũng không mặc áo ấm.  Má lại hay đi về đêm.  Lần này má bỏ sở của má mà đi làm chỗ khác đi.  Má giỏi như thế thì thiếu gì chỗ má làm được nhàn hơn.
 
Buổi sáng hôm nay con chờ nhưng má không đến.  Con ôm Gigi đứng khóc ở gốc cây bàng.  Bọn con Hương thì theo bố mẹ chúng nó về từ lúc bảy giờ.  Mãi đến gần tám giờ thì Ma soeur mới cho gọi con lên phòng.  Ở đấy có bà bạn của má mặc áo màu nâu.  Bà ấy xin dẫn con đi thăm má.  Nhưng bà Félicité dẫn con đi.  Nếu không có ai đứng ở đây thì con đã đánh thức má.  Cho Gigi chào má.  Nhưng không ai cho làm thế cả.  Có phải cả đêm hôm qua má khóc không?  Khóc ghê lắm phải không.  Má không dấu con được nữa đâu.  Những lá thư của con chẳng có cái nào không nhòe nước mắt cả.  Nếu con biết má khóc vì thư của con như thế thì con không viết cho má nữa.  Má ơi, chắc lúc này thì má đã tỉnh rồi.  Nhưng con gái má không còn đấy nữa.  Con gái má đang ngồi viết thư cho má đây.  Đáng lẽ con đòi ở lại với má, để kéo chăn cho má, đóng cửa cho má, rót nước và pha sữa cho má uống, nhưng bà Félicité không cho con ở lại.  Bà ấy bảo phải để má nằm tĩnh dưỡng.  Con khóc mà thương má.  Gigi mà khóc được thì nó cũng khóc.  Nó ngồi ở cạnh gối của má.  Đầu nó bẹp, nhưng nó cũng biết là má ốm.  Con kéo cái tay nó lại gần má để cho nó được sờ vào trán má, mắt má, môi má.  Con cũng hôn vào môi má mà má không hay.  Má ngủ say quá.  Má mệt lắm phải không?  Hôm qua má đi đâu mà lại bị như thế?  Má có thương con không?  Má có giận con không?  Con hứa là từ nay không bắt đền má, không ghét má gì nữa.  Má chịu khó uống thuốc để cho chóng khỏi.  Rồi má lại dẫn con và Gigi đi chơi.  Chúng mình lại xuống ngồi ở trên cỏ xem thuyền buồm màu trắng đi ở trên hồ.  Chúng mình lại đi xemngười ta câu cá ở chùa Trấn Quốc.  Buổi sáng chủ nhật con sẽ làm cơm cho má ăn.  Con biết thổi cơm rồi.  Con nhất định lần này thì cơm không khê nữa đâu má.  Con sẽ đi chợ với má mua thịt bò về làm bifteck, và chiên với khoai tây.  Gigi sẽ lại ngồi ở trên cái hộp sữa cạnh bàn để xem con với má ăn cơm.  Nếu má có mệt thì con bón cho má.  Má chỉ việc ngồi há to mồm ra thôi, nhé má.
 
Buổi sáng con ngồi ở bên má mười lăm phút thì ma soeur bắt đi về.  Con đứng ở bên cạnh cái thành giường bằng đồng.  Gigi thì đứng giơ tay ở trên cái nệm trắng.  Cả hai đứa cùng nhìn má một lần nữa.  Hơi thở của má vẫn khò khè.  Má vẫn không cười vào chào chúng con như lần trước.  Má không hôn lên mắt con và lên mái tóc của Gigi.  Nhưng con thì vẫn hôn má.  Con hít mãi cái cổ có mùi dầu cù-là của má.
 
Lúc con hôn má con khóc lúc nào mà không biết.  Nước mắt của con lại rỏ xuống mặt má.  Nếu má liếm môi mà thấy mặn mặn thì đúng là nước mắt của con đấy má.  Bà Félicité lấy khăn lau nước mắt cho con.  Một tay bà ấy bế Gigi, một tay bà ấy dắt con đi ở trên dãy hành lang xuống bệnh viện.  Những cái cửa sổ mở rộng trống xái vườn có cây và sân sỏi.  Ở dưới ấy có nhiều người mặc quần áo trắng khiêng những cái băng ca trên đặt người ốm.  Con quay trở lại định nhìn má một lần nữa.  Nhưng cánh cửa phòng đã khép kín.  Má nằm một mình ở bên trong.  Không có con và không có Gigi.  Nghĩ đến sự buồn của má con lại đòi ở lại.  Nhưng bà Félicité không cho.  Bà ấy hứa với con rằng mai, kia thì má khỏi.  Má lại về căn buồng hẹp có những khung kính vỡ của má.  Thật thế đấy má nhé.  Má phải về để chủ nhật mấy mẹ con lại nằm với nhau ở trong chăn.  Con lại kể chuyện học đàn cho má nghe và gãi lưng cho má.  Má cứ chịu khó uống thuốc đi và đừng khóc nữa nhé má.  Hôn má.
 
HẠNH và GIGI

                                         Chương 12 
 
Thứ sáu 6 tháng 2...
 
Má ơi má,
 
Sao má không cho con ở gần bên má.  Sao má lại bắt con ở trong cái nhà này.  Con không yêu bà bạn của má.  Nếu trường không đóng cửa nghỉ Tết thì con đà về ở với chị Hai còn hơn.  Bác Tuyết kê cho con một cái ghế vải ở cạnh bàn ăn cơm.  Con nằm ngủ với Gigi không có màn.  Nhưng con không cần, con chả ở đây lâu đâu má.  Cái phòng này chật lắm.  Chỉ có mỗi một cái giường Hồng-kông kê ở sát tường.  Rồi đến một cái bàn ăn và một cái tủ gương.  Giường của con thì chỉ lúc ngủ mới kê ra thôi, nên cả ngày con chỉ bế Gigi ngồi ở ghế nhìn ra trời mưa mà nhớ má.  Năm nay nhà không ăn tết má nhỉ.  Má ốm thế thì làm sao mà dẫn con lên phố mua cành đào và bánh chưng như năm ngóai.  Tội nghiệp Gigi, Tết năm nay Gigi cũng chẳng có gì cả.  Con bắc ghế ra ngồi với Gigi ở ngưỡng cửa xem những thằng bé khiêng nhau lọ cá vàng, còn má chúng nó thì ngồi trên xe xích lô có những chậu quất đi vào trong ngõ.  Có đứa được mua hàng chục bánh pháo.  Chúng nó thi nhau vừa ôm, vừa cãi nhau.  Chắc ăn Tết ở đây thì tha hồ mà nghe pháo nổ.  Con sẽ ôm chặt Gigi vào lòng cho nó khỏi giật mình má ạ.
 
Trời mưa bụi mấy hôm nay.  Ngõ nhà bác Tuyết cũng hơi lôi thôi.  Nhưng bác ấy không đi đâu cả.  Hình như bác ấy ghét Tết nên không mua sắm một thứ gì.  Cả ngày bác ấy chỉ ngồi hút thuốc lá xem báo ở cửa sổ.  Thích thỏang có khách đến chơi thì bác ấy đuổi con và Gigi ra ngòai rồi đóng cửa lại.  Còn và Gigi đứng nép ở dưới mái hiên.  Những lúc ấy con chỉ muốn đi về với má.  Nhưng nhà thương má nằm ở tận Cống Vọng nên xa quá.  Hai chị em đi lạc thì chết.  Má nằm ở nhà thương má có nhớ con không?  Má có nghĩ đến hồi Tết năm ngóai cũng bằng giờ này con đánh đu ở trên tay má mà đi trên phố xem chợ Tết không?  Trời cũng có mưa như thế này, nhưng con với má cùng mặc áo tơi cả.  Má mua cam, mua táo này, cả hạt dưa và mứt nữa.  Tay má ôm những gói hàng, còn còn thì cầm cành đào mà má mua của cái bà cụ già tóet mắt đó má!  Trước khi về má còn dẫn con đi xem hoa cúc nở ở dãy hàng hoa nữa.  Cúc vàng như áo của má.  Năm nay thì chẳng có gì cả.  Tại má ho nên mất cả vui.
 
