Tổng số lượt xem trang

Thứ Bảy, ngày 10 tháng 3 năm 2012

CHÂN DUNG HAY CHÂN TƯỚNG NHÀ VĂN ( KỲ 18)

                        NHÀ VĂN NGUYỄN TUÂN

       


Ngày 26 tháng 12 là cái ngày gì ?
Hỏi 10 người chắc cả 10 không biết nó là cái ngày quỷ gì ?
Vậy xin hãy nghe nhà văn Nguyễn Tuân trả lời :
“ Toàn thể văn nghệ sĩ Việt Nam cũng như toàn thể nhân dân chúng tôi rất hân hoan, sung sướng đón mừng ngày sinh nhật của Chủ tịch vĩ đại . Trong dịp này chúng tôi đã nhận được từ khắp nơi gửi tới những sáng tác văn nghệ của quần chúng gửi tới mừng thọ Chủ tịch…”
Chủ tịch nào vậy ?
Chắc không phải Hồ chủ tịch, sinh ngày 19 tháng Năm .
“ …công tác văn nghệ của chúng tôi cũng theo phương hướng văn nghệ công nông binh do Chủ tịch vạch ra..”
“Dưới ngọn cờ của chủ nghĩa Mác- Lênin-Stalin, của Chủ tịch và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chúng tôi nguyện vĩnh viễn đấu tranh cho hạnh phúc của dân tộc chúng tôi, cho tình hữu nghị vĩ đại giữa các dân tộc…”
Chủ tịch được tung hô, xếp trên cả Chủ tịch Hồ Chí Minh, chỉ có thể là Chủ tịch … Mao Trạch Đông.
Những đoạn  trên trích trong “ Thư Hội văn nghệ Việt Nam kính gửi Mao Chủ tịch “ do nhà văn Nguyễn Tuân, Tổng thư ký hội Văn nghệ Việt Nam ký vào ngày 26-12 năm 1952-53 gì đó.
Nhưng chuyện đó xưa lắm rồi, từ thời cải cách ruộng đất lận, nhắc lại cho vui vậy thôi. Còn thời chiến tranh chống Mỹ …
Vào một  chiều tại khu sơ tán bom Mỹ của Hội nhà văn VN, nữ văn sĩ Nguyễn thị Ngọc Tú đang lúi húi … rán cá - thứ của hiếm thời bao cấp, trước cửa phòng, ngẩng lên chợt thấy bác Nguyễn Tuân đứng lù lù với chiếc mũ “phớt” và hàng râu muôn thủa. 
Bác cầm can chỉ chỉ :
Con này  chín non   …Chị lật con kia  lên kẻo cháy…”.
 Giá là người khác hẳn đã xơi một chiếc guốc, xéo đi cho…”nước nó trong”, nhưng với bác Nguyễn , nổi tiếng “ ngông” chị  Ngọc Tú chỉ cười cười.
Đã có rất nhiều bài viết về cái “ngông” của bác Nguyễn . Sau Cách mạng năm 45, cái “ngông”, cái văn chương “nhâm nhi , tỉ mẩn” thời trước trong những “Hương cuội”,” “Thả thơ”,” Đánh thơ”, ”Những chiếc ấm đất”… mang vào sáng tác cho quần chúng công nông binh, chẳng hiểu bác Nguyễn sẽ phải uốn éo sao đây ? Thật đáng lo thay !
Sau này, Nguyễn Tuân tâm sự :
Giả sử bây giờ tôi còn trẻ, có lẽ tôi xin đi học ngành y làm thày thuốc  , vì làm cái nghề văn này sợ lắm…”.
Sợ thật đấy chứ, đường đường một đấng “ phù thuỷ chữ nghĩa ”, “ ma thuật ngôn từ”, theo cách mạng được Đảng tín nhiệm đưa lên ghế Chủ tịch Hội Văn nghệ VN, vậy phải “công nông hoá ngòi bút” sao đây để “lãnh đạo tin cậy”, cho dù trong lớp chỉnh huấn đã bày tỏ lập trường “ rũ bỏ con người cũ” bằng cách …treo cổ mớ bản thảo ngày xưa, từ bỏ “những đứa con tinh thần” vốn làm bác nên danh.
