CHIM HÓT TRONG LỒNG - Tiểu thuyết NHẬT TIẾN -KỲ 6

                                    (tiếp theo và hết)

                                                Chương 14
 
                                        Lễ Giao Thừa
 
Má ơi má,
 
Năm mới con và Gigi chúc má mau chóng khỏi bệnh để về với chúng con.  Con sẽ đến đón má ra khỏi căn buồng chỉ có tường vôi trắng và chăn màu trắng.  Con sẽ đỡ má đi xuống những bực cầu thang bằng gỗ.  Còn Gigi thì sẽ phải ra gọi xe và mặc cả về nhà.  Cửa nhà ta sẽ không khóa như bây giờ nữa.  Con sẽ mở những cửa sổ để cho nắng mùa Xuân sưởi ấm cái giường của má.  Lọ hoa để mốc ở trên bàn sẽ được cắm hoa hồng màu đỏ và bàn sẽ trải khăn màu xanh.  Má sẽ ngồi dựa lưng ở trên giường để dưỡng sức.  Con sẽ đi đun nước lá thơm cho má gội đầu.  Còn Gigi thì cầm bàn là là lại những cái áo bẩn ở nhà thương.  Ba mẹ con sẽ hát ở trong phòng tất cả những bài mà từ lâu không hát.  Con sẽ trèo lên ghế để quét màng nhện bám ở trên tường.  Gigi bé không giữ được chân ghế thì phải ra lên giây cót cái đồng hồ báo thức mà từ lâu không chạy.  Má sẽ không ho nữa.  Má sẽ chải đầu, đánh phấn rồi mặc áo đẹp.  Má sẽ dẫn chúng con lên phố mua kẹo và mứt.  Mình sẽ ăn Tết lại với nhau.  Má sẽ mừng tuổi cho Gigi mộtt đồng, cho con hai đồng thật mới.  Hai chị em sẽ tết thành hai con bướm màu xanh đem cài ở trên tóc.  Rồi con và Gigi cùng khoanh tay để mừng tuổi má.  Má đừng mua pháo vì Gigi không biết bịt tai.  Má chỉ mua một cành đào có hoa màu đỏ, có lộc non màu xanh đem về cắm ở giữa nhà.  Con sẽ cho Gigi đánh đu ở trên ấy.  Đến tôi nếu trời mưa thì mình đóng cửa và thắp đèn sáng.  Má phải mặc áo len trước khi lên giường vì trời sẽ lạnh.  Con sẽ kể chuyện ở trường cho má nghe, sẽ đem sách vở cho má kiểm sóat.  Lúc ấy thì chắc Gigi đã ngủ ở trên cành đào.

Mồng một tết – 8 tháng 2...
 
Con bế Gigi vào nhà thương với bác Tuyết.  Chúng con ngồi ở trên toa tầu điện.  Gigi háo hức đứng giơ tay ra nhìn cánh đồng cỏ màu xanh.  Một tay con ôm nó, một tay con cầm gói bánh chưng.  Quà Tết của má đó má, bác Tuyết mang về từ sáng sớm lúc quá giao thừa.  Bác ấy mừng tuổi cho con mười đồng.  Gigi chẳng được gì cả.  Nhưng rồi con chia với nó.  Cả buổi sáng hôm nay hai đứa náo nức sửa sọan đi vào thăm má.  Gigi bận áo chòang xanh, ở trong có váy đỏ và sơ mi trắng.  Còn con thì không có áo nhung lam má ạ.  Má khóa cửa ở nhà mất rồi.  Nhưng con không cần, con mặc jupe màu cà phê rang với len hòang yến cũng đẹp rồi.  Lúc ra đến cửa thì có ông bạn bác Tuyết đến chơi.  Ông ấy hỏi:
-        Con ai?
 
Bác Tuyết bảo:
-        Con gái Lệ Hà đấy!
 
Ông ấy hôn vào môi con rồi mừng tuổi cho con năm đồng.  Nhưng con ghét ghét là.  Con chỉ muốn có một mình má hôn con thôi, phải không má.
 
