NHÀ GIÁO một thời nhếch nhác ( KỲ 24)

                                       (tiếp theo)

                                                     Nhà văn NHẬT TIẾN
                  

Vậy mà bây giờ, chi trong khoảnh khắc đã phải đem sổ toẹt hết ? Rồi lập trường có phải thay đổi không, tổ chức ra sao, lãnh đạo thế nào . . . . .tất cả đều thay đổi hết sao? ôi, niềm tự hào cao ngất và lòng tin tưởng dũng mãnh trong trái tim một con người đâu có phải là thứ hàng hóa vật chất mà dễ đổi thay trong một sớm một chiều. Sau này tôi lại biết thêm rằng chuyện xây ra ở sân trường Nguyễn Bá Tòng bữa hôm ấy chỉ là một sự nôn nóng có tính cục bộ. Việc xóa bỏ Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam đương nhiên là một nhu cầu có tính sách lược nhưng làm gì thì cũng cần phải có lớp lang, lộ liễu quá sẽ chẳng hay ho gì.

Quả nhiên, chỉ ít lâu sau đó, nào việc tổ chức Hội Nghị Hiệp Thương thống nhất đất nước, nào tổ chức Tổng Tuyển Cử Quốc Hội trên cả nước, nào đổi tên nước thành Cộng Hòa XHCN/VN, nào đổi tên Sài Gòn thành T/P Hồ Chí Minh. . .v..v..tất cả diễn ra một cách tuần tự, đầy đủ ý nghĩa ngõ hầu êm thắm xóa đi một thực thể vốn đã từng làm choá mắt biết bao nhiêu chính trị gia khù khờ trên thế giới.

Đến ngay nhưng người trong cuộc, chắc hẳn cũng đã nếm mùi cay đắng của sự ruồng bỏ phũ phàng. Tại một nhà in Hợp Doanh ở đường Phạm Ngũ Lão, tôi đã thấy mấy bà cán bộ phụ nữ có vẻ thuộc thành phần cao cấp thường hay lui tới để lo chăm sóc tờ báo hằng tuần lấy tên là tờ Phụ Nữ Giải Phóng, cơ quan của Hội Phụ Nữ Giải Phóng thuộc Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam.

Hẳn họ có biết bao niềm vui sướng và tự hào khi tờ báo trước đây ở trong khu chỉ xuất bản lúi xùi, in ấn xấu xí cốt ra cho có mặt, nay thì ấn loát đẹp đẽ, phát hành rộng rãi công khai ở Sài Gòn. .

Thế nhưng đứa con tinh thần của những chị Bẩy, chị Chín, những vị cán bộ cấp cao ấy cũng chẳng tồn tại được bao lâu. Bởi nó không thể hiện diện cùng một lúc với tờ Phụ Nữ, cơ quan của Hội Phụ Nữ Trung Ương ấn hành ở Hà Nội. Làm gì có chuyện "một quốc gia tồn tại ' trong một quốc gia được". Cộng sản là độc quyền ! Các bà, các chị vốn tự hào mình giác ngộ cách mạng, vậy mà có một điều giản dị như thế cũng không nghĩ ra để còn cố vớt vát vài hy vọng hão huyền.

Cho nên tờ báo của các chị đã âm thầm dẹp tiệm sau ngày Bầu cử Quốc Hội Thống Nhất Đất Nước và những con người phụ nữ đây nhiệt huyết kia, tôi không biết họ đã đi đâu, về đâu. Nhưng chắc số phận của họ cũng sẽ giống như những huyền thoại về đoàn quân tóc dài của Bến Tre đất thép, thành đồng do chị Ba Nguyễn thị Định làm tư lệnh. Mọi tài liệu ca ngợi thành tích, tuyên dương công trạng của các "chiến sĩ gái" trong thời chiến, sau cuộc tổng tuyến cử tất cả cũng đã tan xèo theo mây khói.

                                     

                                                  ***

Nói đến bầu cử, tôi lại nhớ đến cuộc mít tinh lớn lao được tổ chức khoảng giữa năm 1976 để chào mừng kết quả cuộc Tổng Tuyển cử trên cả nước. Hầu như tất cả nhân dân thành phố Sài Gòn đều được huy động tập trung tại đường Thống Nhất để vừa nghe diễn văn vừa tham gia diễu hành.

Học sinh các lớp trong trường của tôi hôm đó cũng phải tham dự và được lệnh của Ban Giám Hiệu tập trung ở trước cổng trường ngay từ sáng sớm, lúc chưa tỏ mặt người . Mổi trò được phát một lá cờ giấy cầin tay. Dĩ nhiên là chỉ có cờ đỏ sao vàng. Ngoài ra, dẫn đầu mỗi lớp học còn có một tấm biểu ngữ do hai trò giăng ngang, trên có hàng chữ :” không có gì quý hơn Độc lập, Tự Do" hay là:” Yêu nước là yêu Chủ Nghĩa Xã Hội ".

Đám giáo viên chúng tôi cũng được cắt cử đi theo để trông nom học trò và giữ trật tự. Con đường Thống Nhất đông nghẹt những người với cờ xí, biển ngữ và những bó hoa cầm tay ở xế vườn hoa trước Dinh Độc Lập, phía có đặt những trụ sở của các công ty thì ở ngay sát bờ tường, tôi thấy Ban Tổ Chức đã dựng lên nhiều gian chạy dài, quây kín bằng những tấm cỏi hay tấm bạt nylon xanh trên có kẻ những chữ bằng vôi bột thật to : “Nhà Đái nam” và “ Nhà đái Nữ “.

Phải thức dậy đi biểu tình từ sáng sớm, lại đứng phơi nắng đến xế trưa, cái khoản giải quyết nhu cầu cá nhân dĩ nhiên là rất cần thiết. Tổ chức được nơi giải tỏa như thế cũng đã là chu đáo quá rồi, mặc dù nó vẫn còn có  giới hạn. Bởi chỉ đái thôi, không đợc ỉa. Tôi biết chắc như vậy vì có nhiều nơi nếu cho phép "đủ lệ bộ" thì đã ghi rõ ràng:" Nhà Đái Ỉa  Nam", "Nhà Đái Ỉa Nữ”. Chữ nghĩa cách mạng vừa gọn ghẽ, vừa rạch ròi, giới bình dân tất ai cũng hiểu. Dân Sài Gòn thoạt nghe thì có thấy chối tai, nhưng riết rồi cũng quen đi. Sau này, dân chúng còn kháo nhau bệnh viện Từ Dũ cũng đã đổi bảng hiệu trở thành "Xưởng Đẻ". Thoạt nghe tôi đã không tin, nhưng cách tốt nhất để kiểm chứng coi đúng hay sai là phải đi đến tận nơi tìm hiểu. Vì thế tôi đã tạt qua bệnh viện này vài lần, vừa nghe ngóng, vừa hỏi thăm nhưng không có ai xác nhận với tôi là bệnh viện này đã đổi tên cả. Ngay cả cái bảng hiệu chắn ngang trên cổng vào, tôi vẫn thấy cái tên cũ là Bệnh Viện Từ Dũ, với mầu sơn cũ kỹ chưa có dấu vết gì gọi là đã được chỉnh sửa. Như vậy, "xưởng đẻ" là chuyện bịa đặt, mua vui, cũng có thể là có ý đồ bôi bác. Rồi sau này, vì chờ đợi mãi không thấy cái bảng "Xưởng Đẻ" ấy trương lên thì dư luận lại viện cớ là do dân chúng chống đối dữ quá nên, nhà nước bỏ ý định đổi tên. Nhưng lại bịa chuyện nữa !  Làm gì có chuyện cái nhà nước này "sợ dân chống đối" !