Ông khách của bác Tuyết ở chơi lâu quá nên mỏi chân, hai chị ema ra ngồi ở đầu thềm.  Con kể cả chuyện Tết cho Gigi nghe:
-        “Gigi mới đẻ ở bên Tây về nên Gigi không biết Tết thế nào cả.  Mọi khi Tết chỉ có má với chị thôi.  Mồng một Tết má mặc áo nhung lam, đeo kiềng vàng, còn chị thì không mặc váy xấu xí thế này đâu.  Chị mặc quần dài lụa trắng, áo nhung đỏ.  Chị cũng đánh môi son như má.  Má còn tết nơ hình con bướm trên đầu nữa.  Bao giờ mình ăn Tết thì chị may cho Gigi quần áo đẹp như thế.  Nhưng câm mày đái dầm cơ.  Mặc quần thì nó vướng hơn là mặc váy.  Sáng mồng một má sẽ mừng tuổi cho cả hai đứa.  Gigi một đồng chị hai đồng.  Phải để dành nghe không.  Nếu đi ăn kẹo nhảm thì đau bụng đấy.  Mà nhà thì thiếu gì kẹo.  Kẹo này, mứt này, hạt dưa này, bụng Gigi bé thế này thì chỉ ăn một viên mứt trứng chim cũng đủ no rồi ...”
 
Má ạ, hai chị em ngồi kể chuyện với nhau cho đến khi trời sẩm tối.  Ông khách đã ra về, còn bác Tuyết đi tắm ở đằng sau.  Con trở vào viết thư cho má đến bây giờ đây.  Hôm nay con với Gigi bỏ cơm trưa má ạ.  Người con như gây gây sốt.  Từ sáng chỉ ăn có mỗi một bát xôi mà vẫn thấy no.  Nếu má ở nhà thì má nấu cháo cho con.  Cháo mà có lẫn thịt lợn bằm ấy má nhỉ.  Nhưng thôi, con cũng chả đói lắm đâu má ạ.  Bây giờ giá có ai bảo con ước gì thì con chỉ ước được vào thăm má thôi.  Suốt mấy ngày hôm nay đều buồn quá.  Con tưởng như là ở trên đời này chỉ có mỗi mình con và Gigi.  Chị Hai về quê ăn Tết.  Bà Félicité cũng đóng cửa trường.  Má nằm một mình má ở trong nhà thương.  Có mỗi một bác Tuyết thì con lại ghét bác ấy.
 
Những lúc buồn chỉ biết ra ngồi nhìn trời mưa xem những cái bong bóng nổi ở chân thềm.  Hôm nay là hai mươi tám Tết rồi đó má.  Má chóng khỏi đi để về với con nghe má.
 
HẠNH và GIGI

                                     Chương 13 
 
Chủ nhật, 8 tháng 2...
 
Má ơi,
 
Sắp giao thừa rồi đấy má.  Búp bê Gigi nằm ở trên giường.  Bác Tuyết mới đi lúc mười một giờ đêm.  Còn có một mình con ngồi viết thư cho má đây.  Con kể chuyện hồi trưa cho má nghe.  Lúc hai giờ bốn người đàn ông vào chơi với bác Tuyết.  Con lại phải ôm Gigi ra đứng ở đầu hè.  Họ mở rượu và uống với nhau, cười nói om sòm.  Một lát bác Tuyết ra cho con mười đồng bảo đi mà sắm Tết.  Con không biết mua cái gì nhưng cũng đi ra cổng.  Có một bà cụ già ngồi bán nước ở ngay xế cửa gọi con vào mà bảo:
-        Họ đuổi mày đi phải không?
 
Con hỏi:
-        Sao bà cụ biết?
 
Bà ấy đáp:
-        Thì làm đĩ mà.
 
Má ơi má, con biết rồi, bà ấy nói cho con biết hết rồi.  Má không hề dấu gì được với con đâu.  Tại sao má lại bắt con ở chung với đồ đĩ như thế.  Tại sao má không cho con ở gần với má.  Con ghét bác Tuyết là phải.  Con bé Gigi quay trở lại nhà vứt tờ giấy bạc vào khe cửa rồi hai chị em ra ngồi khóc ở đầu ngõ.  Lúc ấy má có biết không, má có sốt ruột không.  Con gái má chỉ muốn vào ngay với má, và gọi má không biết bao nhiêu lần.  Sao má để con khổ như thế.  Ai bắt tội má con mình mà bỗng đâu mấy mẹ con phải bơ vơ ở nhà người ta.  Gigi cũng đòi vào với má.  Con bế nó đi hỏi thăm lối đến nhà thương.  Nhưng ai cũng bảo xa lắm, phải có người dẫn đi mới được.  Cho nên hai chị em cứ lang thang mãi ở ngòai phố.  Con đi từ nhà bác Tuyết lên tận hàng Bông, hàng lụa (?), Bờ Hồ.  Buổi chiều chỉ có mưa bụi nên chỉ ướt con Gigi một tí.  Nếu có cả má đi thì con đã vui sướng nhảy lò cò theo má rồi.  Nhưng chỉ có mỗi một mình hai đứa.  Con bồng Gigi ở tay trái, cầm khăn trắng che mưa ở tay phải.  Bùn ở phố bắn lên ướt bẩn cả đôi bít tất trắng mà má mới mua cho con.  Hôm nay rét lắm má ạ.  Gió thổi làm hai chị em lạnh cứng cả mặt.  Nhưng con không sợ rét.  Con ra đứng ở bờ hồ để nhớ đến má.  Những tuần lễ trước má cũng đứngở chỗ ấy với con.  Mát bứt những ngọn cỏ rồi thả cho nó trôi ở trên mặt nước.  Má kể chuyện con rùa to bằng tấm phản thỉnh thỏang lại nổi lên ở ngòai tháp.  Những hôm ấy có nắng chiếu nhấp nháy ở trên mặt nước, có mây trắng trôi ở trên trời.  Má hỏi con đám mây ở trên nóc nhà thủy tạ hình con gì.  Con bảo là hình con chó có cái vòi ở bụng.  Má cắn con một cái vào má đau như kim cặp ấy.  Má có nhớ không.  Bây giờ thì má không có ở đây mà cắn con nữa rồi.  Chỉ có Gigi đứng ở trên một viên ngói để Gigi nhìn ra mặt hồ.  Hai tay nó giơ ra vẫy nhưng con chim bay ở trong sương mù buổi chiều.  Tội nghiệp Gigi vẫn cười.  Gigi không biết khóc để mà khóc cái bơ vơ của hai chị em.  Nếu có một đồng thì con đi bế nó lên xe điện.  Chắc những xe điện cũng chạy về phía nhà thương của má chứ má nhỉ.  Nhưng vì không có tiền nên con chỉ nhìn theo những cái toa màu đen đi vào dưới lùm cây.  Áo len của con và áo chòang của Gigi đã lóng lánh nước mưa rồi má ạ.  Nên con nhấc Gigi đi vào dưới một mái hiên.  Hai chị em đưng nghe pháo tép nổ đì đẹt ở những cái cột đèn.  Bọn trẻ con chơi pháo vui quá.  Chúng nó cười ở dưới những cái mũ beret.  Chúng nó cho cả pháo vào cái ống bơ rồi làm nổ tung lên cao đôm đốp.  Một đứa tinh nghịch vứt cái pháo vào chân con, tiếng nổ mạnh quá làm con và Gigi cùng giật mình.  Con vội giận dỗi bỏ chạy ấy mà bế Gigi đi trở về.  Càng về tối, đường càng thưa người.  Cửa hàng người ta đóng hết cả rồi.  Con bảo với Gigi rằng: “Thôi, thế là năm nay chị em mình không được ăn Tết thật.  Nhưng Gigi đừng vòi, má buồn đấy”.  Gigi ngoan, Gigi vẫn cười má ạ.  Nhưng con thì khóc rấm rứt một mình.  Con nhớ má quá.  Con chẳng cần ăn Tết đâu, nhưng chỉ cần được rúc vào nách má thôi.
 
