CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - KỲ 35 - Hội nhà văn của nước ta - KỲ 10

 Ai cầm nhầm 4 bì thư “cảm ơn” ?

            Xin trả lại ngay Ban tổ chức !

   

 (Nhân Ngày Thơ Việt Nam – Rằm tháng Giêng Đinh Hợi)

Sắp đến giờ khai mạc mà chẳng hiểu sao Ban tổ chức Ngày thơ Việt nam tại Tp Hồ Chí Minh cứ cho phát loa oang oang thất lạc bốn bì thư “cảm ơn” bốn “quan chức” cao nhất tới dự lễ hội và lẽ đương nhiên, không có chuyện “cảm ơn” suông, mà bên trong phải có…cái “sức khỏe cho tuổi già” ?

Vì sao ý nghĩa ngày Thơ cao đẹp thế – nào đọc thơ nguyên tiêu của bác Hồ, nào lắng nghe hồn thơ dân tộc, nào khát vọng bay lên của tuổi trẻ…, mà lại có chuyện  cảm ơn “quan chức” bằng …lì xì ? 

Thì ra “bốn quan” đã góp mỗi quan một chữ ký để …duyệt chi 100 triệu cho Ngày hội thơ nên tất nhiên theo “luật chi trả” ít nhiều cũng phải “lại quả” cho các quan. Chỉ có điều trong Ban Tổ chức có anh nào chơi “bạo” dám nẫng tay trên của các quan, báo hại Ban này vào phút chót của lễ khai mạc phải “chạy đôn chạy đáo” xin tiền làm bì thư mới lát nữa đặt vào tay bốn quan Ban tư tưởng thành uỷ,  Sở Văn hoá,  Sở Tài chánh và cả Sở thú là nơi cho mượn địa điểm diễn ra Ngày thơ.

Tại sao lại mang thơ ra đọc trong Sở thú ? Trong lúc chờ đợi giờ khai mạc, mấy nhà thơ trẻ ngồi đấu láo với nhau rằng chắc thơ tụi mình chỉ đáng đọc cho…thú nó nghe. Có anh còn than rằng ‘dẫu thơ là…giả” nhưng tiền thì lại là…thực,những 100 triệu chứ  ít . Nhưng gọi là trăm triệu cho to chứ chia ra thì chẳng còn được mấy. Trước hết phải chia cho 5 vườn thơ mỗi vườn 10 triệu : vườn thơ di sản, vườn thơ đương đại, vườn thơ trẻ, vườn thơ thế giới… để rồi lại chia đều cho mỗi nhà thơ để làm “cây thơ” quảng cáo cho mình. Bởi vậy tới tay nhà thơ mỗi anh giỏi lắm được hơn…1 triệu đủ tiền làm mỗi anh một poster “tự trình diện ”.

Lướt qua hàng poster của các nhà thơ trẻ, nổi rõ một đặc điểm chung là “ảnh hưởng” khá nặng nề của cha anh. Nhà thơ Ly Hoàng Ly sau khi khoe các giải thưởng :“ Mai vàng cho tập thơ Cỏ trắng, Giải nhất thơ Bút Mới lần 2 năm 1996, Giải khuyến khích thơ Bút Mới lần 1 năm 1995…” lại trích dẫn thơ có hình ảnh “gương mặt” vốn ông bố là nhà thơ Hoàng Hưng đã dùng chán chê trong tập thơ “ Người đi tìm mặt” :

“Có hàng nghìn gương mặt

Kẻ méo mặt soi vào thấy mặt tròn trăng…”

                                              ( Ly Hoàng Ly)

Nhà thơ Song Phạm thì “mượn “ chữ nghĩa của Trùng Dương và Phạm Công Thiện thời trước 1975 :

“ Tôi lại nhìn tôi trên vách

Đối diện sự hỗn mang với đôi mắt trong ngời

Chợt sẵn sàng hát ca bên hố thẳm

Lại bắc nhịp cầu mới vào ban mai

                          ( Song Phạm)

Cô Lê Thuỳ Vân, nhận mình là thôn nữ nhưng lại “khoe” mình đến đáng…ngờ:

“ Vân biết cấy lúa nhưng cấy …nhầm ruộng người khác

Không dám cắt cỏ vì sợ cỏ đau

                   (Lê Thuỳ Vân)

Oi trời ôi, là dân đồng áng mà lại không cắt cỏ vì sợ…cỏ đau thì bố ai  dám…tin. “Tự bốc thơm” đã trở thành cái mốt trong các nhà thơ cả trẻ lẫn già. Nhà thơ Lê thị Kim thì “đại ngôn” :

“  Ta dấu trong lòng

Con Ô mã..”

Để rồi thành sao Kim bay vào vũ trụ :

“ Em lạc đâu Sao Kim

Vòng xoay nào thiên thể ?

                                       ( Lê thị Kim)

Nhà thơ Nguyễn Hữu Hồng Minh cam kết  :

“Tôi rất yêu những gì mình đã viết ra

Vì thế để tình yêu đó mãi giá trị

Tôi phải bảo chứng

Đến những dòng chữ viết “

                     ( Nguyễn Hữu Hồng Minh)

Năm nay, ngày Hội thơ ở Sàigòn được Phó Giám đốc Sở VHTT Thế Thanh trực tiếp chỉ đạo nên cái đám được coi là “láo nháo” như nhóm thơ Mở Miệng với Lý Đợi , Bùi Chát…thì …”cấm cửa” từ xa. Năm nữ thi sĩ “Ngựa Trời” chỉ một cô Nguyệt Phạm được tham gia. Và mặc dầu từng lời từng chữ tên poster đã được Thế Thanh “duyệt” nhưng tính “tự bốc thơm” vẫn mạnh hơn là “tinh tuyên ngôn thơ”.

