PHẠM THẮNG VŨ - Con sóng dữ - KỲ 53

                                     (tiếp theo)

Lời ông Bửu nói với cô Hòa khiến tôi nghĩ tới Yến rồi Đỉnh cùng 2 cô Đào, Bẩy đang sống chung trong nhóm. Đỉnh đã nói không lo cái chuyện thanh lọc vì nó ỷ có giấy bảo lãnh của gia đình bên Mỹ và quả quyết sẽ vượt qua cái ải thanh lọc này dễ dàng. Đào và Bẩy nói nếu người ta ra sao thì 2 cô cũng sẽ như vậy, kể cả chuyện phải hồi hương về lại bên quê nhà. Còn Yến nói có anh ruột sống bên Úc và đã lập hồ sơ bảo lãnh xong cả rồi nên nếu bị rớt thanh lọt, nàng sẽ hồi hương ngay. Về Việt Nam rồi thì Yến sẽ chờ đi định cư tại Úc. Kể ra, như vậy thì 4 người sống chung với tôi cũng ổn. Trước khi cùng cô gái tên Hòa đó bỏ ra về, ông Bửu dặn tôi đến nhận việc vào buổi sáng ngày thứ Hai tuần tới. Kiếm được việc làm thiện nguyện, tôi vui nhưng thêm nỗi lo sẽ phải sắm thêm quần áo cùng giầy-vớ mới. Tiền Rupiat mà tôi mới đổi vừa rồi, sau lần mua sắm nầy thì sẽ chẳng còn được bao nhiêu trong tay.

Khi thấy tôi được nhận vào làm thiện nguyện ở phòng Dịch thuật cách dễ dàng thì anh Khảm rất vui vì khởi đầu khi hỏi chuyện, anh chỉ mong ông Bửu biết có phòng ban nào đó trong trại trống chỗ thì xin hộ cho. Nào ngờ diễn biến lại quá tốt, anh nói:

- Thiện nguyện viên ở các nơi đặc biệt như phòng định cư, IOM, phòng JVA, P3V hay Dịch thuật... đụng mặt với các luật sư bên Cao Ủy và bên chính quyền Indo hàng ngày thì thể nào họ cũng giúp khi vào thanh lọc. Mình giúp công việc cho họ thì họ phải giúp lại mình chứ.

Anh Khảm cho biết phòng Dịch thuật là căn nhà nhỏ nằm ở đầu trong dãy nhà của khu thanh lọc thuộc bộ Nội vụ Indo. Thông thường, phòng P3V sẽ sắp xếp danh sách thuyền nhân theo thứ tự từng chuyến ghe đến trại cho Cao Ủy sơ vấn trước rồi sau đó thì họ sẽ chuyển hồ sơ sang cho sĩ quan bộ Nội vụ Indo thanh lọc. Khu vực thanh lọc nằm biệt lập trên một triền đồi, có cắm bảng giới hạn người vào ngoại trừ vì công việc hoặc có giấy mời và nó cách xa với zone 3 của Galang 1. Tôi đến khu vực này theo lời dặn của ông Bửu vào buổi sáng ngày thứ Hai đầu tuần. Vào đến nơi mới thấy những dãy nhà sơn trắng, cửa sổ gắn kiếng nằm im lìm dưới bóng mát của các cây tràm bông vàng, phi lao cao to. Trong những băng ghế dài, một số người Việt quần áo chỉnh tề đang ngồi chờ được nhân viên trật tự gọi tên vào thanh lọc. Thấy tôi, một nhân viên trật tự trẻ tuổi tiến đến hỏi và sau khi nghe tôi nói về chuyện làm việc với ông Bửu thì anh ta lấy tay chỉ về căn phòng ở đầu của dãy nhà. Nơi đó, một xe mô tô hai bánh dựng cạnh bên tấm bảng kẻ hàng chữ Eligibility Unit không xa thân cây kiểng lạ như dừa nhưng có các tàu lá lớn tương tợ lá chuối xòe đều ra hai bên giống hệt cái quạt khổng lồ. Xe mô tô của ông Bửu, tôi nghĩ vậy. Đến trước cửa phòng Dịch thuật thì may mắn ông Bửu đứng bên trong nhìn ra thấy liền ngoắc tay gọi tôi vào và giới thiệu với các thiện nguyện viên khác gồm các anh Đinh Vinh, Đặng Phúc Nhân, Nguyễn Thanh Danh, Tám Miễu cùng các cô Triệu Lệ Lan, Lê Anh Hà... Thật không ngờ cái phòng Dịch thuật nhỏ xíu mà lại có khá đông người làm thiện nguyện như vậy.