Thế là Nguyễn Tuân xắn tay áo lên “nhả chữ”, mở đầu sáng tác cách mạng bằng tập “ Tuỳ bút kháng chiến” trong đó tiêu biểu là “ Đuốc dân công tiếp vận”. Để tăng khí thế cho bài ký, bác viết :
“ Hôm nay tôi kể chuyện một con đường thóc đêm đêm rầm rập bước chân người…bao nhiêu người bần cố nông gánh gạo về ngàn. Thật là vĩ đại. Không biết bao nhiêu là con số…Trên vai mỗi người còn đèo thêm một bó đuốc….Tôi cảm thấy đây là lần đầu tiên , nước Việt nam chúng ta đốt đuốc đi đêm một cách vĩ đại, huy hoàng…”.
Thật là vĩ đại, thật là huy hoàng, chỉ tiếc nó mới được hô  lên từ…cổ họng, đại ngôn để xuê xoa cái nghèo cảm xúc. Cũng theo cách đó, ông mạt sát dân “vùng tề” :
Tôi nghĩ đến một cơn lốc khổng lồ lật ngửa những mái gianh đang úp vào mặt bùn kia, hút ngược bao nhiêu nhố nhăng kia lên giời và quét sạch cái không khí dịch tễ của nơi này đi…”
 và chửi Pháp :
” Chiều tà Việt bắc Đông bắc rừng rực lên những đồn Pháp, chiếu ống nhòm như những mâm cà độc dược, như những kim tự tháp loét ngọn…”  .
Không còn “ngông”, cũng chẳng còn “nhâm nhi”, “Tuỳ bút kháng chiến” của  Nguyễn Tuân, “quả mùa đầu” cho cách mạng, sau này được hai Giáo sư “mao nhiều hơn cả dân mao-ít”  là Phan Cự Đệ và Hà Minh Đức reo mừng :
Sau Tuỳ bút kháng chiến, ta đã có một công dân Nguyễn Tuân bên cạnh một Nguyễn Tuân nghệ sĩ, một cán bộ Nguyễn Tuân hoà hợp với một nhà văn Nguyễn Tuân”.
Thế là khỏi lo “con bò trắng răng”, Nguyễn Tuân - chàng lãng tử  ngông nghênh đã bỏ thói “nhâm nhi tỉ mẩn” , mài nhẵn xù xì gai góc, dọn giọng hót cho bần cố nông nghe, trở thành “nhà văn cán bộ”,  vượt quá yêu cầu của Đảng.
Vậy nhưng khổ nỗi  ‘cái nết đánh chết không chừa”, trở về Hà Nội sau năm 1954 có rượu tây, có ánh đèn xanh đỏ, có dáng “kiều thơm” …; bệnh “ngông “ trong  Nguyễn Tuân tái phát. 
Vậy ông đã “ngông” như thế nào ?
Trong khi cả thiên hạ đang phải gân cổ ca bài “ chống chủ nghĩa cá nhân”, làm việc quên mình vì sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, năm 1957, Nguyễn Tuân lại chơi ngông, nhâm nhi, tỉ mẩn luôn một bài… “Phở”.
Thật ra ăn phở cho đúng , đúng cái “gu” của phở, phải ăn thịt chín. Thịt chín thơm hơn thịt  tái, mùi thơm miếng thịt chín mới biểu hiện đúng cái tâm hồn của phở…”
Than ôi, cái “ngông của Nguyễn Tuân’ cũng mới ở mức độ vuốt ve con tì con vị, chứ chưa dám “ngông” thở than oán trách gì chế độ, ấy thế mà cũng đã bị ông trùm phê bình mác xít Như Phong choang cho một chuỳ trên báo Nhân Dân :