Tuy nhiên , cái sự tâng bốc lẫn nhau ở Ngày thơ Sàigòn còn thua xa  Ngày thơ Hà Nội. Chẳng hạn nữ  thi sĩ Vi Thuỳ Linh “nâng bi” bác Dương Tường tại cây thơ của bác :

“Tuổi trẻ kéo dài, âm thầm bùng nổ, phải khác người khác, chưa lúc nào ngừng yêu…có đóng góp quan trọng vào thơ hiện đại Việt Nam với các tập thơ mang sức mạnh của ý tưởng dồn nén, biểu cảm cao qua hiệu quả tạo hình, là nhà ngôn ngữ, khai thác nhiều nghĩa mới cho từ , tìm ra nhiều câu chữ khác lạ làm đẹp ngôn ngữ tiếng Việt một cách cực kỳ tài ……”     

Làm người ta nhớ tới hình ảnh một ông già ngoài 70 vẫn đua với 5 em “ngựa trời” bôi phẩm xanh phẩm đỏ lên mặt tại Hội nghị nhà văn trẻ

Nhà thơ Hoàng Hưng “chơi “ hẳn một bản tiểu sử kín đặc poster kể lể từ thời “ Đội viên Thiếu niên Tiền phong của Hà Nội, “bôn” hơn đảng viên, nghỉ hè tình nguyện đi lao động ở mỏ, được bầu làm…lớp phó. “ Rồi ‘đời ông lận đận vì ông…giỏi”, nào xin đi B chiến đấu bị từ chối, nào Đài Tiếng nói Việt Nam xin ông về làm nhưng không được, nào là Trường viết văn Nguyễn Du xin ông về giảng dậy cũng không xong, chung quy chỉ tại vì ông…giỏi quá, người ta giữ.

Chỗ này ông nhà thơ quên một điều còn rất nhiều người giỏi hơn ông mà vẫn đi B như thường...

Oi chao, tưởng rằng cái máu “háo danh” chỉ thấy ở các nhà thơ trẻ, nào ngờ các bác thơ già cũng chẳng chịu thua. Trong 60 poster thì các bác già đã chiếm tới 14 chiếc, còn lại chia cho tuổi sồn sồn như  Nguyễn Bình Phương, Nguyễn Quang Thiều…và các “sao thơ” như Vi Thuỳ Linh, Phan Huyền Thư, Dạ Thảo Phương, Lê Vĩnh Tài…Còn lại là ‘các chim non” mới ra ràng như Bùi Thanh Tuấn, Đỗ Thị Tấc, Lê Thanh My… đặc biệt có nàng sơn nữ làm thơ Bùi Thị Tuyết Mai từ Hoà Bình lên tham dự ngày thơ, mang theo ghế mẹt mây, ché rượu cần, 600 lá trầu từ vườn nhà và cũng chừng ấy cau đến để têm trầu và mời trầu. Khi được hỏi về thơ  nàng trả lời:

“Tôi không mang thơ chữ lên Hà Nội đâu, chỉ mang trầu cau và rượu theo thôi. Mang luôn cái nỏ đi nữa, sợ lạc hồn lạc vía giữa chợ thơ Hà Thành”.

Thật đáng mặt sơn nữ thời A còng.

Trở lại lễ khai mạc đêm thơ ở Sở thú Sàigòn. Quá 8 giờ tối mà Ban tổ chức vẫn chưa khai mạc được làm các nhà thơ cả trẻ lẫn già đứng ngồi không yên.Nguyên nhân không phải vì mất…4 cái bì thư “cảm ơn”, (thay cái khác mấy hồi), mà chính là vì bà Trưởng ban Tổ chức, Phó Giám đốc Sở VHTT, Nguyễn Thế Thanh còn đang bận việc  chạy “show” bên lễ hội người Hoa cũng khai mạc vào đêm nguyên tiêu. Chờ mãi, mỏi cả cổ, sau cùng bà “sếp” cũng tới.

Cả một ngày suốt từ sáng các “vườn thơ” đã đọc thơ, nói thơ chán chê rồi, bởi vậy buổi tối chính lễ nguyên tiêu họ quay sang chơi trò ngược lại, hợp với tính cách dân SèGoòng : mang thơ ra bán đấu giá.

Riêng cái “vụ” này thì cả quan khách lẫn các nhà thơ ở thành phố mang tên Bác đều rất…thạo. Bởi thế cuộc đấu giá sôi nổi gấp mấy lần cuộc “đọc thơ”. Hoá ra bà Phó Giám đốc Sở Nguyễn Thế Thanh cũng…làm thơ. Bài thơ “Không đề” của bà được mang đấu giá trước tiên với giá ban đầu là…50 ngàn. Chắc “nịnh sếp” để nhờ vả, , một Việt kiều đã mua với cái giá 2 triệu đồng và còn lì xì thêm 3 triệu đồng nữa. Bài thơ Cõi đời của nhà thơ Lê Thị Kim được mua với giá 4.500.000 đồng.

Ngày thơ Việt Nam như thế là bế mạc.Lại phải chờ tới tết nguyên tiêu sang năm mới tới “hẹn lại lên” để các nhà thơ lại dùng tiền của dân thi nhau mà tự đánh bóng, tâng bốc lẫn nhau trong khi chắc hẳn nàng thơ đã bạt vía, bay lên trời theo ông công ông táo từ hồi trong tết. 

                  N.T.