TIÊU TIỀN CỦA…ĐỊCH (2)

                 

                    (tiếp theo)

  

“ Thưa cậu, cháu đã xong xuôi hết mọi việc,cháu xin phép về...”

Quang nhìn con bé nguời làm đứng khoanh tay ngòai cửa phòng.

“ Tưới hết các cây chưa ?”

“ Dạ rồi...”

“ Cho berger  ăn chưa ?”

“ Dạ rồi...”

Quang đưa ra tờ giấy bạc :

“ Sáng mai ghé chợ sớm mua 2 ký bò bạc nhạc  xào cho nó  ...”

“ Dạ thưa cậu không mua phổi nữa ạ ?”

“ Đổi món đi,chiều nay nó bỏ ăn cả nửa đĩa rồi đó...”

Con berger của Quang trong  mắt con bé nguời làm to như con chó ngao.Hồi mới vào làm nó sợ run bần bật mỗi khi đến gần,giờ thì quen lắm rồi, tắm rửa, dắt chó đi ỉa, chải lông....nó làm đuợc tất.Nhưng mà Quang sắp phải đuổi việc nó rồi.Hồi mới quê lên,được nhận vào làm nó ốm tong teo, đen đúa, tóc tai xơ xác và cứng quèo.Mới có vài tháng nom đã khác hẳn,cái nước da,cái đít,cái ngực  cứ như chọc vào mắt ông chủ làm Quang sợ rằng một đêm nào đó không kiềm chế được, lôi nó lên giường thì rắc rối sự đời.

“ Thưa cậu cháu về...”

“ Về đi chứ  cứ đứng đó làm gì ?”

Quang cố ý nổi cáu rồi khi nó dợm bước đi,anh  gọi giật lại  làm đôi mắt nó sáng lên khác thường .

“ Chiều mai cho cô nghỉ sớm,chủ nhật cũng nghỉ luôn...”

“Cậu lại có khách ạ ?”

Đôi mắt con nhỏ vụt tối  làm Quang thóang nghĩ ‘phải đuổi ngay con này mới được“.Anh bực dọc đóng sập cửa buồng, hóa ra mỗi lần anh đưa cô gái nào về nhà con bé này đều biết hết.Cô Nga,cô Tuyết,cô Hà...tòan các em làm quen được qua internet,khởi sự là một chữ “Hi” và kết thúc  trên  giường ngủ .Địa vị xã hội, ngôi nhà có vườn và dáng vẻ đẹp trai của anh  hấp dẫn rất nhanh các cô gái trẻ nhan nhản trong các Công ty,các văn phòng đang mọc ra như nấm trong thành phố, giới săn "các em" gọi họ là “Gái Công ty”, em nào em nấy chân dài, thơm nức nhưng trong đầu  rặt chỉ có “hàng hiệu”, spa, du lịch, các khu resort….Các em đến rồi đi nhẹ nhàng như chiếc lá rơi sau khi biết rằng mối tương quan giữa mình và chàng chủ nhân ngôi biệt thự có vườn và con berger khổng lồ kia chẳng thể nào dẫn tới một ngày đẹp trời bước lên xe hoa chạy quanh thành phố.

“ Có phải tình yêu nào cũng dẫn tới hôn nhân đâu?”-

Quang an ủi các cô như thế - chắc là anh và em chưa phải duyên phải số.

Cảm giác này cũng nảy ra ngay vào đêm thứ bảy khi thóang thấy cô gái quần Zean,áo 3 lỗ đỏ có dòng chữ ở ngực “Don’t look at here...” bước xuống sân bay.

“Anh Quang...anh Quang...”

Anh đặt vào tay Dung bó hoa và cái ý nghĩ đầu tiên nảy ra là “ôi sao ngực em bự thế kia....”. Cô ríu rít đi bên anh cứ như hai người đã quen biết,đã yêu nhau từ lâu lắm.Kể ra cũng không đến nỗi vỡ  mộng khi so sánh cô bằng xương bằng thịt với những bức hình trong thế giới ảo của internet. Guơng mặt  không xinh xắn như anh tưởng, đôi mắt không long lanh ,bù lại cô có nước  da trắng nõn nà của gái Hànội.

“Sao anh cứ nhìn em như thế ? Anh có thất vọng không ? Em xấu lắm hả ?’

Anh cuống cả lên :

“Không, anh không thất vọng , ngược lại là khác...em đẹp hơn trong ảnh nhiều...”

“Còn anh thì nom lại  ngố hơn  ...Em cứ tưởng anh đẹp trai hơn thế này kia đấy...”

Anh chột dạ,điềm gì đây ? Thôi kệ,em cứ chê anh đi ,miễn  đêm nay lên giường là được. Anh vẫy taxi đưa cô về .Chiếc xe ra khỏi thành phố và chạy loanh quanh  trên các con đường đất đầy ổ gà. Cô chẳng thèm để ý tới quang cảnh xung quanh, cứ luôn miệng kêu :

”Khiếp,anh ở gì mà hẻo lánh thế ? Sắp tới chưa ? Đường xá gì cứ như đường Trường Sơn thời chiến thế này...mà sao trong này nóng thế ? Chẳng bù  ngòai Hànội ...”

Anh lại phải cố tươi cười :

“Em ráng chịu một đọan nữa thôi,về nhà anh tha hồ mà thỏai mái...”

“ Nhà anh có gì mà thỏái mái ?”

“ Có vườn hoa,có máy lạnh,có cả máy nước nóng trong buồng tắm...”