Trong quá khứ, còn có biết bao chuyện động trời gấp cả triệu lần như thế mà vẫn được đem thi hành, Đảng và Nhà nước đâu có sợ hãi gì ai ? Lấy ngay một ví dụ cụ thể. Cũng vào thời gian khoảng cuối năm 1976, các nhà in, các tòa báo, các cơ quan nhà nước được lệnh ban ra là : “Kể từ nay mọi dấu gạch nối trong các tên riêng như Hà-Nội, Bắc-Ninh, Hải-Phòng . . . . đều phải loại bỏ để viết thành Hà Nội, Bắc Ninh. Hải Phòng. Nhưng đặc biệt dấu gạch nối giữa  hai chữ Trường - Chinh  thì phải ngoại trừ, nghĩa là khi viết ra thì vẫn phải có gạch nối !"

Trường Chinh là bí danh của ông Đặng Xuân Khu, khi đó (1976) đang là ủy viên Trung Ương Đảng kiêm Chủ tịch Quốc Hội Thống Nhất, và sau này thăng lên Chủ Tịch Hội Đồng Nhà Nước, rồi Tổng Bí Thư Đảng CSVN thay thế Lê Duẩn khi ông này qua đời.

Mọi thứ tên riêng đều phải thay đổi cách trình bầy, trừ tên một người ? Hỏi có khi nào một con người lại dám có thái độ ngang nhiên và ngạo mạn, ngồi xổm một cách chính thức và công khai lên dư luận cả nước đến như vậy không ấy vậy mà báo chí cứ phải răm rắp tuân theo. Cái sự "phong kiến" mà chế độ này muốn đánh đổ thì chính nó lại tỏ ra còn phong kiến hơn ai hết ! Khốn khổ nhất là thợ xếp chữ ở các nhà in trong Nam. Sơ xẩy một chút, bỏ hay không bỏ dấu gạch nối cho đúng quy định, lập tức sẽ có vấn đề ngay, bởi trên đầu của họ vẫn còn bị lơ lửng treo lên bản án có tên là " tàn dư Mỹ Ngụy".

                                                    ***

Nói chuyện ngôn ngữ thì hầu như dân chúng càng sống lâu năm dưới chế độ XHCN thì cung cách vận dụng chữ nghĩa càng mang vẻ sắc bén và cay độc. Cụ thể nhất là cứ nhìn vào con số đông đảo của những người từ miền Bắc kéo vào thăm bà con thân nhân trong Sài Gòn để hàn huyên trăm nghìn nỗi nhớ hay tíu tít chuyện trò. Ngôn ngữ dễ dàng bộc lộ nhất là ở trong những dịp này. Vì thế tôi cũng đã học được nhiều từ ngữ mới hay những cách ví von. Như nghề dạy học, ở trong Nam cùng lắm thì  chỉ gọi là "nghề bán cháo phổi' , nhưng ngoài Bắc thì nói là đem cấu phổi bỏ vào dạ dầy". Thật kinh khủng. Chữ nghĩa cụ thể và tàn bạo cứ như những mũi tên phóng thẳng vào tim óc người nghe. Tôi cho rằng, có lẽ khi con người phải triền miên đương đầu với những nỗi khó khăn trong đời sống thì bản năng của nó sẽ thưng trực trỗi đậy để sẵn sàng thích ứng mà tồn tại. Ngôn ngữ sử dụng hàng ngày vì thế cũng phải thích ứng theo.

Buổi mít tinh chào mừng thắng lợi của cuộc Bầu Cử Quốc Hội Thống Nhất vào sáng hôm ấy không xây ra "sự cố” đáng tiếc nào. Riêng lớp của tôi, thì "khâu' trật tự tưởng sẽ không "giản đơn" nhưng lại được các học sinh chấp hành "tốt". Tinh thần kỷ luật, trật tự rất đáng "biểu dương". Các Thầy giáo, cô giáo cũng "đảm bảo" thi hành "tốt" nhiệm vụ được giao phó. . .

Đấy là đại cương nội dung phần báo cáo mà tôi đã phải viết ra để nạp cho Ban Giám Hiệu nhà trường.Xét ra, mới chỉ có chưa đầy một năm làm việc trong vai trò Tổ trưởng Nhóm Lý-hóa-sinh mà chữ nghĩa của tôi đã có phần phong phú và "nhuần nhuyễn" thêm ra. Hầu như những từ ngữ mà tôi đã sử dụng khi cần viết bản tường trình, làm biên bản hoặc giáo án, chúng đã có vẻ như trôi tuồn tuột ra khỏi ngòi bút mà không bắt tôi phải nghĩ ngợi gì.

                                                (còn tiếp)

HẺM BUÔN CHUYỆN (KỲ 76) :Xử anh Vươn không khéo cờ văng mất liềm !!!!

                   

Sáng nay quán mở tivi coi ca nhạc “ Sắc mầu Saigòn”.  Cảnh xiêm y rực rỡ , trai thanh gái lịch, tương phản ghê gớm với đám  người lam lũ  ngồi trước màn hình.Thằng Bảy xe ôm  cứ trố mắt  nhìn rồi la toáng :

“ Í trời ơi…đùi ơi là đùi, ngực ơi là ngực…xốn con mắt…”

Vừa lúc đó bà Năm củ cải xộc vào quán :

“ Cơm chẳng có ăn, ở đấy coi nhảy nhót…”

Chị Gái hủ tíu đon đả :

“ Vào ăn bát hủ tiếu đã. Đi chợ mua được gì mà đeo túi toòng teng thế kia ?”

“ Nào mua được gì, thịt heo , thịt bò lên giá ầm ầm …tiền đâu sờ vào .”

“ Bởi vậy hôm nay tôi cũng phải tăng giá hủ tiếu lên 25 ngàn. Thôi  cứ ăn rau cho sạch ruột…”

Bà Năm củ cải tức tối :

“ Rau cũng lên gấp đôi , 10 ngàn bó rau muống lận. Cứ đà này không khéo chỉ còn cơm với muối…”

Ong đại tá hưu lên giọng an ủi :

“ Yên trí, yên trí đi, giá cả tuy có tăng nhưng vẫn trong tầm kiểm soát . Khi nào vượt mức cho phép Chính phủ sẽ có biện pháp kéo xuống bảo đảm đời sống nhân dân …”

Ong Tư gà nướng cười hề hề :

“ Lại in tiền hả chú Ba ?”