Xe điện đi ở trong mưa bụi bay.  Gigi đứng ở cửa toa nên tóc của nó bám những hạt nước long lanh.  Bác Tuyết thở khói thuốc lá vào trong gió.  Hai người đàn bà ngồi bên cạnh mừng tuổi nhau bằng những miếng trầu.  Thằng bé con mặc quần áo dạ tím cứ ngắm mãi Gigi.  Tay nó cầm khẩu súng làm Gigi hết hồn.  Con dấu Gigi vào trong áo.  Cu Cậu tẻn tò quay ra bắn lốp đốp vào đùi mẹ nó.  Mẹ nó kêu lên:
-        Con giai! Con giai!...
 
Lúc tàu đổ, con bế Gigi chạy trước.  Con nhớ lối từ sấn sỏi lên hành lang.  con gọi má ngay từ đầu cửa sổ.  Có những người ốm nhìn ra.  Nhưng con chỉ trông thấy cái bảng số ở trên cửa phòng của má.  Con chạy vào trong ấy.  Chắc Gigi cũng đang reo lên:
-        Má ơi, má!
 
Nhưng căn buồng má bỏ không.  Cái giường của má trống không.  Con không nhìn thấy guốc của má nữa.  Con ném gói bánh chưng lên tấm lò xo không có đệm, rồi ôm mặt khóc òa lên.  Lúc ấy Gigi ngã xuống nền đá hoa trắng.  Nó ngủ ngay mất rồi, nên chỉ có một mình con.  Con chạy lại cửa sổ, con mở những ngăn tủ, nhưng chẳng chỗ nào còn lại di vật của má.  Má ơi, má bỏ con rồi, má bỏ con thật rồi.  Con chạy về phía người nữ y tá trẻ lúc ấy đang bế Gigi, và đứng nhìn con.  Con kêu nức nở:
-        Má em đâu, má em đâu rồi?
 
Chị ấy khóc.  Chị ấy ôm lấy đầu con.  Những giọt nước mắt của hai người chan hòa cả những nét phấn hồng hồng ở trên mặt chị.  Rồi chị ấy nói:
-        Má em mất từ hồi giao thừa đêm qua.  Có chị vuốt mắt cho má.
 
Con khóc thét lên.  Con không đứng ở trong vòng tay chị nữa.  Con chạy ra cửa gọi má vang lên ở khắp dãy hành lang.  Con vào phòng số 5, số 6, số 7.  Ở phòng nào con cũng khóc hỏi người ta:
-        Má em đâu rồi!  Má em đâu rồi.
 
Chẳng có ai trả lời con cả.  Người ta chỉ dương những cặp mắt sầu và ướt nhìn con.  Con đứng ở cửa sổ mà khóc.  Má ơi, sao má lại bỏ chúng con bơ vơ một mình.  Sao má không trở về nhà gội đầu bằng lá hương nhu, mặc quần áo mới và ngồi mà xem Gigi đánh đu ở trên cành đào.  Má ơi má, má đi mà không nói gì.  Má đi mà không hôn con gái má.   Má đi mà không cho chúng con được nhìn lại một lần.  Bây giờ chúng con đem bánh chưng vào cho má, nói chuyện với má thì má chẳng còn nằm đây.  Guốc má đâu rồi.  Áo má đâu rồi.  Chăn màn của má, ai đã mang đi.  Đêm hôm qua con còn nghĩ đến má, còn hy vọng được gặp má.  Sáng hôm nay còn hớn hở sửa sọan được gặp má.  Má ơi, sao đau đớn thế, sao khổ sở thế.  Má bỏ chúng con mà đi được thật hay sao.
 