Cô phá lên cườøi :

“ Ghê quá nhỉ...có cả máy nước nóng ...”

Xe dừng trước cổng ,Quang còn đang loay hoay xách  túi, xách valy, cô đã mở ví trả tiền taxi không cần nhận tiền thối.Ái chà, tiêu tiền “của địch” có khác.Anh giới thiệu  con berger giống Mỹ rất quý của anh.Cô chun mũi :

“ Khiếp,con chó nhà anh mấy tháng không tắm sao nó hôi thế ?”

Anh cãi rằng  ngày nào con bé nguời làm cũng tắm cho nó.Cô có vẻ không muốn nghe và bước nhanh vào nhà.

“Phòng khách của anh không gắn máy lạnh à ? Bộ xalông gì mà cổ lỗ sĩ thế ? Dàn máy của anh hàngnội địa à ? Tranh pháo treo tường gì nom như tranh bờ hồ...Mauvais gout thế...”

Cô buớc tới đâu chê tới đó  làm Quang cứ ngớ ra.Mẹ kiếp,thật chẳng bù cho em Nga,em Tuyết,em Hà ...bước chân vào đây là cứ há mồm ra mà thán phục.Thôi được,em cứ chê đi,miễn lát nữa lên giừơng anh sẽ trả thù.Cô bước vào phòng tắm thay quần áo và chưa đầy 5 phút sau cô đã nhao ra :

“ Khiếp ,cái buồng tắm của anh y như là thời bao cấp ấy...”

Anh cố nén :

“ Anh tuởng nó cũng...lich sự lắm chứ...có cả bồn tắm cẩn thận...”

Cô cuời rất coi thường :

“ Em quen tắm cái bồn cẩm thạch ở nhà rồi.Ông bô tậu cho đấy,Italy chính hiệu,35 ngàn đô kia đấy...”

Quang kêu lên:

“ 35 ngàn đô,ông bô em lấy đâu ra lắm tiền vậy...”

Cô cười  nhỏen :

“ Thì  tiền của …địch mà...”

Anh nở một nụ cưòi gượng gạo.Mẹ kiếp,vậy cái giường của em chắc phải tới 30 ngàn đô .Thôi được,cố nhẫn nhục nữa đi,của em dẫu có bằng vàng đi chăng nữa ,lát nữa lên giường tắt đèn nhà ngói như nhà tranh thì cũng giống như  của...con ở nhà anh thôi.Anh đưa cô vào buồng  ngủ  và mừng rơn khi cô thử ngồi lên chiếc giường nệm nhún nhún.

‘Quá khuya rồi...mình đi nghỉ em nhé...” - anh hồi hộp lạc cả giọng.

Cô không trả lời lại sai anh ra phòng khách lấy cho cô cái túi khiến anh mừng rỡ.Rồi,rồi, chắc em đã sửa sọan đồ nghề rồi đây.Mẹ kiếp,lát nữa phải truy lĩnh cho bõ cái lúc bị em chê bai,mắng mỏ.

“ Khiếp cái giường  anh tòan mùi nước hoa rẻ tiền ...”

Cô móc trong túi ra lọ Chanel chính hiệu Paris và rảy khắp lên mặt đệm :

“ Em quen ngủ với mùi nước hoa này rồi.Không có nó khó ngủ lắm...Thôi nhé...mình đi ngủ nhé...”

Quang mừng quýnh  :

“ Em đợi anh thay đồ đã nhé...”

“ Anh thay đồ hay làm gì cứ làm nhưng ...đừng có vào phòng nữa nhé,mất giấc ngủ của em..’

Quang lắp bắp :

“ Thế...thế anh...anh ngủ đâu...”

“ Anh ra ngủ tạm phòng khách vậy nhé...một đêm nay thôi...mai em đi Đà lạt...”

Nói rồi cô móc điện thọai ra gọi ai đó.Đêm đó, Quang bấm bụng ngủ ngòai phòng khách .Đêm đã sâu lắm, con berger ngoài vườn thỉnh thoẳng lại sủa lên não nề, nằm mãi chả ngủ được,anh rón rén đi tới phòng Dung đang nằm và áp tai vào cửa lắng nghe.Trời ạ...cô vẫn cười rinh rích với ai đó trong điện thoại cầm tay suốt cả mấy tiếng đồng hồ..Mẹ kiếp,thật đúng là tiêu tiền của địch,anh làu bàu nằm xuống đivăng và chẳng hiểu sao đêm đó lại nằm mơ thấy con ở bò lên giường mình...

NT

TIÊU TIỀN CỦA ...ĐỊCH (1)

          (kỳ 1)                                                                             

  Liên lạc giữa anh và cô  đã chuyển từ chat internet sang phone.

”Anh đừng ngại tốn tiền,điện thoại nhà em do cơ quan thanh tóan,bố em làm to mà...”,

từ Hànội cô gọi cho anh ở thành phố Hồ Chí Minh.

”tối nay mưa phùn gió bấc, buồn như con chuồn chuồn  ,ông bô đi dự chiêu đãi nhưng em đóan là muời phần ông đang ôm một cháu gái nào đó trong quán karaoke phố Bùi thị Xuân cùng mấy ông quan  tỉnh mới lên chiều nay,còn bà bô thì cũng lẻn đi chập cheng với mấy anh cung văn ở đền bà Kiệu rồi..”.

Quang nhắc cô cú điện thọai đã kéo dài 1 tiếng 40 phút, cô cười ...đợi em một phút...em có điện thọai...một phút của cô kéo thành 20 phút thừa đủ để Quang bật máy vi tính coi một đọan phim tươi mát dành cho tuổi choai choai teenage...

