CHUYỆN XƯA - NAY MỚI NÓI - KỲ 54 - ĐẤU TỐ TRỞ LẠI - - KỲ 7

              Giở giọng cha chú, con bênh bố…

      Ngày 24-7-03 , trên báo Văn nghệ TP Hồ Chí Minh có đăng bài viết của nữ hoạ sĩ Kim Xuyến và nhà phê bình Hà Uyên phản ứng lại thói mạt sát thiên hạ đăng một lúc trên ba tờ báo lớn ở Sàigòn  của “đồng chí” Phó ban tư tưởng văn hoá Trang Phượng .

Thấy bố ăn đòn, các con lập tức tranh nhau nhảy ra bênh che. Trên báo Sàigòn giải phóng số ra ngày 3-8-03, “đồng chí” Chủ tịch  Hội Mỹ thuật TP HCM, hoạ sĩ Thanh Châu, nhảy ra trước tiên , đăng một bài có cái tít tổ bố :” Nhân mấy bài viết về triển lãm của bà Kim Xuyến”.

Trước hết, mới nhìn cái tựa , người đọc đã thấy thói hống hách, quen cái thói lãnh đạo của “đồng chí Chủ tịch Hội Mỹ thuật “ rồi. Người ta là nữ hoạ sĩ Nguyễn Kim Xuyến ( tài năng hơn “ đồng chí Chủ tịch Hội” là cái chắc), mắc mớ gì giở giọng xếch mé " ,” trống không “ “ bà Kim Xuyến”? . Chắc là con muốn lấy lòng bố rồi.

 Mới đọc thoáng qua đã tá hoả tam tinh, ngỡ đang trong thời Nhân Văn Giai Phẩm bị đánh từ năm nảo năm nào .

Mở đầu ông Chủ tịch Hội đã lên giọng hù doạ thiên hạ :

” Sau Cách mạng tháng 8, Đảng đã đưa mỹ thuật thâm nhập sâu vào đời sống cộng đồng và nó đã trở thành một trong những vũ khí sắc bén trên mặt trận văn hoá tư tưởng. Chúng ta cảm ơn Đảng đã nhìn xa thấy rộng…”.

Oi chao ôi, sao mà đúng thế ? Đảng đã đưa mỹ thuật thâm nhập đời sống cộng đồng khiến từ đó đẻ ra hàng loạt các kiệt tác phẩm là những tranh cổ động “mỗi người làm việc bằng hai” “ em đi làm tín dụng”” cấy dày lúa chất đầy kho” “ hai con ba giống”…kéo theo hẳn một lớp các hoạ sĩ “tuần chay nào cũng có nước mắt” , tức là mồng 1 tháng năm, mồng 1 tháng 6, 19 tháng Tám, mồng 2 tháng 9…liên tục  kỳ nào họ cũng lao vào sáng tác miệt mài , cổ động cho …những ngày lễ lớn nhỏ, và ắt hẳn hoạ sĩ Thanh Châu cũng có đóng góp xuất sắc nên ngày nay mới trèo lên được cái ghế Chủ tịch Hội ?

Bởi thế, ông hoạ sĩ Chủ tịch lớn tiếng tri ân đảng là đúng rồi, mắc mới gì ông quèo tuốt luốt mọi người vào hàng ngũ “chúng ta” ?

       Đưa đảng ra doạ chưa ép phê, ông Chủ tịch bèn đưa cả bác Hồ ra nữa . Ông viết :

” Bác Hồ đã từng dậy : Văn hoá tư tưởng là một mặt trận, anh chị em văn nghệ sĩ là chiến sĩ trên mặt trận ấy.”

  Rồi như vẫn thấy chưa đủ “đô”, Ngài Chủ tịch Hội còn viện dẫn cả Nghị quyết trung ương Đảng ra nữa :

” Gần đây, Nghị quyết trung ương 5 đã khẳng định “ các Hội văn học nghệ thuật trong đó có Hội mỹ thuật là tổ chức chính trị…”.