Đêm hôm qua con còn mơ thấy má.  Còn tưởng rằng hai mẹ con sẽ lại gặp nhau.  Ai ngờ trong lúc ấy thì má đã chết một mình.  Chẳng có ai ở gần má.  Chẳng có ai rót nước cho má.  Chẳng có ai để má cười, má nói.  Mẹ con đến phút cuối cùng cũng chẳng được trông thấy nhau.  Má làm gì nên tội mà chết đau đớn như thế.  Những lời cầu nguyện của cho cho má không ăn thua gì.  Con ghét Chúa.  Chúa thật bất công.  Hay là ông ấy chẳng biết cái gì cả.  Má đã tòan mình mà không được che chở.
 
Một đời má, má chỉ nghĩ đến con gái, chỉ thương có một mình con gái, chỉ vì con gái mà má phải vất vả.  Thế mà bây giờ, con chưa làm gì cho má cả.  Chưa báo hiếu được gì đối với má.  Má bỏ con đi rồi thì con còn hát với ai.  Còn đánh đàn cho ai.  Con chẳng còn ai để mà trông ngóng tới ngày chủ nhật.  Bây giờ thì hôm nào cũng chỉ như hôm nào mà thôi.  Sẽ mãi mãi chúng con không còn được đứng ở gốc cây bàng trong sân trường đón má, vẫy má, hét má từ trong mái hiên nhà trường.  Đường phố sẽ chẳng bao giờ còn có bóng dáng ba mẹ con chúng đi ở lùm cây, ngồi ở trên ghế đá, nhặt những viên sỏi trắng đem ra rửa ở máy nước vườn hoa.  Má ơi, hết rồi, hết thật rồi.  Mùa lạnh sẽ không còn có ai mua áo cho con, chọn áo cho con.  Mùa lạnh sẽ không còn có ai viết thư căn dặn rằng con phải uống dầu cá và sirop.  Làm gì có tiền mua sirop nữa hở má.  Con khóc cho má, khóc cho mình và cho Gigi.  Chẳng có sự gì làm con đau đớn như thế.
 
Khi ấy bác Tuyết đã lên hết cầu thang.  Con báo rằng:
-        Bác ơi, má chết rồi!
 
Bác ấy ném cái ví xuống đất rồi khóc to lên:
-        Hà ơi, mày khinh chúng tao, mày ghét chúng tao, mày bỏ đi thế là mày thóat rồi...
 
Nhiều người mở cửa phòng ra đứng xem.  Chị y tá dẫn hai bác cháu xuống nhà xác.  Con gặp má rồi.  Má nằm ở đây.  Má không cười.  Má không nói.  Má không nhìn chúng con.  Mắt má nhắm nghiền như người ngủ say.  Da mặt má trắng xanh.  Môi má mím chặt.  Má mặc cái áo len cộc tay màu xanh hoa lý.  Chung quanh má chỉ có bóng tối, có tường vôi, có mùi ẩm thấp ở chân tường, có hơi lạnh lẽo của những người chết.  Con ôm lấy má, khóc ở trên ngực má, hôn ở trên cổ má, cào xé lên người má.  Bác Tuyết giằng con ra và bế xốc con lên hai cánh tay.  Bác ấy vừa đi vừa khóc ở dưới lùm cây trong bệnh viện.  Tiếng khóc của con cũng vang lên vọng vào những cửa sổ mở toang.  Có những người mặc quần áo trắng đứng nhìn, có những người đang đẩy xe băng-ca đứng dừng lại.  Họ nói với nhau:
-        Tội nghiệp nó, tội nghiệp nó.
 
Nhưng con không nhìn ai cả.  Con ném Gigi xông đám cỏ.  Chị y tá phải cúi xuống nhặt lên.  Con gục đầu vào cổ bác Tuyết nức nở như chưa bao giờ con nức nở như thế.  Bên tai con văng vẳng có tiếng má nói với con gái má.  Có tiếng pháo đầu xuân nổ ròn ở một phía rất xa, và có cả tiếng những người nằm rên trong những phòng lạnh lẽo.
 
Mưa bụi vẫn bay ở lưng chừng trời...

Mồng hai tết – 10 tháng 2 ...
 