“ Bậy nào, lạm phát mất ổn định xã hội…”

Rồi ông giảng giải kinh tế vi mô với vĩ mô, thằng Bảy xe ôm chợt reo to :

“ Kìa cô Ba đi đâu diện sang quá trời …”

Quả nhiên cô vợ trẻ ông đại tá hưu áo thun ba lỗ, quần ngắn đến háng, ngáp hở cả lưng ngồi xe chạy qua. Ong đại tá thở hắt ra :

“ Lại đến phòng thâu album ca nhạc đó…”

Gã Ký Quèn tò mò :

“ í trời , bộ cô Ba thành “sao “ rồi hả ?”

Ông đại tá hưu lắc quày quạy :

“ Đâu có, bây giờ là mốt các bà đó. Thích bài gì cứ hát thoải mái. Tới đó có chuyên viên …”mít” cho…”

Cô Phương cave  cười khúc khích :

“ Kêu là mix tức hát có nhạc hoà theo chứ không phải “mít” với “ổi” chú ơi…”

Ong đại tá hưu nổi cáu :

“ ĐM, mày đòi dậy khôn tao à ?”

Thằng Bảy xe ôm dàn hoà :

“ Thôi thôi chú ơi, “nghề của nàng” mà, chú thua phải rồi. Vậy làm một đĩa vầy hết nhiêu chú ?”

Ông đại tá hưu cao giọng:

“ Tuỳ hạng …chơi nhạc sống, mời đạo diễn xịn  ít cũng phải trăm triệu…”

Thằng Bảy xe ôm la lối :

“ Oi má ôi… Cô Ba chơi có cái đĩa thôi mà bằng bà Bảy quét rác mấy năm…”

Thằng Bảy xe ôm vừa nói đã thấy bà Bảy lù lù vào. Bà này nguyên nấu cơm trưa xí nghiệp bị đuổi việc, ra vỉa hè bán trái cây, nay xin được chân quét rác đêm . Mọi khi tờ mờ đất đã thấy bà đẩy xe cút kít về. Chị Gái hủ tíu thắc mắc :

“ Sao bữa nay về muộn vậy, bà Bảy…”

Bà Bảy thở dài :

“ Đêm qua ở tổ tôi xe rác ép chết người…”

Hóa ra chiều qua một chị đang loay hoay gần cần xúc ép rác thì đột nhiên cần này khép lại. Một người đứng phía sau vội kêu lớn, nhưng tài xế không nghe thấy . Nửa người chị quét rác bị ép dẹp, chết ngay tại chỗ. Bà Bảy kể tới đây khóc rưng rức :

“ Tội nghiệp . Chết đứng như trời trồng vậy. ….”

Ong đại tá hưu đập bàn :

“ Tại nó thiếu ý thức an toàn lao động…”

Thằng Bảy xe ôm văng tục :

“ ĐM…Cái đéo gì cũng đổ tại công nhân với dân lao động…”|

Cô Phượng cave cười rinh rích :

“ Cái đó là nghề của cán bộ mà. Như vụ tòa đang xử anh Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng kìa.Rõ ràng anh chống lại những thằng đến cướp đất vậy  mà Tòa quy tội giết người thi hành công vụ. Chẳng hóa ra thằng ăn cướp xử người bị cướp…”

Ong đại tá hưu đập bàn quát :

“ Phản động, con cave kia, nói năng cẩn thận không tao kêu cảnh sát còng cổ mày giờ…”

Ông Tư Gà nướng vội can :

“ Cô Phượng nói giỡn thôi, chú Ba đừng chấp. Có điều chẳng biết phải quấy sao chỉ thấy nông dân mất đất ùn ùn kéo tới Tòa đòi trả tự do cho anh Vươn kìa…”

Thằng Bảy xe ôm lên tiếng :

“Thì cùng cảnh ngộ bị cướp đất nên  thương nhau .Nhân tiện xin hỏi chú Ba hình búa liềm trên cờ đảng ý nghĩa gì vậy cà?|

Ông đại tá hưu vui vẻ :

“ Búa tượng trưng công nhân. Liềm tượng trưng nông dân. Búa liềm tượng trưng “công nông liên minh” lực lượng nòng cốt của đảng…”

Thằng Bảy xe ôm cười hí hí :

“ Sao đảng cứ nhằm lực lượng nòng cốt mà cướp đất vậy ?”

Ông đại tá hưu đập bàn :

“ Ruộng đất sở hữu toàn dân khi cần đảng thu hồi có đền bù chớ cướp hồi nào ?”

Gã Ký Quèn cười ha hả :

“ Mang cả lực lượng vũ trang tới thu hồi đầm tôm trái phép tức là cướp chứ còn gì. Mà lại cướp của nông dân, lực lượng nòng cốt  liên minh công nông của đảng mới chết.  Kỳ này Tòa kết tội anh Vươn không khéo cờ văng mẹ nó mất cả liềm  …”

Cả quán cười ầm ĩ..

4-4-2013

YÊU THỜI ĐỒ ĐỂU ( KỲ 48)

                 

                                          (tiếp theo)

        

 Nhìn thấy mặt ông vàng khè, bất động như nặn bằng sáp, lửa giận trong bà tắt ngóm. Ghen tuông lúc này là chết, phải cứu sống ông cái đã. Mai kia hưu rồi,muốn chết lúc nào chết, bây giờ không được. Ong có nằm xuống cũng phải dựng dậy. Việc dân việc nước còn bề bộn, việc riêng còn các tài khoản , biệt thự, đất đai, trang trại…bao nhiêu thứ ngổn ngang dang dở, không, ông không được chết lúc này.

Bà vội điện gã thư ký tới khẩn cấp. Chuyện gì vậy cà ? Không lẽ ông Chủ tịch phát hiện ra cuốn sổ và băng ghi âm của thằng nhà báo và con bé Gái đã thú nhận hết ? Không, không thể có chuyện đó, con nhỏ chẳng ngu gì khai báo . Trong cái guồng máy thơ lại ở một tỉnh vùng xa, sự thành thực đồng nghĩa với “nguy hiểm chết nguời”. Từ ông Bí thư tỉnh ủy thường đăng đàn bốc phét, chém giò huấn thị cho tới cô quét rác văn phòng, khi đụng chuyện, ai cũng “sài lắc” : không biết, không hay, không thấy với vẻ “thành thực” nhất trần đời. Giả sử bà  cần vụ bưng cơm trưa lên cho đồng chí Bí thư  lỡ nhìn thấy ổng đang bóp vú chị Truởng ban tuyên huấn thì cũng phải lờ đi, coi như mù điếc để có ai hỏi tới phải rối rít  “tôi hổng biết, tôi hổng biết” , còn đồng chí Bí thư một khi bị chất vấn trong họp nội bộ cũng sẽ “phẫn nộ cao quý” , lớn tiếng :” Lại có cả chuyện đó nữa kia à ? Đồng  chí  nghe ở đâu ? Có bằng chứng  gì không ? Phải cảnh giác, đừng mắc mưu bọn xấu tung tin chia rẽ nội bộ…”. Còn chị Trưởng ban tuyên huấn khi được hỏi tới cũng sẽ rít lên thành thạo :” Đứa nào ? Đồng chí cho tôi biết đứa nào đã vu cáo, dựng chuyện bôi xấu lãnh đạo đảng để tôi băm mặt nó ra…”. Như vậy đó, tất cả những ai một khi đã được tuyển lựa sau cả một quá trình đào thải khốc liệt  để lọt được vào bộ máy đảng , Nhà nước đó đều phải loại bỏ “sự thành thực” và rèn luyện bằng được khả năng “vờ vịt” tới mức sự giả dối phải trở thành bản năng .