 Biết rồi, khổ lắm, cái Hội Mỹ Thuật TP Hồ Chí Minh của ông chính là một tổ chức chính trị đặt dưới sự lãnh đạo của Thành uỷ rồi. Gớm gớm, cứ như là giết có mỗi con chim đã chót ỉa bậy lên đầu quan mà ông dàn ra nào xe tăng, đại bác, tàu bò…cứ như là đi đánh nhau với đế quốc Mỹ vậy.

Bài binh bố trận kỹ lưỡng rồi, ông Chủ tịch mới hò hét :

” Mỗi công dân, mỗi nghệ sĩ dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam cần có những quan điểm nhất quán – nhân sinh quan nhất quán để tiêu chí trở thành điểm tựa trong sáng tạo, đánh giá…”.

Oi thôi thôi, ông hoạ sĩ Chủ tịch mải bênh bố đã quên cha nó những bài học chính trị cơ bản rồi. Trong các giáo trình của các trường Nguyễn Ai Quốc, đảng chi dạy “ nhân sinh quan cách mạng và phản cách mạng “ thôi chớ ? Làm gì ra “nhân sinh quan nhất quán” hả ông Chủ tịch ? Kiểu này phải đề nghị nữ đồng chí Phương Thảo, Trưởng ban tư tưởng thành uỷ cử đồng chí đi bổ túc chính trị loại C mất thôi. Ai lại đường đường một đấng Chủ tịch Hội của một thành phố đang đi đầu cả nước mà viết lách câu chữ  mất căn bản đến thế. Ngoài ra lại còn …sai cả quan điểm của Đảng nữa chớ. Cứ theo như ông Chủ tịch “phàm là công dân nước CH XHCN VN” thì đều phải có …” nhân sinh quan nhất quán” cả ?

Thử hỏi các vị tăng ni, sư sãi, linh mục, thày dòng…còn vị nào chưa có “nhân sinh quan nhất quán” thì lập danh sách để đồng chí Chủ tịch Hội mở lớp bồi dưỡng cho…nhất quán , chứ chẳng phải cứ “tuân theo pháp luật của Nhà nước CH XH CN VN” là “được “ thành công dân cả đâu.

          Viết như đồng chí Chủ tịch Hội chẳng hoá ra là phá hoại khối đoàn kết dân tộc mà “đảng ta” mất bao công vun đắp đấy sao ? Nguy to, nguy to…chuyện này mà tới  tai Ban tôn giáo trung ương thì đồng chí Thanh Châu mất ghế Chủ tịch Hội mỹ thuật  cái chắc.

          Đã sai về chủ trương đường lối của Đảng, trong “nghiệp vụ” mỹ thuật, ý kiến  của đồng chí Chủ tịch Hội cũng làm thiên hạ há hốc cả miệng ra khi đồng chí đòi hỏi :

” Dù ấn tượng (impressionism) hay tân ấn tượng ( Neo- impressionism) hoặc  hậu ấn tượng (post- impressionism), lập thể (cubism), vị lai ( futurism) hay biểu hiện expressionism) và hồn nhiên (Naifs) đi nữa cũng phải có hình , có đường nét trong một bố cục có chủ định của người đẻ ra nó…).

 Nghĩa là hoạ sĩ VN muốn vẽ gì vẽ, nhưng không được vẽ rối mù tăng tít, không được phá bố cục…ôi thôi thôi, chuyện này xin mời mấy bác “chuyên gia” trên mạng Talawas mở “bàn tròn mỹ thuật” bình luận ý kiến chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch Hội Mỹ thuật để cho giới hoạ sĩ Sàigòn quán triệt mà thi hành .