Quan tài của má để ở trên chiếc xe hai ngựa.  Đôi ngựa kéo chiếc xe đi trong mưa bay buổi chiều.  Trên đầu má có bát cơm và quả trứng.  Bát cơm ấy, quả trứng ấy là lần đầu tiên con làm cho má.  Bác Tuyết tặng má một vòng hoa đỏ.  Tất cả thật là thảm thương.  Đám ma của má chỉ có bốn người:  Người đánh xe, bác Tuyết, con và Gigi.  Chiếc xe đi chậm chậm ở trên đường phố hàng Bột.  Chiều mồng hai Tết có những người áo xanh, áo đỏ đi ở dưới hàng hiên.  Pháo nổ ở những cửa hiệu.  Đáng lẽ pháo nổ thì vui nhưng bây giờ lại càng buồn.  Con để Gigi ngồi trên ván gỗ.  Tội nghiệp Gigi vẫn cười.  Chỉ có con và bác Tuyết là khóc.  Chỉ có hai người là khóc trong buổi chiều hôm nay.  Chắc linh hồn má cũng nức nở ở trên những cánh hoa, ở trong lần khăn liệm trắng, ở trong linh hồn bé nhỏ của chúng con.  Má ơi má, hôm qua ngủ con lại nằm mơ thấy  má.  Má ngồi gỡ đầu ở trong nhà xác.  Má cười với con.  Má vuốt tóc con.  Rồi má đi ra đứng ở ngòai hiên.  Má ho rũ rượi.  Máu má thấm đỏ cả cái áo chòang trắng.  Người ta trói má lại, bắt má trở về cái bàn đá, bắt má ngủ trong ánh nến màu vàng.  Má khóc.  Nhưng mắt má nhắm dần dần.  Má gọi mơ hồ:
-        Hạnh ơi, Hạnh ơi.
 
Con nắm lấy tay má.  Tay má lạnh như tay vịn bằng sắt ở trên tàu điện.  Cổ má không còn mùi thơm.  Má không còn nói nữa, khôn khóc nữa, không thở gì nữa.  Má không nghe thấy con gọi, mà chỉ thấy Bác Tuyết kêu lên:
-        Hà ơi, Hà ơi.
 
Rồi cảm mấy người cùng khóc theo.
Tỉnh dậy con tưởng mình đang nằm trong lòng má.  Nhưng không phải.  Chỉ có bác Tuyết nằm ôm con ngủ.  Con úp đầu vào ngực bác khóc thút thít và hỏi:
-        Má cháu đâu rồi, má cháu đâu rồi?
 
Bác ấy thở dài không đáp.  Rồi bác ấy kể chuyện về má, về ba.  Con không có ba, phải không má.  Ba bỏ má từ ngày con lên một.  Má làm gái điếm để nuôi con.  Nhưng con không ghét má, khinh má đâu.  Má vẫn là mẹ hiền từ và đáng kính của con.  Má vẫn là tấm gương chói lòa dẫn dắt con đi, con sẽ nhớ lòng hy sinh và tận tụy của má vì con, con sẽ nhớ mãi những sự dạy dỗ hiền từ của má.  Hình ảnh của má vẫn mãi mãi là hình ảnh thân yêu nhất của lòng con.  Má ơi, tuy má chết đi rồi nhưng không bao giờ con quên má.  Những ngày ở bên má là những ngày êm đẹp nhất của đời con.
 
Bác Tuyết nói một lúc thì nằm yên rồi ngủ.  Nhưng con thì trở dậy.  Gigi vẫn ngồi mở mắt ở trên nóc tủ.  Con bế Gigi vào lòng mà ru Gigi.  Một lát, con đặt Gigi nằm ở trong mền, và con nghĩ đến má, đến những việc đã vừa xảy ra...
 