- Mỗi ngày cả mấy chục thuyền nhân vừa sơ vấn bên Cao Ủy lẫn thanh lọc bên Indo mà ai nấy đều mang theo cả xấp giấy tờ để chứng minh cho lời khai của họ. Giấy tờ nào thì phòng mình cũng phải phiên dịch ra Anh ngữ hết... Nay có thêm anh đến góp sức nữa thì càng tốt. Anh Đinh Vinh nói.

Ông Bửu chỉ cho tôi thấy các tệp hồ sơ nằm trong kệ và ở cả trên mặt các bàn giấy gần các quyển tự điển dầy cộm rồi nói cho chúng tôi nghe: " Cậu Vũ hỏi cô Lan hay cô Hà đưa cho vài hồ sơ ngăn ngắn gì đó để dịch thử. Những buổi đầu cứ làm vậy đi, nếu cần giúp đỡ gì khi dịch các văn bản thì cậu cứ hỏi tôi hoặc các anh em trong phòng. Đừng ngại! ". Căn phòng quá nhỏ so với số nhân viên ngồi làm việc trong các bàn kê cạnh nhau cộng thêm người ra vào để nhận hồ sơ cũ hoặc gửi giấy tờ mới nhờ dịch. Có lẽ đây là một trong các phòng làm việc bận rộn nhất trong trại tị nạn Galang. Tiếng máy chữ gõ lách cách tạm ngưng khi chúng tôi thấy ông Bửu khoát tay ra dấu muốn nói thêm điều gì đó. " Nghe đây, dịch giấy tờ thì mình cốt làm sao để luật sư Cao Ủy hay bên phía Indo người ta hiểu được đúng nội dung và không sai văn phạm là được. Câu dịch có dài hay ngắn không thành vấn đề ". Ông Bửu dứt lời, đưa trả lại một bản dịch vừa duyệt xong cho cô thư ký ngồi gần đó rồi dặn dò thêm: " Các cô cậu làm việc chung vui vẻ nha, bây giờ thì tôi phải chạy vào Galang 2 vì có hẹn với ông Peter ". Xong, ông ta rời khỏi căn phòng, đến bên xe mô tô, đạp nổ máy rồi rú ga vọt nhanh về hướng dẫn ra bên ngoài đường.

Làm việc được hơn một tuần lễ thì tôi đã quen với các sinh hoạt chung trong phòng Dịch thuật. Hai cô thư ký tên Lan và Hà lo việc quản lý giấy tờ của thuyền nhân gửi tại phòng và đả tự các bản viết tay của nhóm nam giới chúng tôi mỗi khi vừa được dịch xong. Có lúc cần gấp giấy tờ cho thuyền nhân nào đó đang chờ bên ngoài phòng thì đám nam giới chúng tôi cũng phải tự tay đánh máy bản viết mình vừa dịch xong. Riêng cô Lan là người Việt gốc Hoa lại có kỹ năng nói và nghe thành thạo nhiều phương ngữ nước Tàu như Tiều Châu, Quảng, Phổ Thông, Phước Kiến... Thật là một cô gái hiếm có, có được tài năng như vậy mà lại trông rất dễ thương. Thỉnh thoảng, các sĩ quan bộ Nội vụ Indo gọi cô vào để phiên dịch cho thuyền nhân Việt gốc Tàu vì người đó chỉ bập bẹ chút ít tiếng Việt khi vào thanh lọc. Trong tuần từ thứ Hai đến thứ Sáu thì phòng Dịch thuật làm việc từ sáng cho đến chiều và chỉ ngưng khoảng 2 tiếng đồng hồ giấc trưa để đám nhân viên chúng tôi về lại barrack cơm nước. Chúng tôi làm việc thiện nguyện không lương và chỉ thỉnh thoảng được một thuyền nhân nào đó hào phóng mời đi uống cà phê, hút điếu thuốc lá cho vui như một sự trả công và chỉ có vậy. Riêng chỉ có mình ông Bửu là đã qua các thủ tục sơ vấn cùng thanh lọc còn tất cả nhân viên cũ-mới trong phòng đều chưa ai đến lượt dự buổi sơ vấn của Cao Ủy.