Má ơi, chúng con về đến nhà thì khách của bác Tuyết cũng về rồi.  Bác ấy nằm hút thuốc lá ở trên nệm trắng.  Bác ấy hỏi con:
-        Sao bác cho tiền mày lại không lấy?
 
Con đáp:
-        Tại vì bác làm đĩ.
 
Bác ấy chòang dậy, chỉ điếu thuốc lá về phía con và mắng:
-        Cha tiên sư nhà mày chứ, tao làm đĩ thì con mẹ mày làm cái gì?  Con kia, ai dạy mày ăn nói thế?
 
Con khóc òa lên, vừa tủi thân vừa thương má.  Sao bác ấy khinh má thế.  Sao bác ấy không biết rằng má được ông chủ sở kính trọng mời má đi cả ô tô đẹp mà hôm nào con gặp.
 
Lần này trở đi má đừng chơi với bác Tuyết nữa.  Trong quyển album của bác ấy, má đã chụp nhiều ảnh với nhiều bạn của má mà chẳng ai đẹp như má, sang trọng như má cả.  Họ chỉ là những người như bác Tuyết thôi má.  Má chơi với con với Gigi còn hơn.  Nhé má nhé.  Má hứa với con gái yêu của má đi nào.  Kỳ sau má về nhà thì con đóng cửa lại không cho bác Tuyết vào nữa.  Đừng thèm chới với đồ làm đĩ má ạ.  Má có nghe lời con không?  Yêu má và nhớ má.
 
HẠNH và GIGI
11 giờ kém 5
 
T.B. – Đến giao thừa thì con sẽ khai bút để chúc tụng má.  Rồi hôm vào thăm má con đưa cho má xem thư này một thể.  Gặp má mỗi lần được có mười lăm phút nên chả nói được gì cả.  Bệnh má là bệnh gì mà bác Tuyết bảo sợ lây hả má?

                            (còn nữa)

CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - kỲ 42 - Tiếng kêu từ Tục Lãm .

                    Tiếng kêu từ Tục Lãm .

      

Theo tin nước ngoài, tại cuộc họp giữa Việt Nam và Trung Quốc ngày 12/12/2008 tại vùng Hữu Nghị - Lạng Sơn , Bắc Kinh buộc Việt Nam phải nhượng thêm bãi Tục Lãm thuộc tỉnh Quảng Ninh cho họ trước khi dứt điểm kế hoạch cắm cột mốc dọc theo biên giới 2 nước. Tục Lãm ( điểm chót mũi của Tổ Quốc) là một trong 3 điểm nóng nhất còn bàn cãi giữa đôi bên. Hai vùng còn lại là khu Bản Giốc và khu mộ Cao Bằng. Báo chí và giới trí thức trong nước im thin thít theo chỉ đạo của Ban tuyên giáo, riêng nhà văn Nguyễn Khắc Phục Hà Nội vẫn dũng cảm một mình một ngựa lên tiếng trước công luận trong thư  gửi Quốc hội và Chính phủ kèm theo một bài hịch “Hùng ca DIÊN HÔNG” rất hào hùng sau đây :

 

          KIẾN NGHỊ KHẨN CẤP CỦA MỘT CÔNG DÂN VIỆT NAM

Hà Nội, ngày 13 tháng 12 năm 2008

Kính gửi: Quốc Hội & Chính Phủ

Nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Hà Nội

Tôi tên là Nguyễn Khắc Phục, công dân nước CHXHCN Việt Nam, khẩn thiết yêu cầu Quốc Hội & Chính Phủ: Thông báo công khai trên báo chí, phương tiện truyền thông, những thông tin về việc đàm phán cắm mốc biên giới với Trung Quốc, mà trước mắt là những thông tin khẩn cấp về chủ quyền của Việt Nam tại bãi Tục Lãm (Hải Ninh - Quảng Ninh), khu vực Bản Giốc và khu mộ Cao Bằng. Bất cứ cuộc đàm phán nào về lãnh thổ, lãnh hải thiêng liêng của Tổ Quốc với ngoại bang cũng không thể diễn ra theo kiểu "đóng cửa bảo nhau trong nhà", bất cứ sự thoả hiệp, nhượng bộ vô nguyên tắc nào cũng không thể biện minh và không thể dung thứ. Càng không thể chấp nhận thái độ cậy nước lớn áp dụng đường lối "đàm phán tối hậu thư", cưỡng bức nước nhỏ từ bỏ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và danh dự hợp pháp, chính đáng của mình. Vận mệnh Tổ Quốc đang bị đe doạ hàng ngày, hàng giờ, chúng tôi chỉ là những công dân bình thường nhưng có đủ quyền hợp hiến, hợp pháp và bổn phận, đòi hỏi được biết những gì cơ quan quyền lực cao nhất của đất nước là Quốc Hội và các nhà quản lý nhà nước đang thay mặt mình, thực hiện để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, quyền lợi và danh dự của Việt Nam.

Khẩn thiết kính mong Quốc Hội & Chính Phủ xem xét kiến nghị này.

Tổ Quốc trên hết!

Kính

Nguyễn Khắc Phục

Hội Nhà văn Việt Nam - 09 Nguyễn Đình Chiểu - Hà Nội

Bottom of Form

                         

                   HÙNG CA DIÊN HỒNG       

                        

                               (bắt chước thể Hịch)

                                                                     

                                                NGUYỄN KHẮC PHỤC

1

Con dân nước Việt

Biết mình đang ở đâu trong thế giới

Sông ngắn hơn Amazôn

Núi thấp hơn Êvơrét

Việt Nam

Tay làm hàm nhai

Thạo cày cuốc, chăn tằm và chài lưới

Sức không đủ bao trùm mấy cõi

Chí không xa mong dẫn dắt loài người

Chỉ cốt ấm ba tháng hè, no ba ngày tết

Tuần chay nào cũng có nước mắt

Bán anh em xa mua láng giềng gần

Thương người như thể thương thân

Việt Nam

Chín bỏ làm mười

Cười như thở cả buồn vui hờn giận...