Má ơi má.
Nghĩa địa chỉ có năm người.  Hai người cuốc đất, bác Tuyết, con và Gigi.  Cây cỏ rủ rủ trong sương mù.  Đất đỏ ẩm thấp lấp lên quan tài trắng của má.  Quả trứng cũng rơi xuống hố.  Quả trướng được nằm với má.  Con bế Gigi đứng ở trên này.  Đất đỏ ngăn cách mẹ con chúng mình.  Từ nay ai còn được trông thấy má.  Ai còn được nghe má nói, má cười.  Đường phố không còn hình bóng má nữa.  Trong đám những ba, má đi đón trẻ con ở trường vào sáng chủ nhật, từ nay sẽ không còn có má.  Con không còn mong ai để mà khóc ở trên ghế đá.  Chủ nhật chị em con sẽ ngủ muộn hơn, không dậy sớm, không đánh giày, không xếp quần áo.  Vì chúng con mất má rồi.  Má nằm một mình ở đây, dưới làn đất lấp kín.  Má chỉ còn đi chơi với những người ngủ ở mộ chung quanh.  Buổi tối má ngủ ở đấy, không có đèn sáng, không có chăn bông, không có cửa sổ để đóng.  Nhưng nếu má hiện về thì má ngồi ở trên ghế, ở bên cạnh con, nghe con hát những bài ở trường, con ru Gigi ngủ ở trong màn trắng.  Rồi má lau nước mắt cho con, những dòng nước mắt khóc vì nhớ má.
 
Bác Tuyết căm một bó hương lên mộ má.  Chung quanh bó hương là vòng hoa.  Vòng hoa có những chữ “Hà ơi, mình khóc cho nhau”.  Mắt bác Tuyết ràn rụa, bác nói ở trong tiếng gió thổi ở trên những cây cao:
-        Hà ơi, linh hồn có linh thiêng thì phù hộ cho con gái.
 
Hai người phu vác cuốc đi về trên con đường nhựa ướt nước mưa.  Con bế Gigi đứng bên cạnh nấm mồ mới lấp.  Má của chúng con nằm ở dưới ấy.  Con gái má ở trong ý nghĩ.  Rồi con nói thầm với Gigi:
-        Gigi ơi Gigi, má không về nữa rồi.  Chắc má nhìn theo chúng con lúc chúng con lủi thủi đi về.  Chung quanh thật là im lặng.  Chỉ có những mô đất ngơ ngác nhìn nhau không nói.  Chỉ có những cây cỏ rì rào và tiếng những giọt nước lóng lánh rơi từ ở trên cao.  Ngòai đồng có gió thổi về lạnh ngăn ngắt.  Môi bác Tuyết tái, môi con và Gigi cũng tái.  Bác Tuyết châm thuốc hút, thở ra khói màu xanh.  Không có ai nói với ai.  Nhưng thật ra là con đang nói với má.  Con gọi má như lần nào ôm lấy cổ má trong chăn ấm.  Con hát cho má nghe như lần nào má ngồi đan áo ở cửa sổ.  Nhưng không biết má có nghe thấy gì không.  Hay là má chỉ ngồi ở trên những cánh hoa, nhìn theo con gái má mà nức nở một mình? 

Mồng tám Tết – 16 tháng 2...
 
Má ơi,
 
Sau khi bà Félicité đưa cho bác Tuyết xem thư của má, thì bác Tuyết sửa sọan quần áo cho về trường.  Bác ấy cầm lấy tay con mà nói như khóc:
-        Mẹ cháu nghĩ cũng phải, cháu chẳng nên ở với bác làm gì.
 
Con bế Gigi đứng chào bác.  Bác tháo ở quyển album ra một tấm hình của má.  Con xin thêm một tấm ảnh của bác.  Bác cho và hôn lên mắt con.  Bác tiễn con ra cửa.  Bà Félicité đứng chờ ở trên ô tô của nhà trường.  Con hôn bác lúc ô tô mở máy.  Xe chạy rồi mà bác còn đứng vậy mãi.  Bác mặc quần dài trắng, áo lụa trắng.  Bóng dáng bác nhỏ dần ở trong đường phố có nắng đầu xuân.  Bà Félicité ôm lấy con và Gigi và nói:
-        Tội nghiệp, tội nghiệp!  Con tôi!
 
