CHUYỆN XƯA NAY MỚI KỂ - KỲ 147 - SUY NGHĨ GIỮA…BÊTÔNG - KỲ 2 - KIẾN TRÚC SÀIGÒN SOS :

                   KỲ 2  :  CÁI GÌ MẠNH HƠN CÁI ĐẸP ?

                     - CÁI ĐẸP CỨU CHUỘC...THÀNH PHỐ.

                     - NHỮNG CÁI MỘT THỜI ĐÃ LÀM NÊN “HÒN NGỌC CUẢ VIỄN ĐÔNG”.

                     - NHỮNG ĐƯỜNG PHỐ,NHỮNG CỘT ĐÈN VÀ NHỮNG KỶ NIỆM LIỆU CÓ MẤT ĐI ?

Thông thường một dòng chảy khi bị chặn lại ,nó sẽ phá rộng dòng ra ngay tại nơi bị chặn.Nếu đi trực thăng từ công trường Quách thị Trang dọc theo đường Lê Lợi,qua bùng binh trước bách hóa tổng hợp,ta sẽ thấy cái dòng “thông thoáng” vuà đi đó  bị chặn lại ở Nhà hát thành phố và theo đúng như  quy luật đã nêu,nó “phá” ra thành quảng trường rộng hai bên Nhà hát thành phố  để tạo nên vẻ đẹp rất tự nhiên.Tiếc thay vẻ đẹp đó đã bị phá vỡ bởi khách sạn Delta Caraven cao vượt  trên đầu Nhà hát,mỗi lần nắng lên,đổ một cái bóng đen xì xuống quảng trường.Như vậy Nhà hát thành phố ta có thể sưả chưã tôn tạo được,nhưng vẻ đẹp mà nó tạo ra cho cả khu vực xung quanh thì đã mất đi.

Từ quảng trường Nhà hát,xuôi theo Đồng Khởi ra bến Bạch Đằng, nơi đây ngày trước,cứ chiều chiều có biết bao người tới hóng mát tại nơi coi là “lỗ mũi cuả thành phố” này.Tiếc thay,mấy năm trước Floating Hotel đã trấn giữ cả một khu vực đó,khác nào “bịt lỗ mũi người ta “,kèm theo ô nhiễm cả một khúc sông Sàigòn.Bây giờ khách sạn nổi đã kéo đi,”cơn ông chưa qua,cơn bà đã tới”,lại mọc ra một loạt cao ốc toàn 15,20 tầng cả suốt dọc từ số nhà 5b,5c Tôn Đức Thắng phát triển về phiá Ba Son trên dấu tích cuả tường thành Gia định cũ,nơi đã dự kiến xây dựng Nhà hát opera trong tương lai.Thử hình dung những khối bêtông cao 60 mét,ngang 45 mét lù lù một dãy sát ngay bờ sông,chắn gió thổi vào thành phố,đè bóng lên những công trình cổ cần lưu giữ như Nhà thờ Đức Bà,Bưu điện thành phố...,làm gì còn tầm nhìn ,cảnh quan đẹp đẽ,trong khi ở bên kia Thủ Thiêm,những dải cây xanh ven bờ tạo thành sự mất cân đối qua trục sông Sàigòn giưã khu thành phố mới và cũ.

Một đại lộ đẹp nhất thành phố là đường Lê Duẩn .Nó nằm trong vệt nối những mảng cây xanh của công viên Tao Đàn,dinh Thống Nhất,Thảo Cầm viên.Đại lộ này nằm trên chân tường thành Gia định,có cao trình cao nhất thành phố,hai bên phần lớn là nhà hai ba tầng,mái ngói nằm lẫn trong cây xanh.Dọc đại lộ này còn có cả loạt những công trình di tích,mang tính kỷ niệm như dinh Thống Nhất,nhà thờ Đức Bà,Bưu điện,lãnh sự Pháp,đại sứ quán Mỹ,nhà Tổng công ty xăng dầu,cụm tam giác các trường học như trường Tổng hợp,trường Dược,trường xây dựng...Dọc đại lộ này,quy hoạch xây dựng chỉ cho phép xây dựng những công trình không vượt quá 5 tầng để bảo tồn vẻ đẹp cuả khu trung tâm.Tiếc thay, trên nền trường trung học Thống Nhất đã được đập đi,người ta đang xây một cao ốc 25 tầng,tại góc đường Lê Duẩn-Mạc Đĩnh Chi một cao ốc 15 tầng cũng đã mọc lên,rồi sau Tổng công ty xăng dầu bên đường Nguyễn Du cũng đã xây một cao ốc 38 tầng..Những công trình cao ốc đó đã làm lệch trục đường Lê Duẩn bời chúng nằm cùng trên một phiá,phá huỷ cái vốn quý cuả thành phố :”cái đẹp”. Phải chăng còn có cái gì mạnh hơn nó ?Khi ký giấy cho phép ra đời những cao ốc,liệu người ta có nhớ cái  sẽ cứu chuộc một thành phố khỏi rơi vào hiểm hoạ bêtông hoá toàn khối ,phải chăng là cái đẹp ?

Vào những năm 1986-87,một cuộc thi thiết kế quy hoạch khu ga Sàigòn cũ (đã được đập bỏ) được phát động rầm rộ trong giới những nhà kiến trúc :các Hội,các Trường,các cơ quan...Đề án được chấm giải nhất trong cuộc thi này là đề án biến toàn bộ khu đó thành công viên - công viên 23 tháng 9.Đó là một giải pháp hợp lý vì giưã vệt cây xanh “Vườn Tao Đàn” - “dinh Thống Nhất” - “Thảo cẦm Viên” với sông Sài gòn là cả một rừng bêtông với các hẻm hóc khu Phạm ngũ Lão  rất cần một mảng cây xanh vốn đã quá ít ỏi.Khu trung tâm sẽ được thêm một lá phổi nưã nếu công viên 23 tháng 9 nằm trọn trên “mũi tàu” kéo dài từ công trường Quách thị Trang,khu ga Sàigòn cũ cho tới khu chợ Thái Bình.Và như vậy vẻ đẹp cuả nó dễ dàng làm trầm trồ khách du lịch.Tiếc thay cái đồ án được chấm nhất đó cho tới nay nó đã rơi vào quên lãng,chẳng ai còn nhắc tới nó.Khi đi qua đây ngưòi ta chỉ thấy bít bùng những tấm vách che quanh công trường,bên tai thậm thịch tiếng buá máy mà chẳng thấy mảy may dấu hiệu cuả một công viên.Và cho tới bây giờ đã rõ ra là công viên sẽ được xây dựng trên ...tầng thượng cuả Khu trung tâm thương mại Sàigòn,một công trình liên doanh cỡ lớn tương lai sẽ trân giữ ngay tại vị trí “một lá phổi cho thành phố”.Và đương nhiên cái công viên trên trời kia sẽ chỉ giành cho ...người ‘nhà trời’ sống trong đó.

Làn sóng ‘bêtông cao ốc” đang dâng lên  ở khu trung tâm không chỉ gây hiểm hoạ biến đường phố thành các con hẻm,xoá mờ kỷ niệm,xâm phạm cái đẹp mà còn gây ô nhiễm môi trường,gây trầm trọng thêm bệnh kẹt xe - một chứng cao huyết áp cuả cơ thể đô thị....

                                                       (còn tiếp)