2

Con dân nước Việt

Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh

Giặc vừa tan đã nhấm nháp chiến công

Há miệng chờ sung

Say ngất ngưởng mơ rừng vàng biển bạc

Vua sướng đằng vua, quan sướng đằng quan

Bán tước mua danh

Mở quốc khố lấy tiền đi đánh bạc

Khép cửa biển, ngại giao thương xứ khác

Ngồi trong xó khen nhau trích cú tầm chương

Mặc trăm họ đói rét, lầm than, oan khuất

Cha già mẹ héo, vợ goá con côi

Tiếng khóc than tận hang cùng ngõ hẻm

Kẻ sĩ bịt mắt bưng tai

Hết chầu chực thềm rồng chờ ban lộc

Lại véo von ca ngợi thủa vàng son

Quanh cút rượu bỗng dưng mau nước mắt

Khóc người cũ muôn năm

Khóc cho cả những giấc mộng anh hùng đã chết

Bậc thức giả dã tràng xe cát

Bao nhiêu "Thất trảm sớ" bị bỏ quên

Bao nhiêu " Thiên hạ đại thế luận" bị giễu cợt

Bên hồ Gươm không còn ai bàn chuyện vua Lê...

3

Con dân nước Việt

Biết nhà dột từ nóc

Dù những ông vua hiền minh đã bỏ ngai vàng

Lên núi cao tìm Phật

Không cứu nổi những vương triều tụt dốc

Đất nước rối ren, vua mới lại đăng quang

Béo cò khi đục nước

Mềm nắn rắn buông

Trước Nam sau Bắc

Muốn lấy phải cho

Thời thế đổi thay

Bụng dạ thiên triều chẳng khác

Sai bầy sứ nghênh ngang

Đi giữa Thăng Long

Coi triều đình như cỏ

Mắt cú vọ hau háu ngắm mồi ngon

Rồi hùng hùng hổ hổ

Quân xâm lược tràn sang

Nhân danh thiên mệnh

Nhân danh "diệt tà, phò chính"

Nhân danh "dạy văn hiến cho ngoại man"

Chụp mũ quốc vương lên những đầu Chiêu Thống

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ dưới hầm tai vạ

Đất tổ tiên lại quay về quận huyện

Mồ cha ông vó ngựa giặc giày tan

Tháp Báo Thiên bị cưa đổ máu còn loang

Lũ thái thú ngồi đếm ngọc trai, sừng voi và tê giác

Đồ cống nạp sũng máu người, nỗi hổ nhục cha ông

Lá cờ rũ như tay người hấp hối...

4

Con dân nước Việt

Ghét giặc như nhà nông ghét cỏ

Hào kiệt thời nào cũng có

Một cây làm chẳng lên non

Chụm lại thành hòn núi lớn

Thuận vợ thuận chồng biển Đông tát cạn

Hổ dữ cũng sợ bầy trâu

Lấy chí nhân thay cường bạo

Nước thắng Lửa

Yếu thắng Mạnh

Biết lấy đoản binh vượt qua trường trận

Biết dẹp bỏ những nghi kị bất hoà, tháo mũi sắt ra khỏi đầu gậy chống

Biết mở cửa hoàng cung đón bô lão trả lời vua

Hoà hay Đánh?

Bản hùng ca Diên Hồng tiếp lửa bến Bình Than

Cọc Bạch Đằng đã sừng sững trồi lên!

Máu cháy sôi trong hốc mắt những hồn oan

Giục người sống cầm gươm đi chiến đấu

Những trận đánh để đời Đống Đa, Vạn Kiếp, Chi Lăng...

Đánh một trận sạch không kình ngạc

Đánh hai trận tan tác chim muông

Đánh cho biết nước Nam anh hùng, có chủ

Trăng Như Nguyệt chớp loè hùng khí

Nam Quốc Sơn Hà

Bản Tuyên Ngôn Độc Lập đầu tiên dựng thế trận Diên Hồng hùng vĩ

Xã tắc hai phen lao ngựa đá

Non sông muôn thủa vững âu vàng!

5

Con dân nước Việt

Biết thế kỷ hai mươi giông bão

Biết nhà thơ gọi đúng bệnh mà đau

Dân hăm nhăm triệu ai người lớn

Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con

Lịch sử hôm nay có đi lại lối mòn

Nước đến chân mới nhảy

Đáng giận không, Đấng Nhân chủ Loa Thành

Phải đợi thần Kim Quy hiện lên mới biết giật mình

Giặc ở ngay sau lưng bệ bạ!

Giặc có phải Mỵ Châu đâu

Sao nỡ chém bay đầu tình cốt nhục

Giặc ở ngay sau lưng người cầm cân nẩy mực

Mắt mải ngắm đám quần thần nịnh hót

Tai mải nghe tiếng xưng tụng vang trời

Mũi mải ngửi mùi phấn son cung nữ

Óc mơ màng lưu danh thiên cổ

Mà trái tim không đập nhịp với lương dân

Chí đã nhụt như giáo gươm rỉ sét

Tâm càng mờ mịt

Đại vận mệnh quốc gia

Ngàn cân treo sợi tóc

Quên mối lo giặc áp sát hiên nhà

Chỉ nhăm nhe tượng đồng bia đá

Càng không hay đã đánh mất nỏ thần

Là sức mạnh của toàn dân cố kết

Khi đã lìa xa thế trận Diên Hồng

Ắt như kiến loay hoay trong chảo lửa

Trút tội tình lên cô gái đáng thương

Mỵ Châu ơi máu của nàng không phải nuôi trai bể

Mà sôi lên nhức nhối nỗi đau đất nước giết oan nàng...

6

Con dân nước Việt

Biết chọn đường đi là việc khó muôn trùng

Giữa thế giới ngổn ngang muôn lối rẽ

Đi về hướng tây hay trực chỉ phía đông

Đón mặt trời lên hay ngắm ánh sao hôm

Muốn đi hướng nào cũng phải ra tới bể

Cuộc chiến đầu tiên là lột xác chính mình

Phải thoát ra cái bóng mấy nghìn năm đè nặng

Du du bất tức

Quẩn quanh không thở được

Lấy chính cuộc vật lộn của mình trong bão táp

Để lường xem con tàu Việt Nam chịu sóng cấp bao nhiêu

Đi theo hải trình nào là tốt nhất

Lựa ngọn triều nào mau đến được tương lai

Với một chiếc la bàn chỉ hướng: Ngày Mai

Người thuyền trưởng khôn ngoan có khi phải chọn đường vòng

Tránh đá ngầm hay ghé các bến bờ tiếp lương và nước ngọt

Nhưng bên tai luôn văng vẳng tiếng tiền nhân

Mọi con sông đều chảy từ một nguồn và hướng về một bể

Đồng nguyên và đồng quy sẽ mở cửa Diên Hồng

Xưa tam giáo mà nay nhiều hơn thế

Đi với Bụt mặc áo cà sa đi với ma mặc áo giấy

Xanh vỏ đỏ lòng

Muốn ăn oản thì năng lễ Phật

Đi ngày đàng học sàng khôn

Vẫn không ra ngoài cách vượt vũ môn

Cá chép hoá rồng

Bầu thương bí

Nhiễu điều phủ giá gương

Gạn đục khơi trong

Của chồng công vợ

Của cho là của nợ

Thiên hạ đãi chân giò

Ngày mai phải thò chai rượu

Nước nghèo, thuyền yếu

Vượt đại dương sẽ mắc nợ cỡ đại dương

Buôn có bạn bán có phường

Liệu cơm gắp mắm

Con rô cũng tiếc con giếc cũng ham

Tham thì thâm

Chỉ tội nghiệp đời cháu đời con kéo cày giả nợ...