“ Anh chờ em  có lâu không,thằng nhãi ranh con ông Tổng Giám đốc sông Coliphax rủ em đi lắc ở vũ truờng Apocalypse, có cả  hồng phiến nữa, nhưng em đã ngấy  tận mang tai,bảo nó lặn đi cho nước nó trong...”

Quang nhìn monitor,không biết em gái có giống cái con nhỏ đang giơ cả hai chân lên trời kia không ?

“Anh Quang...anh đang làm gì đấy...đang chuyện với em nè....Anh đang ngồi hay nằm ? Anh đang ngồi truớc máy  vi tính ...Vẫn còn làm việc kia à ? Anh thử lại cái software này sáng mai giảng cho học trò...Vừa chuyện với em vừa sọan bài...Bất lịch sự ..”

.Quang nhấn chuột chuyển sang đoạn phim sex for old woman....

“Rồi...anh tắt computer rồi,giờ chỉ làm mỗi một việc là nói chuyện với em thôi..Có thế chứ,anh vừa làm việc vừa nói chuyện là em cúp liền,anh Quang,nhớ em không ? “

Anh định nói anh còn chưa biết mặt cô ra sao  nhưng rồi anh lại đổi ý :

“ Anh nhớ..anh nhớ em lắm..Em cũng thế,em nhớ anh phát cuồng lên đây  ...”

Thực ra ,tuần trước,anh và cô đã trao ảnh cho nhau qua mạng.Một cô gái nhan sắc vào lọai không lấy gì làm xuất sắc,bù lại cô có bộ ngực bốc lửa và cặp đùi  thật dài.Anh ướm lời :

“Dung này,cho anh nắm tay em được không ? Được chứ sao không ? Trời ơi ...bàn tay ngà,anh cảm thấy nó mềm như bún vậy...Anh làm em run hết cả người lên rồi đây ...Vậy cho anh hôn em nhé...anh chỉ hôn nhè nhẹ thôi...Cho anh đấy....Em nhắm mắt lại đi..thấy gì chưa ?  Thấy rồi...thấy rồi....Giọng cô lạc đi,anh nghe cả tiếng thở gấp ....Anh...em không chịu đuợc đâu...anh có yêu em thật không ? “

Quang nhìn lên monitor...một bà nặng chừng tạ rưỡi,đang vươn đôi tay khỏng lồ quắp lấy một chàng trai đang rúm cả nguời lại như con ếch truớc con trăn.."
"Thật  chứ...anh yêu em thật mà..."
Cô im lặng rồi bất chợt gịong cô lại vang lên:

“Anh Quang...đêm mai đón em ở sân bay nhé. Em nói cái gì ?Đón em ở sân bay ?  Hôm nay là thứ sáu,mai thứ bảy,em sẽ bay chuyến  21 giờ vì buổi chiều còn phải dự dám cưới bạc của  ông bô bà bô...đám cưới bạc .hi hi.... khôi hài hết chỗ nói....25 năm trời một người sống với một nguời...kinh khủng thật”

Quang mở schedule trong Microsoft Outlook, tốt, thứ bảy , chủ nhật lịch của anh trống trơn,anh có thể vui vầy với Dung thoải mái...

“OK...em vào đi,anh sẽ đón ,chuyến  bay 21 giờ tối thứ bảy ......Anh Quang,anh có tin không,25 năm nay bà bô em chỉ hát độc có mỗi một bài “này...cành thùy dương yêu mến,biết chăng em vì cớ sao buồn...”.Thế còn ông bô ,ông hát bài gì ? Ông không hát bài gì hết...à có...thỉnh thoảng lại thấy ông rống lên ở trong buồng tắm :”Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian...vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn...”.
Ha ha ha...Quang không thể nào mà không phá lên cười...
"Làm cái gì mà cười như  cái đứa động dại thế, đừng có cười nữa không em giận bây giờ,nghe em bảo này...anh yêu em thực không ? Thực chứ sao không ? Vậy nếu em đi xa, anh có chờ em không ?  5 năm,10 năm,20 năm hoặc lâu hơn nữa...Xạo...chỉ sợ em mới đi được 5 tháng anh đã quên em rồi...Mà em đi đâu kia chứ ? Du học ở Mỹ,em chỉ đi 2 năm thôi...Hai mươi năm anh cũng  chờ.”

Quang nhấn chuột chuyển sang chương trình khác.”Asian girls” - các cô gái châu Á,Thái lan,Hàn quốc,Nhật bản...kinh doanh tình dục ở Việt Nam chưa thành kỹ nghệ đuợc chấp nhận nên các cô gái Việt chưa được góp mặt ở đây,họ vẫn phải dấu mặt trong các nhà hàng và tiệm karaoke...

“Anh Quang,anh nghĩ gì thế ? Anh nghĩ tới lúc đón em ở sân bay,em sẽ mặc thế nào để anh  nhận ra ? Quần zean đen áo 3 lỗ đỏ nha...Và ở ngực có dòng chữ  “ I’m Dung”...Không, không phải thế mà là “Don’t look at here”...

Quang cười cùng cục :

“Em có một cái áo như thế à ? Vậy thì đã sao nào ?  anh không thích à ?”

Anh thích nhất là em không mặc áo gì hết - Quang nghĩ bụng nhưng miệng lại rối rít :

”Anh thích, em mặc áo gì anh cũng thích hết’.AnhQuang,anh có nghe thấy gì không ?”Này cành thùy dương yêu mến”,bà bô em về đấy,miệng hay hát bài Nga nhưng tai lại thích nghe chầu văn.Thôi em cúp máy nha...đêm mai nhớ đón em...”