         Rồi như sợ thiên hạ chưa ai hiểu được mình, Ngài Chủ tịch lại tiếp tục mang bác Hồ ra để rao giảng cho thiên hạ :

“ Bác Hồ lúc đương thời ( hê hê “sinh thời” chứ, Ngài Chủ tịch) đã từng dậy nghệ sĩ chúng ta :” Nhân dân ta rất thích tranh vẽ , nhưng có những bức tranh không ai hiểu gì cả , hình như mấy cô mấy chú chỉ vẽ cho mình coi, chứ không phải vẽ cho quần chúng, cho nhiều người xem…Người vẽ không thể tuỳ ý muốn tưởng tượng ra thế nào cũng được , rồi quần chúng phê bình thì bảo người ta dốt…” ”.

Lời dạy này lẽ ra chỉ nên in trong bác Hồ toàn tập, không nên lôi ra cho bàn dân thiên hạ biết tới làm gì, bởi lẽ  nếu đúng như lời Bác dậy thì phải đập bỏ ngay vườn tượng của nữ điêu khắc gia Điềm Phùng Thị bởi lẽ nó chỉ lam cho mấy anh xe ôm, mấy chị bán cá ….ù tai hoa mắt mà chẳng hiểu gì hết trơn.

Rồi thì cái đám hoạ sĩ trẻ đang miệt mài sáng tạo trong nghệ thuật installation, performance phải đuổi hết chúng nó xuống nông thôn mà vẽ…truyền thần. Đã chẳng “lờ đi” thì chớ, Ngài Chủ tịch Hội Mỹ thuật lại còn huỵch toẹt trắng trợn :

” Liệu lời dậy này còn định hướng nữa không ở thời đổi mới. Càng ở thời kỳ đổi mới- hội nhập, nhất là đất nước ta đang ở vào thời kỳ mà kẻ thù rình rập, thực hiện âm mưu diễn biến hoà bình thì lời dậy ấy càng có ý nghĩa là kim chỉ nam cho mọi hoạt động sáng tạo…”.

Oi lậy chúa, hoá ra không phải ông hoạ sĩ Chủ tịch chỉ phê phán nữ hoạ sĩ Nguyễn Kim Xuyến để “bênh thủ trưởng” mà ông còn mượn cơ hội này để hăm doạ tuốt luốt những ai cầm cọ dám vẽ non-figurative, dám vẽ tranh abstract , thậm chí cả những nhà thơ hậu duệ của Nguyễn Xuân Sanh cứ “ Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà…Nhài đàn rót nguyệt vú đôi thơm”…đều là phạm tội chính trị …“diễn biến hoà bình “ cả.

Thế rồi tiến lên, ta quyết tiến lên, ông hoạ sĩ Thanh Châu kiêm Chủ tịch Hội Mỹ thuật TP HCM  kết tội “một nhóm người trong hội”  đã rêu rao “ tác phẩm về đề tài mang chủ đề tư tưởng là không nghệ thuật”  “tung hoả mù về chuyện nhiều hoạ sĩ muốn Hội trở thành tổ chức phi chính phủ…”.

  Vậy là đã rõ, đây không chỉ là chuyện “con  bênh bố” mà chính là thừa gió bẻ măng – ông Chủ tịch mượn cớ “bảo vệ Đảng, bênh thủ trưởng” để bày tỏ lập trường cách mạng cao như núi, vững như thành của mình, biết đâu chẳng lọt mắt xanh đồng chí Trưởng ban tổ chức trung ương, đề bạt đồng chí hoạ sĩ Thanh Châu lên thay đồng chí Nguyễn Khoa Điềm làm Trưởng ban tư tưởng trung ương thì sao ?

           Sau cùng, một thành phố lớn như TP HCM mà có được một Ngài Chủ tịch Hội mỹ thuật như ngài hoạ sĩ Thanh Châu thì chắc hẳn nền mỹ thuật của thành phố sẽ đi đầu cả nước về ngành mỹ thuật vẽ…tranh truyền thần và tranh cổ động.

Hoan hô ông Chủ tịch Hội….

  N.T.