Bụt chùa nhà không thiêng

Người biết việc thành nộm Rơm

Giả điếc giả câm

Rồi điếc thật, câm thật

Thuyền đua thì lái cũng đua

Trống đánh xuôi kèn thổi ngược

Quân hồi vô phèng

Trong nhà chưa tỏ ngoài ngõ đã hay

Mười ba cũng ừ mười tư cũng gật

Sư bảo sư phải vãi bảo vãi hay

Một tấc tới giời

Rồng leo cây nghệ

Quạ khoác lông công

Mặt trời mọc phía đông

Lại quang quác bài ca phương khác

Tham con săn sắt bỏ con cá rô

Khôn nhà dại chợ

Không biết sợ bút sa gà chết

Kí một chữ buông xuôi đã mắc nợ tổ tiên

Quên bài học Cổ Loa giặc ở sau lưng

Lộng giả thành chân

Nhìn gà hoá cuốc

Cha dạy học con đốt sách

Ừ, thì lịch sử giao ta phải thắng trận này

Máu xương bao triệu triệu người mới có được hôm nay

Sao vội quên lời dặn dò trong Đại Cáo

"Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng
Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng
Thần Vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh
Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc,
Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về đến nước mà vẫn tim đập chân run.
Họ đã tham sống sợ chết mà hoà hiếu thực lòng
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức.
Chẳng những mưu kế kì diệu
Cũng là chưa thấy xưa nay
Xã tắc từ đây vững bền
Giang sơn từ đây đổi mới..."

Sự kiêu ngạo đã biến chiến công thành tử huyệt

Tự cô lập mình giữa trùng điệp vòng vây

Những quyết sách chết người tàn phá nốt những gì đạn bom chưa kịp phá

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

Bỏ ngoài tai lời dạy của tiền nhân

Lắm vãi không ai đóng cửa chùa

Bóc ngắn cắn dài

Dòn cười tươi khóc

Pháo hoa chưa tàn dân tán loạn vùng biên

Lớp chết ngoài khơi thây vùi bụng cá

Lớp chết đói chết đau chết đạn chết mìn

Ếch kêu trong vũng tre ngâm

Tiếng thét Diên Hồng có thấu tới trời xanh?

                      Bottom of Form

19-12-08

                              N.K.P

YÊU THỜI ĐỒ ĐỂU - KỲ 142

                                (tiếp theo)

               

Gã thư ký vênh mặt :

“ Chú Sáu mà sợ mấy thằng nhà báo ? Tụi nó phải sợ chú chứ ? Thằng nào ngứa mắt chú búng phát là nó văng ngay ?”

Tuy trong bụng ông Sáu thừa nhận nó nói đúng nhưng ông vẫn phải nạt hắn :

“ Mày đừng chủ quan, mũi tụi nó dài lắm, đừng để cho nó chĩa vào cơ quan mình rồi rách việc .”

Gã thư ký trợn mắt :

“ Cố nội tụi nó cũng không dám. Chú Sáu thấy trước nay bọn nhà báo toàn khui chuyện các cơ quan bên chính quyền thôi. Còn các Phòng, Ban của đảng dù có được cung cấp tài liệu giật gân tụi nó bố bảo cũng không dám đăng. Chú có thấy trước nay có báo nào dám khui chuyện của Ban văn hoá tư tưởng , Ban tổ chức trung ương, Ban Bí thư trung ương không ? Tuyệt đối không ? Mà những chỗ đó có tiêu cực không ? Có chứ tránh sao nổi ? ”

Gã cười hề hề:

“ Dân đọc báo cứ tưởng mấy thằng Tổng biên tập báo dũng cảm lắm, họ đâu có ngờ tụi nó cũng nhát như sứa cả. Hôm rồi con nghe bốn thằng Tổng biên tập bốn tờ báo lớn nhất Sàigòn vừa bay ra đây chầu chực ở bên Bộ văn hoá thông tin để nộp phong bì cho cha Thứ trưởng phụ trách báo chí, xuất bản.”

Ong Sáu Thượng cau mày :

“ Họp giao ban báo chí hàng tuần là do Ban tư tưởng văn hoá, mắc mớ gì tới Bộ văn hoá thông tin mà chúng nó phải nộp phong bì ?”

Gã thư ký cười :

“ Vậy chú không biết tụi bên Bộ làm công tác quản lý Nhà nước, các báo không đút lót cho tụi nó thì sức mấy nó cấp giấy phép cho ra phụ trương ?”

Ong Sáu Thượng lắc đầu :

“ Lại thế kia à ?”

“ Thế đấy… mọi giấy phép đều có giá cả đấy chú? Báo tuần xin ra hàng ngày giá mấy tỉ, báo ngày xin ra phụ trương mấy tỉ…có giá biểu cả đấy chú ơi…”

Ong Sáu Thượng bực mình :

“ Ban Bí thư, Ban kiểm tra trung ương có biết chuyện này không ?”

Gã thư ký cười nhạt :

“ Biết chứ sao không ? Nhưng không có bằng cớ cụ thể nên cứ ngó lơ ? Chú không biết kinh phí đầu tư cho cả Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật  mấy ngàn thằng văn nghệ sĩ chẳng bằng một góc cái phong bì mấy cha bên Bộ văn hoá thông tin bán giấy phép xuất bản văn hoá phẩm và báo chí. Thôi chú ký cho họ đi…mà tổng kinh phí này hồi mới lên chức Thủ tướng , ông Nguyễn Tấn Dũng đã ký duyệt cho kế hoạch tài chính khối văn học nghệ thuật  trong cả 5 năm rồi…”

Ong Sáu Thượng đành cúi xuống ký vào công văn cho gã thư ký hí hửng cầm đi. Mẹ kiếp, thế nào gã cũng được chia chác phần trăm trong đó nên mới sốt sắng vậy. Thôi kệ, thời bây giờ, ở đâu mà chẳng có phết phẩy, chia chác , nếu không có cái thứ nhớt “phần trăm” đó, bộ máy Đảng và Nhà nước làm sao chuyển động trơn tru ?

Mấy hôm sau ông Sáu Thượng đang chủ trì một cuộc họp giao ban quan trọng thì có điện thoại của vợ :

“ Ong về ngay…có việc rất gấp…”

Ong phải bỏ sang phòng bên, bực dọc cố nói thật khẽ :

“ Tôi đang chủ trì họp giao ban sao về được ?”

Bà vợ ông nói như người nghiến răng :

“ Họp gì cũng phải về…bàn giao cho  Phó ban chủ trì cuộc họp cũng có sao ?”

Ong cố vớt vát :

“ Bà để đến cuối giờ được không ? Mà việc gì quan trọng thế ?”

Bà gắt :

“ Không nói qua điện thoại được. Ong có về không ?”

Tất nhiên là dù ông có họp Bộ chính trị đi chăng nữa, thì ông vẫn phải bỏ cuộc họp mà về. Một khi bà đã ra tối hậu thư  theo cái cách như vậy, động đất hay trời sập cũng phải bỏ hết mọi thứ chạy về. Trở lại phòng họp, ông xin lỗi mọi người vì có điện của văn phòng trung ương Đảng gọi  sang tiếp khách quốc tế gấp nên giao quyền điều khiển cuộc họp cho ông Phó ban rồi hấp tấp ra xe. Ong già lái xe chắc chắn đã nhận lệnh của vợ ông nên đã mở cửa chờ sẵn, rồi không cần chờ ông ra lệnh đi đâu, lão phóng thẳng về phía nhà ông.  Ong chợt nổi cáu :

“ Ong có biết tôi đi đâu không mà đã phóng bạt mạng thế ?”

Lão già lái xe lễ phép :

“ Báo cáo thủ trưởng bà nhà ra lệnh phải đưa ông về nhà ngay !”