Quang liếc đồng hồ : 22 giờ.Một cú điện thọai đường dài kỷ lục : 3 giờ 20 phút.Không sao,tiền của...địch mà.Dung hay nói như thế . Iphone 1200 USD...computer chính hiệu IBM Mỹ 2500 USD...xe Spacy hàng gin Nhật Bổn  26 vé...bố Dung chiều cô con gái rượu, chi hết....Tiền của địch mà...cứ tiêu đi cho cái Nhà nước này nó sập. À ra là như thế...Nhưng mà ở cái nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa này biết bao  người “tiêu tiền của địch” mà nhà nước đâu có sập ? Chỉ khổ nhũng anh “tiêu tiền của ta” thôi.Ngày đứng lớp 8 tiếng,tối  chạy sô các lớp tin học cấp tốc,giỏi lắm Quang cũng chỉ kiếm được  3 vé là đụng trần .Ấy thế mà còn hơn chán vạn nguời,như con bé người làm Quang vẫn thuê quét dọn,nấu nướng,giặt dũ ròng rã 30 ngày từ sáng sớm đến tối mịt, tháng tháng cũng chỉ cầm về đưa mẹ được 500 ngàn tính ra có 25 đô la,vậy đã là may mắên lắm khỏi phải ra đứng đường làm điếm.

                                                                             (còn tiếp)

NỖI NIỀM TÁC PHẨM ĐỈNH CAO

HỘI NHÀ VĂN QUA CÁC KỲ ĐẠI HỘI (7)

                                           (tiếp theo)

                            

      Tham luận của nhà văn Hoàng Quốc Hải

     tại Đại hội Nhà văn Việt nam lần thứ VII

Tại sao văn học Việt Nam hiện nay không có tác phẩm đỉnh cao?

Câu hỏi ấy đã bao hàm câu trả lời rồi. Thật ra trên thế giới không phải đã có nhiều quốc gia có nền văn học đỉnh cao. Và cũng không phải thời nào cũng có tác phẩm đỉnh cao.

Châu Âu suốt ba thế kỉ (17-18-19), nền văn học xuất hiện nhiều trường phái, đạt nhiều đỉnh cao chói lọi. Nhưng sang thế kỉ 20 các đỉnh cao cứ thưa vắng dần, và chỉ còn lại những bình nguyên văn học.

Nước ta không phải không có văn học đỉnh cao. Nhưng người mình thường có tư tưởng vọng ngoại. Cái gì của nước ngoài cũng xem trọng, của ta thì xem thường. Đã thế, người trong nghề lại không chịu thừa nhận ai, ngoài minh. Đó là đầu óc thiếu tự tin, nhưng lại nặng về vị kỉ. Loại tư duy này làm con người trở nên bé mọn, và thường không được khách quan, sáng suốt.

Mười năm (1932-1942) của Tự lực văn đoàn làm nảy sinh các trường phái văn học:

- Lãng mạn.

- Hiện thực phê phán.

- Suy đồi.

Các trường phái này cọ xát nhau nảy sinh khá nhiều đỉnh cao văn học. Thế nhưng sự đánh giá của cả đương đại và hậu thế khá dè dặt, thậm chí không thừa nhận.

Trong giai đoạn này ta dễ nhận thấy có một nhà văn, nếu ông sinh ở nước khác, và với những cống hiến ấy, đời phải tôn vinh ông là bậc thiên tài. Đó là Vũ Trọng Phụng.

Vũ Trọng Phụng sống và chết trong nghèo khổ. Sinh thời, ông chỉ ao ước:”Nếu như ở đời có được cơm mà ăn no nhỉ?”. Năm 27 tuổi, ông qua đời vì bệnh lao phổi, để lại một người con và một đống tác phẩm. Không ít trong số mấy chục tác phẩm của ông, đạt tầm cao thế giới.

Vậy mà những tác phẩm ấy bị vùi lấp trên nửa thế kỉ, không một lần được tái bản. Bởi một thời gian dài người ta vu cho ông là phần tử Trốt-kit (Trosky). Tới khi tác phẩm của ông được tái bản, chị Vũ Mỹ Hằng , con gái ông đã ngoài 50 tuổi, chỉ dán mắt nhìn các tác phẩm của cha mình là tài sản chung của xã hội, theo “Luật bản quyền” vừa mới ban hành.

Chị Hằng và chồng mình đưa phần mộ của cha mình về ngôi vườn tại quê hương, nơi làng Mọc. Ngôi mộ được xây cất đàng hoàng, ốp đá cẩm thạch mà không có bất kỳ một tài trợ nào từ nhà nước và các hội đoàn. Sự thờ ơ đến bội bạc của đương thời và hậu thế khiến nhiều nhà văn thấy nản lòng.

Lại mười năm nữa (1986-1995) thường gọi là “Văn học thời đổi mới”. Giai đoạn này, các nhà văn Việt Nam bằng văn chương của mình, đã khuấy động toàn xã hội; đem lại cho mọi người một không khí sinh hoạt dân chủ. Công chúng độc giả trong cả nước như bị lên đồng, và họ “ngốn” tác phẩm của nhà văn  như người khát trên sa mạc. Báo Văn Nghệ in trên 100.000 rồi 200.000 bản cho mỗi số, vẫn không đủ bán. Tiểu thuyết tirage thấp nhất là 10.000 bản, cao nhất tới gần 100.000 bản cho mỗi đầu sách. Thơ cũng in từ 5.000 đến 10.000 bản. Thứ văn chương đó ai viết? Phần lớn các tác giả của những tác phẩm ấy vẫn còn tồn tại, và một phần không nhỏ có mặt trong Đại hội này.