Con gục đầu vào khuôn mặt dịu dàng của bà.  Bà cũng hiền từ như má, hay cười như má.  Nhưng bây giờ thì bà long lanh những giọt nước mắt.
 
Con trở về sân trường, nhớ đến những buổi sáng má mặc quần đen, áo đen, đứng vẫy con ở dưới gốc cây.  Những hòn sỏi trắng tháng trước còn reo lên ở dưới gót giày của má.  Hai mẹ con hay ôm nhau ở đúng chỗ này.  Bây giờ thì chỉ có một mình con.
 
Con sống những giờ im lặng ở trong lớp học.  Những giờ im lặng bắc ghế ngồi ở cửa sổ nhìn ra vườn có nắng mùa xuân.  Ban đêm con ôm Gigi nằm ở trong chăn ấm.  Chúng con nghĩ đến má luôn luôn, nhớ đến má nhưng chẳng bao giờ còn hy vọng để gặp má.
 
Ma soeur Félicité nhận đỡ đầu cho con.  Bà dẫn con đi học đàn piano ở bên nhà dòng.  Phút đầu tiên ấn ngón tay trên phím trắng, con rưng rưng mà nghĩ rằng má không còn ở trên đời, không còn ngồi ở trên giường có ánh trăng chiếu vào sàn đá, để nghe con đánh đàn và hát cho má nghe như má hằng ao ước.  Bà Félicité dạy con hát với những lời ngọt ngào.  Bà cho phép Gigi được ngồi bên cạnh bản nhạc.  Nó nhìn con.  Hai chị em cùng mỉm cười.  Nếu có má ở đấy, chắc má phải sung sướng mà hôn lên mắt chúng con.
 
Nhưng bây giờ thì má đã nằm ở ngòai nghĩa địa, trong quan tài trắng.  Không biết má còn nhìn thấy chúng con hay không?
 
Những buổi sáng, buổi chiều, hay buổi tối, sau giờ học và giờ ăn, bà Félicité giảng kinh thánh cho con nghe.  Con yêu tiếng nói dịu dàng của bà, yêu cặp mắt đen và hiền từ, yêu cả nụ cười êm dịu của bà hay nở ở trên môi.
 
Có những đêm con nằm ở trong bóng tối khóc và nhớ má một mình.  Nhưng ma soeur đã đến bên giường, sờ tay lên bộ mặt chan hòa nước mắt của con.  Bà bế con trở dậy, và đi đến bàn thờ Đức Mẹ.  Bà nói qua tai con:
-        Con cầu nguyện cho má đi.  Má có linh hồn.  Linh hồn của má sẽ được tới gần chân Chúa.
 
Con quì xuống ở bên cạnh bà.  Có ánh nến leo lét cháy trong bóng tối.  Có tiếng cầu kinh văng vẳng từ những dãy hành lang.  Con nghĩ đến má, đến những buổi chiều mùa thu đi nhặt lá bàng ở trên đường Cột Cờ, đến những buổi tối mùa đông hai mẹ con ôm lấy nhau ngủ ở trong hơi ấm, đến buổi sáng chủ nhật có nắng vàng tươi má dẫn con đi ngắm những cửa hàng ở trên phố.
 
Tất cả đều đã qua đi như một giấc mộng.  Trong bóng tối im lìm, bà Félicité lấy khăn chấm lên những giọt nước mắt long lanh trên má con và dịu dàng:
-        Con nghĩ gì thế.
-        Thưa, con nghĩ đến má của chúng con.
-        Vậy con hãy cầu nguyện cho má đi.  Má chắc chắn sẽ được lên thiên đàng.
 
Lạy Chúa, xin Chúa hãy vì má, hãy vì nỗi lòng đớn đau và tinh khiết của má, mà đưa má về nơi thanh cao như lúc này con đang thành tâm tha thiết nguyện cầu cho má...
 
NHẬT TIẾN
3-9-1959