“ Nhưng tôi còn việc của tôi nữa chớ. Ong đưa tôi ghé văn phòng trung ương Đảng giải quyết chút việc đã…”

Lão già vẫn chăm chú nhìn phía trước, buông thõng :

“ Dạ…không được..bà nhà đã yêu cầu đưa thủ trưởng về càng sớm càng tốt ạ…”

Ong quát :

“ Rẽ ngay sang trụ sở trung ương !”

Lão lái xe giở cell phone nói gì đó ông không nghe thấy rồi lão quay xuống nói trống không :

“ Bà nhà ra lệnh về ngay…”

Đến  nước này ông muốn phát điên, giá có súng trong tay hẳn ông đã không giữ được bình tĩnh bắn chết lão lái xe. Tuy nhiên nghĩ vậy thôi, chẳng dám làm gì ngoài việc ngồi ngây ra trên hàng ghế sau. Chiếc xe về tới nhà . Hai anh cảnh vệ dường như đã chờ sẵn nhanh nhẹn nâng cần chắn cho  xe chạy nhanh vào hành lang bên trong. Ong nghĩ bụng vợ ông sẽ chạy ra tận cửa xe đón ông tường  trình ngay sự việc. Nhưng mà không, xe đỗ tận cửa phòng khách cũng chẳng thấy bà đâu. A…đã thế ông cũng chẳng có việc gì phải vội. Ong cứ ngồi ì ra trên xe chờ lão lái xe mở cửa rồi mới đủng đỉnh bước xuống. Lão nói nhỏ vào tai ông :

“ Bà chờ ông trong phòng ngủ trên lầu, ông lên ngay đi……”

Ong tròn mắt nhìn người lái xe. Ghê chưa, lão là lính của ông mà lại răm rắp tuân theo chỉ đạo của bà. Như thế này bà truất quyền làm chồng của ông thật rồi. Đã thế ông cứ dềnh dàng coi bà làm gì được ông ? Nghĩ thế thôi nhưng chẳng hiểu sao ông bỗng thấy lòng nóng như lửa đốt và như có lực đẩy vô hình nào đó khiến ông hấp tấp chạy lên lầu gặp bà.

Vừa mở cửa buồng, nhìn vẻ mặt bà, ông bỗng thấy rợn người. Bà đang có nỗi lo gì đó rất khủng khiếp, và cũng đang có một âm mưu gì đó làm bà suy tính rất căng thẳng. Bên cạnh bà để sẵn cái cặp ông vẫn dùng đi công tác. Sao thế ? Bà lại chuẩn bị cho ông đi đâu nữa chăng ? Không được, cơ quan đang bận bù đầu bù tai, ông không thể chiều bà bỏ việc nước mà lo việc nhà mãi như vậy được.

 Bà vẫn đang như chìm đắm vào đâu đó, không để ý đến sự có mặt của ông khiến ông rụt rè bước lại gần , hổn hển :

“ Chuyện gì đói bà ?”

Bà như chợt tỉnh, vẻ lờ đờ xa vắng biến đi rất nhanh, bà lôi tay ông ngồi xuống cạnh, giật giọng :

“ Thằng Hàm lại bắn chết người…”

Ông choáng người :

“ Bà nói gì ? Sao lại bắn chết người ?”

“Thì nó vào sòng bạc Đồ Sơn đánh bạc, chẳng hiểu thua được ra sao, cãi nhau, đánh lộn rồi rút ngay súng bắn con người ta….”

Ong lạnh toát cả người, nếu nó bắn người thì chắc chắn nó dùng khẩu súng của ông lúc ngồi ô tô ông phát hiện nó đút trong túi. Ong tiếc đứt ruột, biết vậy lúc đó ông cương quyết đòi lại thì đâu đến nỗi xảy chuyện rắc rối  thế này. Ong khàn giọng :

“ Có phải…có phải nó dùng khẩu súng của tôi không ?”

Bà gắt giọng dửng dưng :

“ Không của ông còn của ai ? Ngoài ông ra còn ai dám giữ súng ?”

Ong la hoảng :

“ Vậy chết tôi rồi….công an truy số súng thế nào cũng lòi ra cái mặt tôi. Mà nó bắn ai vậy ?”

Bà thở hắt ra :

“ Con trai ông Bí thư huyện mới chết chớ. Tại thằng này đã chửi nó lại còn lên giọng thách thức nên nó mới bắn chớ ?”

“Tại sao thằng con ông Bí thư lại chửi thằng Hàm ?”

“ Thì thằng này dẫn bồ đi qua mặt nó, nó nhận ra con bé này trước đây đã ngủ với nó nên lôi lại đòi đưa đi ngủ nữa. Thằng con trai ông Bí thư tức quá chửi ầm lên, thằng Hàm mới rút súng ra doạ: mày không xéo đi để con bồ mày lại đây tao bắn nát sọ. Thằng kia vừa mở mồm :” tao thách mày đó” thế là thằng Hàm bóp cò luôn. Đạn trúng ngực, thằng con trai ông Bí thư huyện chết tại chỗ…”

“ Vậy rồi thằng Hàm có chạy thoát không ?”

“ Thoát sao được ? Công an với bảo vệ nó ập vào, còng tay đi luôn.”

Ong Sáu Thượng lắc đầu :

“Bây giờ nó nằm đâu ?”

“ Công an quận chớ đâu ? ”

Ong Sáu Thượng thở dài, im lặng . Mẹ cái thằng quỷ sứ đội lốt người này, nó coi mạng con người không khác gì con ngoé. Mới vài tháng trước nó đã giết con gái ông thành uỷ viên, giờ lại giết cả con trai bí thư huyện uỷ. Cứ cái đà này mai kia chưa biết chừng nó biến thành kẻ giết người hàng loạt cũng nên. Kinh khủng thật, cái máu di truyền của thằng bố nó đây mà. Bà vợ ông liếc nhìn cái vẻ thờ ơ, dửng dưng của ông, cau mày :

“ Hiện giờ cảnh sát hình sự quận đã làm biên bản rồi, nó còn lấy được hai nhân chứng là con bồ thằng con trai ông Bí thư huyện với thằng bảo vệ nhà hàng, cả hai quả quyết chính thằng Hàm đã rút súng doạ nạt rồi bóp cò liền khi thằng kia chưa nhúc nhích gì hết…”

Ong Sáu Thượng lắc đầu :

“ Vậy thì gay quá rồi…kỳ trước giết con bé ấy còn xoá sạch được dấu vết chứ kỳ này bị bắt quả tang gây án tại chỗ, lại có nhân chứng, có biên bản của công an thì có trời cứu nổi nó…”.

Bà vợ ông quắc mắt :

“ Trời không cứu được nhưng ông thì cứu được  đấy…”

Ong Sáu Thượng kêu lên :

“ Tôi ? Tôi mà cứu được ấy à ? Bà có chủ quan quá không đấy ?”

Bà vợ ông cười nhạt :

“ Ong không cứu được  thì chính ông cũng nguy. Ong còn nhớ khẩu súng của ông chứ ? Thằng Hàm nó bắn chết người bằng khẩu súng đó, hiện công an đã tịch thu để điều tra, và nó đã khai ra khẩu súng đó là của ông đưa cho nó …”

Ong Sáu Thượng hét lên :

“ Vu cáo… bà biết thừa là nó lấy cắp ở trong két chứ tôi đưa cho nó hồi nào ?”

“ Nó có khai như thế thì ông mới hết lòng giúp nó chớ. “

Ong vùng vằng :

“ Bà định buộc chết tôi với nó à ?”