 Thời đó, cái 10 năm vàng son ấy, tuyệt nhiên không có công chúng nào đòi chúng ta phải có tác phẩm đỉnh cao.

Liệu có phải những gì chúng ta viết thời đó đều đã ở đỉnh cao, hay bởi giai đoạn đó văn học đã đề cập một cách thỏa đáng khát vọng của công chúng. Có lẽ vậy. Vấn đề là khát vọng của số đông được thỏa mãn.

Và mười năm lại đây (1996-2005), số lượng tác phẩm của các nhà văn phát hành không phải là ít, nhưng không khuấy động được công chúng. Không khí văn học bình lặng như mặt nước ao thu. Khá nhiều tác phẩm rất đáng đọc. Nó tốt cả về nội dung lẫn nghệ thuật. Nhưng công chúng bạn đọc vẫn cứ thờ ơ, và đòi nền văn học đương đại phải có tác phẩm đỉnh cao. Đòi hỏi đó là nỗi bức xúc của công chúng trước hiện thực xã hội. Bởi soi vào tác phẩm văn học, họ cảm thấy hẫng hụt.

Thật ra, cái nền hiện thực xã hội trong 10 năm gần đây, dư thừa chất liệu cho các nhà văn Việt Nam làm nên tác phẩm đỉnh cao. Đây là cơ hội, dù nó là cơ hội đem lại nhiều bất hạnh cho số đông, nhưng nếu bỏ qua là một tiếc nuối, một ân hận. Bức tranh xã hội đủ màu sắc. Vui có, buồn có, bi thương có, âm mưu thủ đoạn có, tham nhũng hối lộ có, lừa đảo có, đểu cáng có,bất hiếu bất mục, bất nhân bất nghĩa…không thiếu một loại nào. Đặc biệt lũ cơ hội xuất hiện nhan nhản. Đó là những kẻ tiếm dụng quyền hành để tước đoạt trắng trợn tài sản quốc gia, hối hả tích lũy vốn liếng để mau chân chạy sang hàng ngũ tư bản. Và bây giờ chúng đang âm mưu rửa tiền để hợp thức hóa, và công khai hóa khối tài sản khổng lồ mà chúng chiếm đoạt được bằng các thủ đoạn bất lương. Từ bức tranh xã hội này, công chúng đòi hỏi nhà văn bằng ngòi bút và lương tâm của mình, phải vạch mặt bọn chúng, “không cho chúng nó thoát!”. Phải cho tái xuất hiện các gương mặt kiểu “Nghị Quế”, “Nghị Hách”, “Xuân tóc đỏ”,”Bà phó Đoan”, “Bá Kiến”, “Chí Phèo”…thời hiện đại.

Bức tranh hiện thực xã hội phong phú là vậy mà không được phản chiếu trong tác phẩm, vì thế công chúng mới chối bỏ. Và đó là điều tệ hại nhất đối với nhà văn. Đó còn là dấu hiệu báo trước một nền văn học đang vững chắc bước vào giai đoạn suy thoái. Có người đặt vấn đề, hay là nhà nước không đầu tư tiền bạc thỏa đáng cho nhà văn sáng tác?

Không phải vậy.Tiền bạc là cần thiết, nhưng không phải nhân tố cấp bách với nhà văn.

Ta chẳng từng thấy Ngô Tất Tố phải bán non tác phẩm cho nhà xuất bản Mai Lĩnh, để lấy tiền sống đó sao? Lại chẳng thấy Nam Cao, Vũ Trọng Phụng sống trong khốn khó, mà các ông vẫn để lại cho đời những tác phẩm đỉnh cao đó sao?

Thật ra, muốn có tác phẩm đỉnh cao , ngoài yếu tố tài năng của nhà văn, còn đòi hỏi xã hội phải chuẩn bị cho nó.

Thời Vũ Trọng Phụng, Nam Cao các mâu thuẫn xã hội, mâu thuẫn dân tộc và đế quốc đã phát triển tới đỉnh điểm. Các trào lưu văn học đua nhau nảy nở thành trường phái mà không có sự gò ép, cấm đoán. Chính quyền thực dân chỉ khống chế các đoàn thể chính trị, cách mạng. Các nhà văn như Nhất Linh, Khái Hưng, Thạch Lam, Thế Lữ, Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Xuân Sanh,…tiêu biểu cho các trường phái đều có những tác phẩm đỉnh cao.

Muốn nói gì thì nói, 10 năm đó (1932-1942), các trường phái văn chương đua nhau nảy nở, đã là chất xúc tác cho các nhà văn sáng tạo. Bản thân mỗi nhà văn đều có lòng yêu ghét rõ ràng, và được viết tất cả những gì mình muốn viết, mà không sợ chính quyền thực dân cản trở.

Tình hình hiện nay, phải thừa nhận điểm yếu của văn chương Việt Nam là đơn điệu quá. Trên nửa thế kỷ qua tất cả chỉ nói theo một giọng điệu, viết theo một thi pháp. Bản thân nghệ thuật là khám phá, là luôn luôn tìm tòi đổi mới. Vậy mà 60  năm qua chỉ đi mỗi một con đường để cùng đến một mục đích làm gì chẳng cũ kỹ, sáo mòn. Lẽ ra phải tạo điều kiện để có nhiều con đường khác nhau , cùng đến chung một đích; đó là dân tộc, là Tổ quốc, là chủ nghĩa yêu nước.