Trong một lần xuống dự Hội nghị dưới huyện, ông Chủ tịch tỉnh lên diễn đàn giải thích chủ truơng “ xoá đói, giảm nghèo” của đảng, Chính phủ. Ong nói say sưa lạm cả sang giờ ăn trưa. Oi chao , đầu bếp khách sạn đã bưng tới bày ra đủ thứ , nào bia, nào cua rang me, bò lá lốt…mùi thơm bay sang hội trường điếc cả lỗ mũi mà hai lỗ tai vẫn cứ phải nhét đầy những lời giả dối, cà kê dê ngỗng  của ông Chủ tịch tỉnh . Chắc do “máu nhậu” nổi lên, một anh Trưởng phòng che mồm ngáp và vọt miệng :” Có cái đéo gì mà nói dai thế ?.   Oi chao ôi, giữa lúc cả Hội truờng im phăng hắc, nguời nào nguời nấy như đang uống từng lời huấn thị của cấp trên thì câu nói của anh Trưởng phòng dẫu nhỏ như tiếng muỗi kêu cũng đủ lọt tai khối anh hóng chuyện ngồi quanh. Thế là không đầy nửa tháng sau, ạnh cán bộ kia nhận quyết định vác ba lô lên mãi tận buôn nguời Thượng trên núi cao “làm công tác phong trào”.

Muốn ngồi vững trên ghế cơ quan, không ai là không phải “dối trá”, “vờ vịt”, nguời cách này, nguời cách khác, “bản năng nói dối” phải luôn sẵn sàng để ứng phó với mọi tình huống. Bởi thế nhìn  cảnh ông Chủ tịch cặp díp với con bé Gái trong bộ y phục của ông A Đam và cô E Và, gã thư ký biết tỏng mọi chuyện . Gớm sao máu thế, vừa đi Vũng Tàu tắm biển với vợ con về , chưa kịp nghỉ ngơi “tái sản xuất sức lao động” đã lôi ngay con nhỏ ra “mần thịt “ . Có chết cũng đáng đời. Gã nghĩ vậy thôi, ngoài mặt vẫn vờ vịt :

“ Chú lại lên cơn hen phải không ? Con đã dặn chú phải đi ngủ sớm, giữ gìn sức khoẻ còn lãnh đạo tỉnh ta lâu dài. Mà con Gái trúng gió sao cứ nằm dài ra thế ?

Bà Phu nhân nổi đoá :

“ Hen với gió đâu ra, nằm thượt ra cả đôi vầy là phạm phòng mày hiểu chưa ?”

Gã Thư ký gật gù :

“ Con hiểu rồi, tàu nó gọi là “thượng mã phong “ đó thím…”

Cô tiểu thư sốt ruột gắt toáng :

“ Mã phong với mã gió gì, phải làm cái gì mà cứu ba đi chớ ? Sao đứng hoài vậy ?”

Gã Thư ký vội vàng :

“ Vậy phải khiêng chú Hai vào phòng truớc, con bé Gái cứ để nằm đó khiêng sau…”

Bà Phu nhân xua tay :

“ Ay chớ, ấy chớ, vào truờng hợp này cứ phải để con nhỏ dính chặt vào nguời ổng đã, chừng nào tỉnh mới được dứt ra…”

Gã Thư ký cuời thầm . Hồi nhỏ ở quê có lần gã chơi cái trò bỏ tro bếp vào “cái chỗ đó” của hai con chó đang “lẹo” nhau. Oi mẹ ơi từ lúc đó tha hồ cho đám trẻ con ném gạch đuổi đi, hai con vẫn dứt không ra. Nghe các cụ bảo có lấy đòn gánh khiêng lên cả hai vẫn dính chặt. Hình ảnh ông Chủ tịch và con bé Gái đang bày ra truớc mặt làm gã liên tưởng tới trò chơi cũ suýt nữa bật cười.  Bà Phu nhân giục :

“ Giờ mày lấy cái mền cuốn cả hai lại rồi mày phía đầu, tao với con Kim Anh phía chân, cố khiêng vào phòng…”

Cô Kim Anh giãy nảy :

“ Mèn ơi, hai nguời nặng vầy sao khiêng ?”

Bà Phu nhân quắc mắt :

“ Tính mạng ba cô đang đe doạ đó, phải ráng lên chớ ?”

Ba nguời xúm lại mắm môi mắm lợi khiêng, vừa nhúc nhích khỏi mặt ghế đá cô tiểu thư đã tuột tay, rơi trở lại. Con bé Gái lúc này mới lên tiếng :

“ Khiêng vầy không được đâu bà ơi, để con ẵm ông lên rồi cõng vào phòng  “

Bà Phu nhân xua tay :

“ Không được, không được…đã bảo mày không được rời ông ra kia mà…”

Cô Kim Anh biết chắc mình có cố mấy cũng không khiêng nổi , hùa theo con bé Gái :

“ Cõng lên nguời cũng đâu có dứt ra, má cứ để nó làm vầy rồi mình hỗ trợ nó…”

Bà Phu nhân vẫn lắc quày quạy :

“ Không được , không được…lỡ nó đánh rớt ổng xuống đất  thì chết…”

Chữ “chết” làm cô tiểu thư đột nhiên khóc mếu máo. Chưa bao giờ cô nghĩ tới chuyện ba cô chết cả. Từ lúc sinh ra và lớn lên, cô đã quen có ông lo toan mọi việc , quen được chiều chuộng, đòi gì được nấy, quen có ông cung phụng cho cả nhà sống thoả thuê  khỏi lo kiếm tiền. Bây giờ mất đi cái cột trụ ấy, cô sống ra sao ? Nỗi sợ làm cô cuuống quýt :

“ Má gọi điện cho bệnh viện tới cấp cứu đi, để mãi vầy ba chết thì sao ?”

Bà Phu nhân quắc mắt :

“ Gọi điện chuyện toé loe ra còn gì là uy tín lãnh đạo của ba cô nữa ? Rồi nó xác định con nhỏ này còn đang tuổi vị thành niên thì có mà đi tù…”

Gã Thư ký nhìn vẻ mặt bà thấy rùng mình. Trời đát ơi, chồng sắp kề miệng lỗ rồi còn lo giữ gìn uy tín lãnh đạo, chắc con mẹ này thà để chồng chết còn hơn chịu tai tiếng. Tính toán vầy cũng hợp lý , nếu để ông Chủ tịch chết, bà còn được hưởng nguyên quyền lợi của nguời quá cố,  còn được nể vì, ưu tiên gia đình cách mạng, nếu chẳng may ông đi tù vì ngủ với gái vị thành niên, bà sẽ chẳng còn dám ngẩng mặt với bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp, rồi dậu đổ bìm leo, bao đất đai trang trại   có sẽ bị thu hồi hết. Bởi vậy bà không gọi xe cấp cứu cũng có cái lý của bà. Gã chợt nảy ra một lối thoát :

“ Hay ta gọi lão Thuộc . Lão này tới 4 nguời lão cũng vẫn khiêng được…”

Bà Phu nhân tươi mặt :

“ Lão Thuộc à ? Liệu có tin cậy không ?”