Bà vợ ông giọng lạnh tanh :

“ Ong là chồng tôi, nó là con tôi , chẳng lẽ không có trách nhiệm gì với nó hay sao ?”

Ong nổi cáu :

“ Trách nhiệm là trách nhiệm nuôi nấng dậy dỗ nó trưởng thành chứ không phải trách nhiệm với tội ác của nó ?”

Bà vợ ông cười khẩy “

“ Nếu vậy ông cứ trở lại cơ quan điều khiển cuộc họp giao ban đi. Cứ để nó mục xác trong tù rồi …muốn ra sao thì ra …”

Dứt lời bà xách túi ra khỏi phòng, đóng cửa cái rầm. Chỉ thoáng sau có tiếng xe ô tô rồ máy, vậy là bà đã đi đâu đó tìm cách cứu thằng Hàm. Bất chợt ông hiểu ngay cái ẩn ý hăm doạ của bà qua câu nói “muốn ra sao thì ra”. Nếu thằng Hàm phải ra Toà lĩnh án nặng thì chắc chắn ông cũng bị liên đới và rồi cái sảy nảy cái ung, công an truy ngược ra vụ ông bao che tội giết con gái ông thành uỷ viên của nó thì lại càng rầy rà. Nhưng lần này tội trạng rành rành, nó lại đang nằm trong trại tạm giam của công an, làm sao mà cứu ? Không lẽ lại chạy lên anh Hai , đề nghị anh nhân danh Trưởng ban nội chính ký giấy tha bổng nó hay sao ? Không được, dù đảng có cầm quyền, có lãnh đạo toàn diện đi chăng nữa thì cũng phải có ‘sách lược mềm rẻo”, dùng quyền lực của đảng một cách sống sượng và trắng trợn như vậy chắc anh Hai cũng tránh né.

                              (còn nữa)

CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - KỲ 40 - ĐẤU TỐ TRỞ LẠI - KỲ 4 - còn đó não trạng “văn học Diên An” …

Sau gần 30 năm được cố Tổng Bí thư Nguyễn văn Linh “cởi trói”, các nhà văn Việt Nam tưởng như đã thoát được gông xiềng mao-ít , nhập cảng của tàu từ đầu những năm  thập kỷ 1950 .

Những “thắt buộc ngặt nghèo” trong “đề cương văn học Diên An”  như “văn học phục vụ chính trị”, “ văn học của đảng”, “tính đảng, tính giai cấp trong văn học”…một thời đã thành “não trạng” cán bộ lãnh đạo văn học nghệ thuật, đã ăn sâu vào tim óc các nhà văn để sản xuất ra thứ văn học “phục vụ kịp thời”, liền sau đó bị người đời vứt  sọt rác...

Quan niệm văn học nặng mùi mao-ít đó những tưởng đã huỷ bỏ, tha cho văn nghệ sĩ , ngờ đâu vẫn còn sờ sờ , gây khiếp hãi cho các nhà văn trong nước vốn đã rụt rè như “gà phải cáo” đồng thời bộc lộ chiều hướng bảo thủ, khăng khăng không chịu thoát  khỏi “não trạng” xưa cũ vẫn chiếm ưu thế trong các cán bộ lãnh đạo văn hóa văn nghệ.

Vốn khai bút từ những truyện ngắn ca ngợi cách mạng như “ngọn đèn không tắt”, “ diễn viên nghiệp dư”… Nguyễn Ngọc Tư, cây bút miệt vườn Cà Mâu, đại diện xứng đáng cho dòng văn học “Nam kỳ quốc” khởi xướng từ nhà văn Hồ Biểu Chánh. Vài năm nay truyện ngắn của cô được cả một bộ máy tuyên truyền miền Nam đặc biệt báo Tuổi Trẻ kéo lên chót vót, lại được mấy bác nhà văn già như Nguyên Ngọc, Phạm Toàn…cổ võ nên cây bút trẻ này trở thành “hiện tượng” , thành ngọn cờ cho mấy bác “thủ lãnh văn học” phía Nam ra sức giương cao.

Giá như Nguyễn Ngọc Tư cứ ‘ca ngợi truyền thống cách mạng” , viết về mặt đèm đẹp của cuộc sống thì chắc chắn ân sủng của Nhà nước vẫn còn dài dài. Tiếc thay, cô cả gan mon men tới “miền đất lạ” , khai thác đề tài “cái ác” , cho dù “cái ác” đó chỉ nằm trong “bể khổ” cõi nhân sinh, chưa hề dám hé lộ ra cha đẻ của nó chính là cuộc cách mạng do đảng khởi xướng trên xứ sở này non một thế kỷ nay. Mới chỉ thế thôi, nhưng đòn trừng phạt đã tới tấp giáng xuống.

 “ Cánh đồng bất tận” viết về một gia đình chăn vịt trôi nổi trên một con thuyền theo sông nước Cửu long. Ông bố trở nên trầm uất sau khi bị vợ cắm sừng bỏ đi theo trai, đứa con gái lớn và thằng em trai sống cách biệt với làng thôn, trong cuộc rong ruổi theo con nước luôn luôn chạm phải cái ác vốn đầy rẫy hai bên bờ sông. Đứa em trai bỏ đi theo đĩ, cô chị gái bị lưu manh cưỡng hiếp ngay trước mắt ông bố là chấm phá sau chót cho bức tranh quê này.

Lập tức , báo Tuổi Trẻ – người bảo trợ chính cho Nguyễn Ngọc Tư loan tin “cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau đã yêu cầu kiểm điểm nhà văn Nguyễn Ngọc Tư về những nội dung trong tác phẩm này.”

Và ý kiến trả lời phỏng vấn của hai ông Trưởng, Phó ban tuyên giáo tỉnh uỷ Cà Mâu, thay mặt Đảng chỉ đạo văn nghệ làm nhiều người ngã ngửa. Ong Trưởng ban Dương Việt Thắng sử dụng mẹo cũ  lấy “dư luận quần chúng” để kết tội :

“Có độc giả Việt kiều và cả các nhà nghiên cứu phê bình văn học cho rằng đây là thứ văn chương phản động, thậm chí là chống cộng; tục tĩu dâm ô; chống lại chủ trương của Đảng và Nhà nước…..Chúng tôi có buổi làm việc với lãnh đạo Hội VHNT, sau khi xem xét những vấn đề dư luận phản ánh, chúng tôi đã đề nghị có ý kiến về các mặt tích cực, hạn chế và đề nghị Hội VHNT kiểm điểm tác giả…Nhà văn NNT nằm trong biên chế của hội nên phải gặp thủ trưởng của nhà văn mới làm việc được. Ngày 24-3- 2006 chúng tôi đã làm việc với lãnh đạo Hội VHNT gồm các đồng chí Mười Thanh (chủ tịch hội) và hai phó chủ tịch hội Lê Đình Trường, Hoàng Thêm. Đã nhận xét những ý kiến khen chê…”

Ghê gớm chưa, cái mũ cối ông Trưởng ban tuyên giáo úp xuống đầu cô nhà văn trẻ to tổ bố không thua gì thứ ngày xưa mấy ông Trường Chinh , Tố Hữu úp lên cuộc đời mấy bác Nhân Văn- Giai phẩm . Xua bộ máy “quản lý” xúm vào “đánh hội đồng” cô bé , ông Trưởng ban còn lên giọng dậy dỗ nhà văn :

“Tôi thấy nói cái xấu nhiều quá! Và cũng cô đọng quá! Những nhân vật ông già, con cháu, gái làm đĩ..., kể cả cán bộ xã đều là nhân vật xấu. Quan điểm chúng tôi không phải không cho nói cái xấu, nói không biện chứng.
Tốt xấu bao giờ cũng có cả hai, tỉ lệ phải như thế nào đó. Nói xấu trong tác phẩm này có nhiều tình tiết đã nói quá hiện thực. Không đúng!”