Cùng thời gian này thì Tám Kiệt và ông Phát đã được nhà thầu Titan nhận vào làm việc có trả lương theo kiểu công nhật. Công việc của Tám Kiệt là dựa vào khối vật liệu cơ bản do nhà thầu cung cấp như cây, ván gỗ, lưới sắt... mà vẽ thành các họa đồ blue print cho những dãy nhà khá lớn sẽ được dựng ở một bãi đất trống dưới chân đồi của nhà thờ Công giáo Galang 1. Những dãy nhà gỗ nầy sẽ là khu Consortitum mà Cao Ủy sử dụng để huấn nghệ cho thuyền nhân trước khi rời khỏi trại tị nạn Galang. Là một chuyên viên về đồ hoạ nên việc làm nầy đối với Tám Kiệt không khó. Còn ông Phát thì thành thông dịch viên vì có khá đông thuyền nhân được tuyển vào làm việc xây dựng các dãy nhà. 

Không hiểu trước ngày Cao Ủy đóng cửa trại tị nạn thì thuyền nhân thời đó cần các giấy tờ gì để chứng minh cho lời khai của bản thân? Còn bây giờ, tôi thấy có nhiều loại giấy do thuyền nhân ký gửi nơi phòng để nhờ dịch. Ngoài các giấy của thời miền Nam VNCH như Khai sinh, văn bằng, thẻ Lãnh lương, Chứng chỉ tại ngũ... thì còn có các loại giấy tờ khác như Giấy ra trại do chính quyền Việt Cộng cấp cho một sĩ quan quân đội miền Nam VNCH sau khi người này được thả từ một trại tù học tập cải tạo cho đến Lệnh tha của các chiến sĩ phục quốc hoặc thành phần phản cách mạng (chống lại Việt Cộng). Có những giấy mang cái tên lạ hoắc như Quyết định hủy bỏ biện pháp ngăn chận của nạn nhân sau khi bị công an Việt Cộng bắt nhốt một thời gian khá dài. Giấy tịch thu nhà-xưởng, xe hoặc tàu-thuyền... của dân lành trong các đợt chính quyền Cộng Sản chiếm đoạt của cải. Giấy mời người nào đó đến văn phòng công an địa phương để rồi họ lọt bẫy, bị bắt giữ và phải chịu cảnh tù đày. Lệnh tạm tha của một thuyền nhân kèm theo quyển sổ nhỏ buộc người này phải đến trụ sở công an để trình diện hàng ngày với những con dấu mực dầu đỏ chói đóng chi chít trong các trang giấy. Con dấu đỏ nào của chế độ Việt Cộng cũng đều một kiểu ngôi sao năm cánh nằm chính giữa mà có trang giấy vì dấu đóng quá đậm mực nên nhoè làm cho ngôi sao trông giống như hình cái đầu lâu người với hai khúc xương bắt chéo. Có tờ thì các con dấu vì đóng liền sát nhau bên cạnh chữ ký cá nhân cán bộ cấp giấy dài loằng ngoằng nên trông như một còng số 8 cùng đoạn dây xích nhỏ. Qua những tờ giấy của thuyền nhân gửi dịch, tôi biết chúng gắn liền với chủ nhân một quãng đời tươi vui xưa cũ đã bị cướp mất hoặc ghi lại đoạn ngắn buồn thảm vừa qua ở bên quê nhà. Đủ loại giấy tờ mà nhiều nhất vẫn là các giấy do chế độ Việt Cộng cấp và có lẽ chúng xuất hiện nhiều như vậy tại miền Nam VNCH chỉ không lâu sau khi thủ đô Sài Gòn bị bọn người này chiếm đoạt. 

                                  (còn tiếp)