Gã thư ký cười khảy :

“ Chuyện tày đình của thím còn nhờ nó, chuện này nhằm nhò gì ? Cứ dán tiền vào mồm là nó im thít. Giờ lão đang ở nhà trọ với thằng Bành trọc, nếu cần con gọi là hai thằng tới khiêng cho chắc ăn…”

Bà Phu nhân xua tay :

“ Thôi thôi, gọi thằng Thuộc thôi. Và dặn nó phải “sống để dạ, chết mang theo, lộ ra là nó chết với ổng…”

                                    (còn tiếp)

BÁC BA PHI ĐI THĂM MỸ ( KỲ 27 )

                                               (tiếp theo)

Bác Ba Phi thắc mắc :

“ Thằng “boi” là thằng gì ?”

“ Gọi là bạn trai nhưng thực ra là bồ. Nó là thằng người Mỹ chính gốc. Mũi lõ, mắt xanh lè. Nó xồng xộc vào chẳng chào hỏi quắp ngay con nhỏ lên xe. Tôi phàn nàn với ông ngoại  nó mới nứt mắt đã bồ bịch còn học hành sao ?  Ong bảo sang đây nó không cần học chỉ cần tìm chồng để ở lại Mỹ thôi .”

Bác Ba Phi tròn xoe mắt :

 “ Con nhỏ này ghê thiệt. Vậy chắc nó phải lấy Việt kiều ?”

Lão già lắc quày quạy :

“ Lúc đầu tôi cũng tưởng vậy. Hoá ra không phải vậy ? Nó nói cháu “cancel” mấy anh Việt kiều, “candy man” thấy mồ tổ …”

“ Ong nói cái gì vậy ? Việt kiều làm sao ?”

Lão già cười hềnh hệch :

“ À…tiếng lóng của tụi nó đó mà…”Candy”  là “kẹo”, người “kẹo” tức người keo kiệt ấy mà ?”

Bác Ba Phi trợn mắt :

“ Việt kiều mà “kẹo” ?”

“ Thì nó nói vậy . Nó bảo lấy chồng Mỹ sướng, đẹp trai, biết chiều chuộng, week end đưa vợ đi nhảy nhót, trượt tuyết, party …hơn đứt Việt kiều khó tính , ghen bóng ghen gió, hay bắt bẻ mà lúc nào cũng ra vẻ ta đây .”

          “ Nhỏ này ghê gớm thiệt. Ai dậy nó hổng biết ?”

Lão già bật cười :

“ Đời dậy nó chứ ai. Bởi vậy mới nói đứa nào đặt được chân sang Mỹ rồi đâu có muốn quay về Việt Nam …”

Bác Ba Phi cau mặt :

“ Vậy rồi mất gốc hết sao ?”

Lão già lại cười :

“ Cái bác này cổ lỗ sĩ . Gốc gác là cái quỷ gì ? Đến các cụ ta xưa cũng nói “đất lành chim đậu” mà. Bác thấy cái xứ Hiệp chủng quốc này bao gồm  tứ xứ Anh, Pháp, Đức, Y rồi Nga, Tàu , Nhật…cả trăm triệu con người có ai coi mình mất “gốc” đâu ? Thay vì nằm nhà ôm lấy cái gốc thì sang đây kiếm thật nhiều tiền gửi về chẳng hơn à ?”

Bác Ba Phi lắc đầu :

“ Nói như ông thì rồi mai kia kéo nhau đi hết cả nước ?”

Lão già phá ra cười :

“ Ay cái dân mình nó vậy. Có khi cứ bị gậy đi ăn mày khắp thế giới còn hơn là cứ ở nhà uýnh nhau lộn bậy…”

Bác Ba Phi chắp tay vái:

“ Ong vừa vừa cái miệng thôi. Ong coi rẻ dân tộc mình quá. Ong đừng quên  người Việt Nam dẫu có uýnh nhau lộn bậy nhưng một khi đất nước bị xâm lược nhất định người Việt tứ xứ sẽ đổ về mở hội nghị Diên Hồng bàn chuyện cứu nước ngay…”

Lão già ghé sát tận mặt bác Ba Phi nhìn lom lom rồi cất tiếng cười hả hả :

“ Bác nói vậy làm tôi thích bác rồi đó. Đúng là hôm nay ra ngõ gặp trai vớ ngay được tri âm tri kỷ. Nhất định phải đón bác về nhà giết chó ăn mừng…”

Lão mượn cell phone bác Ba Phi  xì xồ vào đó rồi hể hả :

“ Tôi vừa gọi taxi . Hôm nay bác là khách quý  nên ta xả láng một  phen…”

Lát sau  xe ghé tới. Bác Ba Phi đã quen ngồi ô tô, vừa yên vị bác đã “sít beo” và còn giục lão già làm theo khiến lão bật cười :

“ Xem ra bác hội nhập vào Mỹ rồi đó. Tôi ở Mỹ lâu hơn bác nhiều mà mỗi lần lên xe cứ quên hoài , phải nhắc mới nhớ ra …”

Chiếc xe đưa hai người chạy trên freeway về phía Nam , quẹo phải quẹo trái vài ba lượt nữa rồi  qua một khu rừng thưa rộng bát ngát. Hoá ra trang trại nơi lão già đang làm thuê cách thành phố tới gần một giờ xe chạy. Xe vào một cổng sắt lớn tự động mở , tiến sâu vào vườn.

Khác với tưởng tượng của bác Ba Phi, tại đây ngoài cái máy làm cỏ, máy cưa, vài ba cái máy lặt vặt rải rác đây đó, còn không có vẻ gì là cơ giới hoá cả . Lão già đưa bác đi xem khu vực trồng chanh, trồng cà chua, hành tây…. rộng bát ngát. Lão giới thiệu :

“ Tôi chỉ trông coi và cắt đặt công việc cho Mễ khi họ tới làm thôi . Cứ mỗi tuần hai lần họ tới làm cỏ, bỏ phân, diệt sâu rầy…”

Lão kéo bác ba Phi vào ngôi nhà lợp tôn, tường gỗ trong có đủ giường, bàn ăn, bếp, tủ chén, tủ lạnh..vừa là phòng ăn, phòng ngủ, tiếp khách và cả phòng tắm nữa. Lão nháy mắt :

“ Anh hùng nhất khoảnh. Một mình một cõi . Sướng chưa ?”

Bác Ba Phi đưa mắt nhìn quanh :

“ Ong ở đây không có hàng xóm láng giềng à ?”