Nhà văn viết không đúng ở chỗ nào ? Ta hãy nghe ông Trưởng ban bắt bẻ :

“Ví dụ như miêu tả gái điếm mà NNT dùng từ “dập dìu trên bờ đê” thì làm gì có. Hay như đoạn viết có nội dung: sau đợt dập dịch cúm gia cầm xong thì một phụ nữ đã buồn tiếc của mà uống thuốc tự vẫn.Thực tế trong cả nước đến nay vẫn chưa có người tự vận như vậy mà chỉ có thể buồn chán thôi. Người nuôi có gia cầm bị tiêu huỷ đều được bồi thường tiền. Hoặc như chi tiết: ông già chơi đĩ xong đã trả tiền cho đĩ ngay trước mặt con là không có.Từ những chi tiết như thế, chúng tôi cho rằng tác phẩm này không có tác dụng giáo dục xã hội, giáo dục con người. Tôi không viết văn nhưng tôi biết chức năng của văn học là chức năng giáo dục và định hướng.
Mặc dù mặt trái của kinh tế thị trường có cái xấu, cái xuống cấp nhưng đa số vẫn tốt.”

Vậy là ông Trưởng ban nêu lại nguyên xi những yêu cầu của Đảng đối với nhà văn y như thời “văn nghệ Diên An “ : viết văn để giáo dục, để định hướng xã hội chủ nghĩa, viết cái xấu phải có liều lượng để cái tốt vẫn chiếm ưu thế.

Và Ban tuyên giáo ra hẳn một nghị quyết :

“ - Hội Văn học nghệ thuật kiểm điểm phê phán tác giả một cách nghiêm khắc, rút kinh nghiệm khi viết, cần phải có thực tiễn cuộc sống, cái đẹp, cái tốt mà xã hội đang xây dựng và phát triển. Tất nhiên, cần phê phán cái chưa tốt, nhưng phải đúng hiện thực và có định hướng cho con người đến cái chân - thiện - mỹ.

- Hội Văn học nghệ thuật nên thường xuyên có định hướng cho người viết, sáng tác nên những tác phẩm hay, có phê phán nhưng phải thận trọng tránh gây nên một phản ứng xã hội gay gắt đối với tác phẩm.

- Thường xuyên tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tất cả hội viên ở các lĩnh vực (có Nguyễn Ngọc Tư) được tham gia học tập lý luận chính trị, trau dồi đạo đức phẩm chất, nâng cao ý thức trách nhiệm của người cầm bút, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn.

Riêng nội dung trả lời phỏng vấn với một số báo thiếu trách nhiệm, đề nghị Đảng, Đoàn nơi Nguyễn Ngọc Tư sinh hoạt giáo dục và kiểm điểm.”

Tất nhiên đây còn là một dịp may hiếm có cho các ông muốn nhảy ra ‘đánh hôi” lập công dâng Đảng “. Người nhảy ra trước tiên là ông Thạc sĩ VƯU NGHỊ LỰC phó giám đốc Sở VH-TT Cà Mau. Ong hô hoán :

“ Chẳng lẽ khi đặt tên cho tác phẩm của mình là Cánh đồng bất tận, Nguyễn Ngọc Tư lại không biết rằng đối với người Việt, cánh đồng là một biểu tượng văn hoá nhạy cảm? …Vậy hà cớ gì lần này cô phỉ nhổ vào cái cánh đồng ấy tàn tệ đến thế?”

Ong “vạch  mặt” nhà văn :

“Cây bút nữ xứ Cà Mau ơi... Những chuyện mà cô kể không còn là chuyện của cánh đồng nữa; tôi nghĩ đó là “vũng lầy bất tận” thì đúng hơn. ..Mọi thứ do nhân xưng “tôi” cố ý xuyên tạc bằng trí tưởng tượng nhồi nhét, bằng thao tác lượm lặt và một mặc cảm về tính giao bệnh hoạn. Cánh đồng của Nguyễn Ngọc Tư tất cả đều dâm ô hết. Hình ảnh nông dân Chí Phèo - Thị Nở trở nên lưu manh hoá bởi giai đoạn xã hội thối nát. Còn những hình ảnh nông dân của Ngọc Tư trở nên dâm ô hoá, ngay hôm nay bởi cái gì, vì ai mà con người chỉ còn quan hệ tính loài? Cô chửi vào họ một cách không thương tiếc: thất học, hung hãn; nghèo đói, dốt nát tăm tối; những đứa tên Hận, tên Thù nhàu úa, cộc cằn, chửi thề là tươi rói... Cánh đồng VN sau 30 năm giải phóng phận người mà như thế?... Cánh đồng của Ngọc Tư là ở đâu vậy; một cánh đồng bệnh hoạn về nhân cách, tồn tại không kỷ, không cương, không pháp luật. Có một thứ cánh đồng của ngày hôm nay như thế sao? “”

Đọc những lời kết tội của ông Phó Giám đốc Sở văn hoá-thông tin, người ta thấy sống lại cả một thời đấu tố “cải cách ruộng đất”. Và đi xa hơn nữa, ông kết cho nhà văn cái tội “phản động” tầy đình :

“Thông điệp của Ngọc Tư trong Cánh đồng bất tận là gì, hiện thực của hôm nay mà như thế thì cô biểu mọi người phải làm sao đây hả Ngọc Tư? Có nhà giáo dạy văn học gửi thư cho các cơ quan lãnh đạo tỉnh Cà Mau cực lực lên án Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư, nói rằng cô quá phản động là rất có lý! “

Vùi dập nhà văn chưa đủ, ông Phó Sở này còn lên tiếng doạ nạt cả những người ủng hộ Nguyễn Ngọc Tư :

“… những người ủng hộ Cánh đồng bất tận hãy lưu ý đất nước mình còn 80% dân số tiếp tục gắn cuộc đời trên những cánh đồng. Đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc, thẩm thấu trong đó là văn hoá cánh đồng. Nếu các bạn vẫn bảo lưu đứa con bệnh hoạn này, còn định làm thành phim nữa chứ, thì tôi xin thay mặt 80% nông dân lam lũ mà trong đó có cha mẹ ông bà tôi, cha mẹ ông bà của các bạn hãy vị tình mà bỏ hai chữ “cánh đồng” đi. Nên thay vào đó là “Vũng lầy bất tận”, vì với các bạn thì “cánh đồng đã tận” rồi.”

Sự nổi đoá và những lời đao to búa lớn của quan chức văn hoá tư tưởng tỉnh Cà Mâu giáng xuống đầu Nguyễn Ngọc Tư  thực ra chẳng còn gây nên nỗi sợ hãi ghê gớm cho các nhà văn như ngày xưa nữa. Báo Tuổi Trẻ – cơ quan bảo trợ nhà văn này đã lập tức dấy lên một dư luận bảo vệ Nguyễn Ngọc Tư. Và cái sự kiện này chỉ còn mỗi ý nghĩa lớn nhất là não trạng hàng ngũ cán bộ làm công tác lãnh đạo văn hoá văn nghệ hiện nay vẫn còn hết sức ù lì, mao –ít, nặng mùi trấn áp theo kiểu “văn học Diên An” ngày xưa.

                      NT