Vậy cái gì đã cản trở nhà văn? Phải chăng quyền tự do sáng tác, tự do công bố tác phẩm của nhà văn bị hạn chế? Nó còn là sự tự kỷ ám thị, lâu năm trở thành nỗi sợ hãi, tới mức không dám viết về những điều mình nghĩ. Bởi chế tài những sai sót của nhà văn không được minh bạch, không có luật mà phụ thuộc vào định hướng chung chung. Và rồi ai cũng có quyền phá hỏng cả một sáng tác phẩm nghiêm túc của nhà văn, thậm chí phá nát cả sự nghiệp và cuộc đời nhà văn bằng nhận thức thấp kém của chính một người quyền uy nào đấy. Tình trạng đó tới nay vẫn chưa chấm dứt. Thỉnh thoảng vẫn còn thấy những tác phẩm bị đình chỉ phát hành, bị thu hồi nhưng không công bố công khai, khiến tác giả và công chúng cũng không biết vì sao nữa.

Để chấm dứt tình trạng mù mờ đó cần phải xây dựng một xã hội đối thoại, xã hội dân chủ. Vì vậy, mọi thứ phải được minh bạch trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Tôi đề nghị nhà nước hãy trả lại cho văn chương báo chí quyền tự do sáng tác, mà nhà nước đã trưng dụng trong hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm vừa qua. Đó không chỉ là quyền tự do sáng tác của nhà văn, nhà báo mà còn là quyền được thông tin khách quan của công chúng. Chiến tranh đã chấm dứt 30 năm rồi mà văn chương, báo chí vẫn sống trong cảnh mù mờ. Cả nước có tới gần 1000 tờ báo và tạp chí, nhưng qui về chỉ có mỗi một Tổng biên tập, tránh sao khỏi sự đơn điệu và sáo mòn.

Tròn 60 năm từ ngày văn chương, báo chí đi theo cách mạng. Tỉ lệ mắc sai lầm về tư tưởng, về chính trị, kinh tế trong đội ngũ văn chương báo chí là thấp nhất so với bất cứ một ngành nghề nào. Thế mà độ tin cậy của nhà nước đối với nhà văn lúc nào cũng ở mức thấp nhất.

Nhân loại đang bước mạnh vào kỷ nguyên hội nhập. Những ngành có tính chất sống còn của một quốc gia, từ xưa nhà nước vẫn độc quyền nắm giữ như thông tin viễn thông, điện lực, tài chính ngân hàng, nhà nước còn mở cửa, mời gọi tư bản đến hùn hạp, tỉ lệ tới 30%. Nhiều phương diện được thúc đẩy cổ phần hóa, tư nhân hóa, vậy mà chỉ một tờ báo, một nhà xuất bản tư nhân lại không thể chấp nhận. Tiếc thay, những quyền đó đã được ghi trong Hiến pháp từ ngày mở nước tới nay.

Tôi đề nghị nhà nước nên thành lập một cơ quan kiểm duyệt. ví dụ đó là Cục kiểm duyệt chẳng hạn. Đặt nó trong Bộ nào, ngành nào tùy nhà nước.

Công cụ để giám sát, chế tài là “Luật báo chí”, “Luật xuất bản”, “Luật sở hữu trí tuệ”; đồng thời tham chiếu cả “Luật dân sự”, “Luật hình sự”.

Mọi công dân Việt Nam đều phải tuân thủ luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Điều đó có nghĩa rằng công dân nhà văn Việt Nam không được phép viết ra, cũng như không được phép công bố những điều mà luật pháp ngăn cấm. Ví dụ tuyên truyền cho bạo lực, dâm ô; kích động các phần tử phản động chống lại nhà nước…Trái lại, công dân nhà văn Việt nam có quyền được viết, được công bố những sáng tác phẩm của mình trên các phương tiện thông tin và in ấn, với những nội dung mà luật pháp không cấm.

Đương nhiên, đây là quyền công dân, lẽ ra phải được tôn trọng, được bảo hộ song hành với việc ban bố các đạo luật trên.

Chúng ta đang sống trong một xã hội công dân, đòi hỏi mọi sự phải được giải quyết minh bạch. Vì vậy, những tác phẩm bị kiểm duyệt toàn bộ hoặc kiểm duyệt một phần, cần được công bố công khai. Và nói rõ tác giả đã vi phạm những điều nào, điều nào theo luật định. Nếu tác giả không chấp nhận, họ có quyền khiếu nại việc đó ra tòa dân sự.

Một khi mọi việc đã minh bạch mà nhà văn không đem lại được điều gì mới mẻ vào văn chương, thì đúng là họ bất tài. Mọi trách cứ, mọi lên án của công chúng bạn đọc đều trở nên có lý.

Điều hiển nhiên, tác phẩm văn học đỉnh cao không phải là thứ cầu được, ước thấy. Nó đòi hỏi nhà văn phải có tài năng lớn, trí tuệ siêu việt, nhân cách cao thượng. Hơn nữa, tầm tư tưởng phải vượt thoát ra khỏi sự trói buộc và cám dỗ của đời thường. Nhà văn cỡ này phải có tâm huyết tới mức tử vì đạo. Những phẩm chất trên, các nhà văn Việt Nam đều có cả, nhưng thượng đế ban cho họ hơi ít.