Lão già trợn mắt :

“ ở Mỹ ông quên ba thứ đó đi nha. Đất nó rộng thế này chứ đâu có phải chen vai thích cánh như bên mình. Mà tôi nói bác biết, dù có ở sát tường đi nữa, cũng chẳng có hàng xóm láng tỏi gì hết , mạnh ai nấy sống ?”

“ Vậy rồi tối lửa tắt đèn thì làm sao ?”

Lão già cười  hềnh hệch :

“ Gọi điện chớ sao ? Gọi điện cho công ty ga, công ty điện, công ty nước… tụi nó dẫu ở xa tít đâu chẳng thấy nhưng đích thực là hàng xóm của mình đó. Nhấc phone lên ới một câu là nó chạy tới liền, chỉ cần money…money là OK ngay…”

Bác Ba Phi ngẩn người :

“ Vậy mình không phải làm đơn ra Phường ?”

Lão già cười phá :

“ Bên này không có Phường khóm con mẹ gì hết.  Nói thiệt với  bác nha. Kể  từ hồi tôi sang đây cả năm trời rồi mà cấm có thấy bất kỳ một thằng Phường, Khóm dòm ngó tới mình. Mọi thứ từ biên lai điện, nước, điện thoại, giấy tính thuế, bảo hiểm…tuốt tuột qua bưu điện hết, chẳng phải tới chầu chực xin xỏ thằng nào, chẳng thấy mặt mũi thằng “cán bộ chính quyền” nào. Cảnh sát cũng vậy , chỉ nhìn thấy nó chạy lui chạy tới ngoài phố chứ động chạm gì tới mình đâu ?”

Bác Ba Phi chau mày nghĩ ngợi rồi lắc đầu :

“Không được…không được…”

Lão già tò mò :

“ Bác nói không được là sao ?”

Bác Ba Phi lên giọng giảng giải :

“ Tôi nói ông nghe…người Việt mình lạ lắm…thời ông cha ta bao giờ cũng phải có trưởng họ, lý trưởng, chánh tổng, trương tuần, sang thời nay phải có Chủ tịch Uỷ ban phường, Bí thư Phường, rồi phụ nữ, thanh niên, mặt trận, công an phường…giờ bỏ hết các cái đó đi tôi e rằng không ổn…”

Lão già trợn mắt :

“ Bỏ hết ba lũ ăn hại đái nát đó ngân sách Nhà nước càng bớt chứ có gì đâu không ổn ?”

Bác Ba Phi trợn mắt :

“ Thì tôi đã nói dân mình kỳ lắm. Nó cần phải có ba cái thứ đó , không có các cái đó xã hội nó lỏng lẻo , con người nó bơ vơ, lạc lõng làm sao đó…”

Lão già phá ra cười :

“ Cái bác này hay nhỉ ? Tự do, thoải mái lại không muốn, cứ muốn gò bó ràng buộc kìa. Tôi thử hỏi bác, một mai ngủ dây, bác thấy biến sạch sành sanh hết cả Uỷ Ban, Đảng  uỷ Phường, Mặt trận, thanh niên, phụ nữ, công an Phường thì bác có thấy sung sướng không ?”

Bác ba Phi rụt rè :

“ Tôi sợ …dân mình chưa quen được cái đó…”

“ Chưa quen là sao ?”

“ Thì bao năm nay dân mình quen có người chăn dắt , ngày xưa lý trưởng chánh tổng, ngày nay Uỷ ban,  Đảng uỷ…bây giờ bỏ hết cả đi tôi sợ dân nó…buồn…”

Lão già cười phá :

“ Sợ dân nó…buồn. Đúng là quen cái thói nô lệ…”

Bác Ba Phi reo lên :

“ Đúng đó…đúng đó…dân mình quen  có người đứng đầu rồi, ngay trong một làng, một xóm, một thôn…”

Lão già quát lên :

“ Thì bây giờ bỏ mẹ cái thằng đứng đầu , bầu người đại diện có văn minh hơn  không ?”

Bác Ba Phi lắc quày quạy :

“ Cái đó đâu có được. Đại diện là cái quỷ gì ? Cái gì là cái đại diện. Cái đó các cụ kêu bằng “cá mè một lứa” đó. Phải có người đứng đầu chớ ?  “

Lão già cười  cay đắng :

“ Tức là giống như đàn cừu phải có “chủ chăn” chớ gì ? Rõ quen cái thói  nô lệ…”

Bác Ba Phi cười cười  :

“ Thì dân mình nó vậy mà. Nhưng tôi xin hỏi ông, giả tỉ như cộng đồng Việt kiều đây, các bác ấy có người “chủ chăn” đứng đầu hay người đại diện do dân bầu ra không ?”

Lão già ngẩn cười khơ khớ :

“ Chẳng có “chủ chăn đứng đầu” mà cũng chẳng có đại diện do dân bầu ra. Mỗi anh một khoảnh, mỗi anh một Hội , một Đoàn, chẳng anh nào chịu anh nào …”

Bác ba Phi ngạc nhiên :

“ Bác nói sao ấy chớ ? Trong gia đình thì có ba có mẹ, trong Đảng thì có Bí thư, trong công đoàn thì có  chủ tịch … cả một cồng đồng gần hai triệu con người  hẳn  phải có lãnh tụ, có thủ lãnh , có người đứng đầu chớ ?”

Lão già cười hô hố :

“ Thì đấy…có ông Obama đứng đầu rồi đó…cần gì ông Mít, ông Xoài nào nữa ?”

Bác Ba Phi ngập ngừng :

“ Tôi tưởng người Việt đằng mình với nhau cũng cần có người đứng đầu để đóng cửa bảo nhau chớ ?”

Lão già cười hơ hớ :

“ Có mà đóng cửa uýnh nhau thì có ? Tôi xin nói với bác sau tháng 4 năm 1975, cả  cộng đồng người Việt bê nguyên xi cái Sàigòn “hồi ấy” nhảy dù sang đặt giữa nước Mỹ văn minh này. Qua hơn 45 năm rồi, cái  Little Saigòn có khác cái  Sàigòn  75 là mấy . Thử hỏi đã học thêm được sự  tân tiến của người  Mỹ ở những chỗ nào ?”

Bác Ba Phi lắc đầu :

“ Người già thường hay nghĩ về những kỷ niệm, khó đổi thay, chắc chỉ còn trông mong vào lớp trẻ ?”

Lão già lại cười ồ ồ :

“ Lớp trẻ Mỹ hoá hết rồi bác ơi. Đến tiếng Việt nói còn chưa sõi , mai mốt chắc rồi sách báo tiếng Việt cũng quăng hết luôn…”

Chiếc điện thoại bàn gần chỗ bác Ba Phi réo lên inh ỏi. Bác nhấc nghe thấy giọng đàn bà xí la xí lô, vội đưa máy cho lão già. Lão xua tay :

“ Mặc xác nó bác ạ. Nó gọi quảng cáo hàng hoặc dụ mình đi du lịch, tắm hơi hoặc mát xa chân gì đó…Bác nghe hết tụi đó thì suốt ngày . Bây giờ mời bác đi thăm nhân vật  chính trong ngày hôm nay.”

Bác ba Phi ngạc nhiên :

“ Nhân vật chính là ai ? Sao ông bảo hôm nay chỉ có tôi với ông ?”

“ Thì bác cứ theo tôi khắc rõ…”

Bác Ba Phi theo lão già đi sâu mãi vào trong vườn . Đến một ngôi nhà gỗ nhỏ, cây lá phủ xum xuê, nom cũng biết nhà kho , chứa đồ không dùng tới. Lão già móc chìa khoá mở cửa cười hềnh hệch :

“ Phải khoá kỹ lắm, ông khách này xổng ra chắc  gây tai hoạ cho khối anh ”

Bác Ba Phi vỡ lẽ :

“ À thì ra chú cầy hả ? Bộ chó dại sao sợ gây tai hoạ cho nhiều người ?”

Lão già lắc đầu :

“ Dại thì không nhưng dữ lắm. Hôm bắt nó tôi bị nó đợp một phát vào bắp chân máu chảy toé loe….”

Bác Ba Phi cười cười :

“ Chó nó khôn lắm. Chắc nó biết bác bắt nó để ăn thịt  hẳn  thôi.”

“ Giờ bác giúp  một tay nhé. Giữ chặt tôi  cắt tiết đánh bát tiết canh ăn cho mát ruột.”

“ Thôi ông ạ…Ong cứ chích điện cho nó chết đi rồi mình thui được rồi.Mình đang ở Mỹ chứ ở Việt Nam đâu…”

Lão già cười hềnh hệch :

“ Ay…ở Mỹ xơi tiết canh chó mới sướng chớ. Thôi thôi, nếu bác ngại cứ lên phòng nghỉ, tôi chỉ giở tay cái là xong liền…”

                                     (còn tiếp)

NHÀ GIÁO một thời nhếch nhác ( KỲ 23 )

                                                                              nhà văn  NHẬT TIẾN 

                                                (tiếp theo)

Thì ra cái gì thừa mứa, cứ khi cần là có ngay thì không ai thấy quý. Nh­ư ngày xư­a thì có ai để tâm đến chuyện gói bột ngọt, chai dầu, lon mỡ, hũ đư­ờng. . .nhất là các thầy quanh năm chẳng mấy khi chịu nhỏn chân bư­ớc vào khu bếp núc. Ay thế mà bây giờ lòng ai cũng thầy vui buồn nổi trôi theo mấy món liệt kê trong bảng "nhu yếu phẩm kỳ này".

Có thế thì mới hỏi nhau :

- Kỳ này có thịt không hay lại chỉ cá?", hoặc nghiêm trọng hơn :  "Nghe nói có 8 cái lốp xe sắp về, thế mà Công đoàn. lại đề nghị lấy ra một cặp làm phần thư­ởng thi đua thì có chết không ! Thế là mất mẹ nó 2 chỉ còn 6 !”.

Cái mối băn khoăn kiểu ấy, bọn chúng tôi đều đã nồng nhiệt chia sẻ, có khi lại còn góp phần bàn tán, chê trách, phàn nàn hay suýt soa tiếc sót.

Nghĩ cho cùng, những tâm tình tủn mủn đó nếu có nẩy sinh thì cũng là chuyện bình th­ường. Vì chúng tôỉ đang sống những cuộc đời thư­ờng, như­ tất cả mọi ngư­ời chung quanh.

Đã thế, chúng tôi còn đang ở chung trên một chuyến đò để cùng sang sông, trong cái thời kỳ mà sách vở cũng như­ cán bộ vẫn thư­ờng gọi là "Thời kỳ Quá Độ"

                                               11

                   Nắng Sàigòn ai đi còn thấy mát ?

                      (chương này đã in trên blog này vào ngày 24 tháng 12 năm 2012)

                 

                                             12

                  Về những đổi thay.

Nói cho ngay, một thành phố đang đ­ược tôn vinh bằng mỹ từ hòn ngọc Viễn Dông", nếu một khi bị xuống cấp tệ hại đến nh­ư thế thì cũng phải mất một thời gian dài.

Vào thời điểm cuối tháng Tư­-1975, Sài Gòn đã không chìm trong khói lửa nh­ư nhiều nơi khác. Một vài quả đạn pháo kích nổ trong sân bay hay bên ngoài thành phố không làm sứt mẻ đi chút nào những dinh cơ tráng lệ, những con đư­ờng tình mơ mộng đã đư­ợc ghi vào nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật mà sự lan tóa và truyền tụng vẫn còn tiếp tục cho đến bây giờ..

Về mặt tâm thức, ở Sài Gòn cũng như­ những nơi khác nhiều ngư­ời cũng đã thở phào khi thấy cuộc chiến triền miên, vô vọng nay đã chấm dứt. Tính sổ ra thì kẻ thắng, ngư­ời thua dẫu sao cũng đều là đồng bào ruột thịt cả . Vậy tại sao khi tiếng súng đã im rồi, cả hai phía lại không rũ bỏ hết những hàng rào ngăn cách do cuộc chiến đã dựng lên để cùng nắm lấy tay nhau mà xây dựng lại đất nư­ớc. Ngư­ời yêu nư­ớc th­ương nòi, hẳn ai mà không nghĩ thế .

Vì vậy, trong giờ phút lịch sử đã sang trang, dân chúng khắp mọi nơi gần như­ đã đổ hết ra đường phô để chứng kiến giây phút lịch sử, giây phút ng­ười Việt Nam  không còn cầm súng bắn giết nhau, không còn bị những thế lực ngoại bang thúc ép để tiếp tục cuộc chiến nồi da xáo thịt.. Đó là chư­a kể, cũng vì tò mò, ngư­ời dân thành phố muốn nhìn quang cảnh bộ đội tiến vào Sài Gòn, xem "họ" ra sao, nhân dáng, thực lực thế nào, và thái độ cũng như­ cung cách hành xử của họ trong c­ương vị của kẻ chiến thắng. Phải nói rõ những tâm trạng ấy để xóa đi cái luận điệu huênh hoang tuyên truyền của báo chí Nhà Nư­ớc khi nói rằng tất cả dân chúng Sài Gòn đã đổ hết xuống đư­ờng để hân hoan chảo đón đoàn quân tiến vào giải phóng Sài Gòn ra khỏi' ách xâm l­ược Mỹ?".

Có thể nói, ngoại trừ những kê nằm vùng thì dĩ nhiên là mừng vui, hân hoan, còn tuyệt đại đa số dân chúng thì làm gì có ai nôn nao chờ đón quân CS tiến vào Sài Gòn. Chuyện ấy h­ư thực thế nào, t­ưởng bây giờ thì cũng đã rõ rành rành ra rồi. Nó cũng đã rõ như­ cái gọi là Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam đội danh nghĩa dân chúng miền Nam nổi dậy cùng với lá cờ khác biệt của nó đã tan xèo như­ bong bóng mà ngay đến cả nhiều nhân vật chủ chốt của Mặt Trận này cũng phải thấy hụt hẫng, ngỡ ngàng ?