                                    Láng Thượng ngày 21.4.2005

Nguồn : Nhà văn Hoàng Quốc Hải gửi

GIẢ DỐI , GIẢ DỐI...ĐÂU ĐÂU CŨNG GIẢ DỐI (!)

HỘI NHÀ VĂN QUA CÁC KỲ ĐẠI HỘI (6):

    

             (tiếp theo)

                

Để chuẩn bị cho  Đại hội nhà văn 7 vào cuối tháng 4 -2005  vì sang tháng 5 hội trường Ba Đình phải giành cho quốc hội, ngay từ tháng 3 , theo yêu cầu của Ban bí thư trung ương, các chi hội nhà văn ở khắp ba miền phải họp đại hội ngay trong tháng 3. Sớm nhất là đại hội các nhà văn khu vực Tây Nguyên, khai mạc ngày 8 tháng 3 tại Buôn Ma Thuột. Cả Tây Nguyên có 9 hội viên hội nhà văn VN cộng với 2 khách mời là ông Chủ tịch và Phó chủ tịch thành phố Ban mê Thuột nên đại hội hơi bị …vắng . Tuy nhiên đại hội vẫn tiến hành đầy đủ công việc như các nơi khác. Bản báo cáo công tác được thảo luận khá “sôi nổi” ; chẳng hạn có ý kiến đề nghị “nhà sáng tác Quảng Bá “của hội cần hoàn thành sớm để các nhà văn Tây Nguyên về Hà Nội có chỗ ở, khỏi đi khách sạn, có ý kiến yêu cầu đổi lại mầu của … thẻ hội viên hội nhà văn vì màu thẻ hiện nay nom yếu quá. Đại hội cũng có trục trặc chút xíu, đó là nhà thơ Tạ Văn Sĩ ở thị xã Kontum về họp đại hội bị ban tổ chức…đòi tiền khách sạn làm đại biểu này hoảng quá la oai oái. Sau cùng đại hội cũng bầu được 5 đại biểu đi dự đại hội toàn quốc ngoài Hà Nội, đáng phàn nàn  5 đại biểu được bầu lại đều là người kinh, cả 3 nhà văn người Thượng đều bị…rớt cả làm ông Tổng thư ký Hữu Thỉnh ngoài Hà Nội nghe tin hoảng quá, ngay lập tức điện vào xin mời cả 3 nhà văn người Thượng đi họp đại hội toàn quốc, khỏi bầu bán gì.

  Tiếp theo đại hội nhà văn các tỉnh miền Tây Nam bộ khai mạc ngày 9 tháng 3 tại thành phố Long Xuyên quy tụ các nhà văn từ Bến Tre, Cần Thơ, Hậu Giang, An Giang cho tới Cà Mâu. Báo cáo “ Văn học 5 năm đầu thế kỷ”, báo cáo công tác tại Đại hội nhà văn lần thứ 7 được đọc lên cho mọi người thảo luận và ngay lập tức nhà văn Thai Sắc đã yêu cầu đục bỏ một câu tối nghĩa :” Nhà văn vốn đã cô đơn, ngày nay càng cảm thấy cô đơn hơn trước dòng thác của các cuộc tìm kiếm lợi ích…” Nhà văn Hào Vũ phàn nàn rằng “ các nhà văn bây giờ khi viết thường tìm “sự an toàn “ ( tự biên tập) là chính nên ít có những kiếm tìm , phiêu lưu mạo hiểm để viết nên những tác phẩm xứng tầm…”.

  Ngày 12 tháng 3, các nhà văn miền Đông Nam bộ tụ tập tại Vũng Tàu thảo luận báo cáo và bầu người đi dự đại hội toàn quốc. Nhà thơ Bùi Minh Quốc được xả  quản thúc tại địa phương từ 6 tháng nay cũng về dự đại hội và hăng hái phát biểu :” Nhà thơ ngày nay dường như ngày càng lãnh cảm trước nỗi đau đớn và bất hạnh của nhân thế, không thể dửng dưng với cái ác, cái giả dối, cái xấu xa…nhà thơ phải tuyên chiến chống lại chúng…” . Ý kiến của nhà thơ xem ra không được nồng nhiệt đón nhận cho lắm vì các nhà văn dự đại hội đã bày tỏ thái độ của mình bằng…không bỏ phiếu cho Bùi Minh Quốc đi dự đại hội toàn quốc. Thế mới biết nhà văn bây giờ hoá ra lại là bộ phận…lãnh cảm nhất của xã hội trước những biểu hiện phản kháng của đồng nghiệp. Nhà thơ Bùi Minh Quốc hẳn rút ra được bài học thấm thía về tình đồng đội.