Tuy nhiên, chỉ mới một, hai ngày sau 30-4-75, thi đư­ờng phố Sài Gòn dĩ nhiên vẫn đỏ rực mầu sắc của hai thứ cờ. Một lá thì nền đỏ, trên có sao vàng, còn một lá thì nền nửa xanh nửa đỏ, giữa cũng có sao vàng. Mãi cho tới lúc này dân Sài Gòn cũng ch­ưa phân biệt đư­ợc anh nào là bộ đội đến từ miền Bắc, và anh nào là lính cuả  Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam. Mà cũng chẳng ai cần thấy phải rạch ròi về cái sự ngoắt ngoéo lịch sử này vì dẫu sao thì chế độ miền Nam cũng đã sụp đổ rồi. Các vai trò trên sân khấu chính trị, những chiêu bài, những danh x­ưng dù tự phát hay đ­ược nhào nặn từ miền Bắc xa xôi . . . .tất cả rồi cũng trôi vào quá khứ.

Lòng dạ mọi ngư­ời bây giờ chỉ còn thấy phân vân: có thực là mình sẽ không bị phân biệt đối xử hay là sẽ rơi vào cái cảnh "hàng thân lơ láo, phận mình ra sao" mà thôi. Sáng ngày 1 tháng 5, tôi đạp xe một vòng để quan sát thành phố đang đổi chủ và tình cờ đi ngang qua ngôi trư­ờng Nguyễn Bá Tòng ở đ­ờng Bùi thị Xuân. Trong sân trư­ờng, tôi thấy ng­ười ta tụ tập đông nghẹt, hỏi ra mới biết là dân chúng thuộc khu vực này đư­ợc lệnh tụ tập để tham đừ mít tinh chào mừng Ngày Quốc Tế Lao Động. Vì tổ chức vội vã, nên trong sân trư­ờng không có khán đài cho quan khách ngồi tham dự mà cũng chẳng thấy có biểu ngữ giăng ngang chào mừng ngày lễ lớn.

Chen chân sát vào nơi tổ chức, tôi chỉ thấy có mấy toán lố nhố xếp hàng nom không mấy nghiêm chỉnh và về ăn mặc thì nom rõ ra là một lưc lư­ợng ô hợp. Kẻ mặc quần dài, ngư­ời quần đùi, kê đi dép, ng­ười chân đất. Toàn bộ võ khí thì nom rất thô sơ, hầu hết đều đeo lựu đạn và mang súng trư­ờng. Có ngư­ời lại còn cầm cả gậy tầm vông hay mã tấu nữa. Họ đứng tr­ước một rừng cờ do dân chúng đư­ợc huy động mang theo. Đám cán bộ cách mạng thì lác đác dăm bẩy ngư­ời. Họ dễ bị nhận diện do ở chiếc quần dài đen và áo cánh đen, trên cổ có khoác thêm cái khăn rằn ri, biểu t­ượng của những cán bộ ở R (tức Rừng) về. Lại cũng có cả những viên cán bộ đến từ miền Bắc, đầu đội nón cối, chân đi dép râu và mặc quần áo mầu xanh bộ đội nữa. Tới giờ khai mạc, tiếng hô Chào cờ vang lên nghe hùng dũng mặc dù chẳng có đến một cái loa phóng thanh phụ trợ. Thế rồi những tiếng hát cất lên. Lời lẽ lộn xộn. Chỗ này hát khác chỗ kia. Nh­ư thể:

Vùng lên, nhân dân Việt Nam anh hùng. . .

- Giải phóng miền Nam, chúng ta cùng quyết tiến bư­ớc...

- vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian!

Những tiếng cất lên loạc choạc ấy bỗng biến bầu không khí đang trang nghiêm trở thành .lộn xộn rồi nhốn nháo. Một cán bộ chi huy của nhóm nào đó vội vã lớn tiếng ra lệnh :

- Quốc ca ? Quốc ca trư­ớc !

Rồi nh­ư thấy mặt nhiều người ngớ ra, ông ta lại nhắc nhở:

- Đoàn quân Việt Nam ! Đoàn quân Việt Nam đi sao vàng phấp phới ấy ! . . . .Không phải Vùng Lên Nhân dân Miền Nam anh hùng . . .

Vài tiếng hát chư­a kịp ngư­ng, sau lời giải thích bỗng như­ bị teo lại rồi tắt ngỏm. Mọi ng­ười còn ngơ ngác nhìn nhau thì viên chỉ huy lại cao giọng :

- Nào . .Một . . . hai . . . ba . . . .Đoàn quânViệt Nam đi sao vàng phấp phới ...Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa... Cờ in máu....”

 Có vài ba tiếng lẻ tẻ phụ họa nh­ư ng phần đông chẳng ai thuộc để hát theo, thậm chí có ng­ời còn ch­iwa nghe tới bài hát này lần nào. Cho nên, lệnh hát thì hô lên rồi mà chỉ thấy mấy ngư­ời ở  hàng đầu lí nhí cất tiếng lên, nghe đã rời rạc mà lại còn sai cả điệu nữa. Tôi bỗng mỉm cư­ời, tự nhủ thầm:  Bài này mình thuộc và còn hát đúng hơn cả cái đám hiện diện ở đây.

Đúng nh­ư vậy ! Là dân Hà Nội từ năm 1945, ai chả biết bài Tiến Quân Ca của Văn Cao. Nhưng những du kích ở miền Nam hay ngay cả cánh quân gọi là Chủ Lực Miền hỏi có mấy ai biết đến bài này. Nó đã đ­ược giấu biến kể từ khi xuất hiện những cuộc nổi dậy đ­ược tô vẽ là do quần chúng tự phát đứng lên đấu tranh để giải phóng miền Nam.

Phải chứng kiến màn chào cờ độc đáo nh­ư vừa kể, đầu óc tôi bỗng nẩy sinh một ý t­ưởng bất ngờ: " Chuyện lợi dụng danh nghĩa thì trong đám lãnh đạo, ai cũng biết rồi. Như­ng Sài Gòn mới giải phóng đ­ược đúng  có một ngày mà đã toan tính triệt nhau sớm sủa đến vậy sao ?"

Tôi không biết mấy anh chiến sĩ, du kích đứng trong hàng ngũ vừa rồi đã suy nghĩ gì về cái sự thay đổi bài ca, như­ng cứ nhớ đến những vẻ mặt ngỡ ngàng của họ và những tiếng hát lúng búng trong miệng không rõ nên lời, tôi không khỏi thấy ngậm ngùi. Tất cả đều chỉ là những ng­ười dân hiền lành chất phác bị xúi giục hay thúc đẩy lao vào cuộc chiến mà thôi. Cho nên, hẳn họ cũng sẽ ngỡ ngàng khi trong quá khứ họ vẫn chỉ có một bài hát chính thức : "Vùng lên!Nhân dân miền Nam anh hùng…Vùng lên xông pha vượtt qua bão bùng…”mà họ vẫn thường hùng dũng cất lên trong bao năm dài băng rừng , xuyên núi, lao mình vào khói lửa.

                               (còn tiếp)