Cũng vào dịp này Đại hội các nhà văn miền Trung khai mạc tại thành phố Nha Trang quy tụ các nhà văn từ Thanh Hoá đổ vào, cuối Khánh Hoà đổ ra, trải  dài trên 1000 kilômét, tính ra trung bình cứ 10 kilômét lại có một nhà văn, riêng các nhà văn dân tộc ít người thì hơi bị…ít, trong 30 dân tộc miền trung có vẻn vẹn 6 nhà văn.  Đại hội thảo luận “dự thảo báo cáo của Đại hội đại biểu toàn quốc” rất hăng hái. Có nhà văn khẳng định “văn chương vẫn là…món ăn tinh thần”, có đại biểu phàn nàn “Ban lãnh đạo Hội thiếu công bằng trong chia tiền sáng tác và cử đi nước ngoài , khu vực miền Trung coi như vùng sâu vùng xa nên thiệt thòi nhất”, lại có ông nhảy lên diễn đàn “yêu cầu không thể để có hiện tượng hội viên xúc phạm danh dự Hội “ – chắc là muốn nhắc tới chuyện Nguyễn Huy Thiệp chửi cả Hội nhà văn Việt Nam là đám giặc già… Điều đặc biệt nhất của đại hội miền Trung  là sau khi bế mạc, toàn thể các nhà văn “vinh dự” được tỉnh uỷ Khánh Hoà mời … dự tiệc tại nhà hàng Hải Vy số 44 đường Trần Phú, Nha Trang. Ôi chao ôi, có mỗi bữa nhậu mà biến cả một đại hội nhà văn thành một …”đại hội nghĩa tình” làm báo Văn Nghệ Trẻ phải chạy tít lớn tường thuật :” Nghĩa tình văn học miền Trung”. Riêng đoàn nhà văn Thanh Hoá được  Sở tài chính tỉnh cho mượn ô tô đi dự họp khỏi ngồi tàu hoả, lại được Ban tư tưởng tỉnh uỷ tặng một bó hoa rất to nên dọc đường họ đặt bó hoa vinh dự ấy lên mũi xe và …ca hát rất hồ hởi .

Đại hội các nhà văn sinh sống tại Sàigòn có vẻ sôi nổi nhất lại là ở…ngoài hành lang. Các đại biểu xem ra ít chú ý tới những gì các cán bộ lãnh đạo như Hữu Thỉnh, Tổng thư ký Hội nhà văn trung ương, Lê văn Thảo – Tổng thư ký Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh đang ngồi trên Chủ tịch đoàn đọc liến láu như máy khâu. Họ đứng đầy ngoài hành lang gẫu chuyện. Người ta thấy nhà thơ Thái Thăng Long từ trong hội trường đi ra, mặt đỏ gay, lắc đầu lia lịa :

” Giả dối, giả dối, đâu đâu cũng toàn nói chuyện giả dối …giải tán cái hội nhà văn này cho rồi…”

Nhà văn Nguyễn Khải đứng dựa vào tường lắc đầu :

“ Không được, không được …Đảng còn là Hội nhà văn còn…”

Một nhà văn trẻ lạ hoắc ở đâu xộc tới láu táu :

“ Bác Khải ơi bác Khải, sao bác không viết tiểu thuyết “Sám hối”, bác viết đi không thì…muộn rồi đó. Ít nhất cũng như bác Chế Lan Viên  có bài thơ “ Bánh vẽ” chứ ?

Cụ Nguyễn Khải không trả lời chỉ lắc đầu, mặt đỏ bừng. Nhà văn Trần Công Tấn đứng bên cạnh đỡ lời :

“ Thằng này láo, viết hay không là tuỳ bác Khải chớ, mày ép bác vậy đâu có được …”

Giáo sư Nguyễn Văn Hạnh vốn là người đã nói một câu đi vào lịch sử tại diễn đàn đại hội nhà văn lần thứ 4 :” Lương tri dân tộc đã thức tỉnh từ diễn đàn này…”, tuy nhiên mấy năm gần đây được thành uỷ tặng  nhà trong Quận 5 nên Giáo sư có vẻ như  quên mất mình đã nói gì, giáo sư từ trong phòng họp đi ra khoe :’ Hoá ra tớ được vào danh sách mời, không phải dự bầu như các cậu…”. Chủ tịch đoàn chợt nhắc nhở các nhà văn vào nghe đồng chí Đỗ Kim Cuông, Vụ trưởng Vụ văn nghệ “có ý kiến” với đại hội. Hoá ra ông Vụ trưởng phổ biến tinh thần bầu ban chấp hành mới là chọn người không kể tuổi tác, không kể đã ở ban chấp hành mấy khoá liền, nếu tín nhiệm ai thì cứ bỏ phiếu. Vậy là Đảng đã bật đèn xanh giữ lại Ban chấp hành cũ kể cả ông Hữu  Thỉnh vẫn làm Tổng thư ký cho dù sang nhiệm kỳ thứ 3.

Một đặc điểm chung của các đại hội vừa diễn ra tại Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh, Hội điện ảnh TP Hồ Chí Minh là hầu hết Ban chấp hành cũ tuổi “thất thập” đều được bầu lại. Lo rằng “hội chứng Vũ Như Cẫn” tức  Ban chấp hành mới sau đại hội “vẫn như cũ” sẽ lan sang cả Đại hội mỹ thuật TP Hồ Chí Minh họp trong 2 ngày 29&30 tháng 3, hoạ sĩ Trịnh Thanh Tùng đã “báo động” trên báo Tuổi Trẻ số ra ngày 29 tháng 3 với bài “ Sao không thể trẻ hơn ?”   rằng :” Thiết nghĩ những yếu kém và thụ động phải chăng do bộ máy đầu tàu (ban chấp hành) nay đã quá già cỗi, đã lãnh đạo quá nhiều nhiệm kỳ, mọi suy nghĩ và hành động đều theo quán tính lối mòn ? Có ai nghĩ tới việc rút lui vào hậu trường để ủng hộ các đồng nghiệp trẻ có tâm huyết đứng ra gánh vác trách nhiệm cho nhiệm kỳ tới ?”

Chắc chắn sẽ không có ai rút đâu, hơn nữa việc bầu ai, bỏ ai không thuộc quyền đại hội mà do thành uỷ dự kiến và trong tình hình hiện nay tốt nhất giữ lại Ban chấp hành cũ, ai ngồi đâu cứ ngồi đó để sự ổn định chính trị được bảo đảm….