Ở Nguyễn Tuân , ưa phân tích cầu kỳ các cảm giác như vậy không phải chỉ là một phong cách văn chương mà còn là một lối sống ưu du, hưởng thụ mà anh muốn truyền bá. Có đặt cả quá trình sáng tác của Nguyễn Tuân , mới thấy bài “Phở” hãy còn mang nhiều dấu vết của khuynh hướng nhảm đó…”.
Khổ nỗi, nhâm nhi con tì con vị là…nghề của chàng. Thôi thì không cho “nhâm nhi” miếng ăn , miếng uống thì ta “xơi” cảnh vật vậy, so với thiên hạ đang phải nhai “ con người mới xã hội chủ nghĩa” thì chàng vẫn còn…ngông chán.
Thế là cũng năm 1957,  Nguyễn Tuân viết “Cây Hà Nội” :
Hà Nội của ta rất nhiều me, nhiều sấu với những trẻ em trèo me, trèo sấu ngày xưa. Nhưng bên cạnh những phố trồng toàn me toàn sấu,còn những cây đứng lẻ tẻ khắp Hà Nội. Hoàng lan, ngọc lan, sữa, long não, gạo, lim , đại , đỗ quyên Nhật…”.
Huyên thuyên về  “cây”, nhưng chàng Nguyễn vẫn không quên  gài một câu xỏ xiên về “người” :
“ Lắm lúc tôi muốn rộng lượng tặng huân chương cho một vài cái cây thủ đô vì một số công lao của chúng đối với cuộc sống hàng ngày của người Hà Nội. Anh tưởng chỉ có một số người nào mới có công lao thôi sao…Anh họp nhiều quá, lâu quá, cây đẹp không đợi được anh mãi…”.
Cái mẹo đó sau này được đúc kết lại thành “thủ pháp nghệ thuật’ có tên là “gài mìn” nhiều năm sau được một số cây bút trẻ học lỏm. Hết “cây” lại đến “hồ”, mượn lời một chị Ba Lan, Nguyễn Tuân mệnh danh “Con hồ Thủ đô” là một …viên ngọc êmơrôt “nằm giữa một cái nền hộp nữ trang bọc nhung xanh hồng, kẻ đường  con cờ…”.
“ Êmơrôt” là cái quỷ gì quần chúng công nông làm sao biết ? Thôi thì bỏ qua cái tội quên lời Bác dặn “viết sao cho dễ hiểu”, nhưng cái “lỗi”  “lan man , lẩn mẩn” thì vẫn còn đó.
Một hôm tôi đang nhìn hai cô cân  táo đen táo đỏ bán lẻ, tôi đang nhìn bà quay kẹo bông cho trẻ em, tôi đang nghe cái ông đội mũ rạ rách thuyết minh cho cái ống dòm thời sự chiến tranh của ông đỗ ở xế ga tàu điện cũ bờ hồ, bỗng thấy nhớ mấy cây lộc vừng năm nào vẫn soi bóng xuống hồ…”.
Rõ chuyện tầm phào, “mậu dịch viên nhà nước” đâu hết toàn “tả” tư thương để mà nhớ về ‘quá khứ” ? Có lẽ chợt nhận ra  “lỗi” này, Nguyễn Tuân vội vàng bày tỏ lập trường:
tổ chức tết trung thu Độc lập cho các em thiếu nhi quanh hồ phá cỗ”
và rồi hăng lên bốc phét:
 “trong những ngày vui ấy, một anh bạn tôi đã hồi sinh lại  với thời đại đã vứt tõm xuống hồ Hoàn Kiếm một khẩu súng lục, nhất định từ bỏ ý định tự sát vẫn ám ảnh mình, một chị bạn tôi cũng vứt xuống lòng hồ một cái hộp sắt hàn thiếc trong ấy có cả một cuốn nhật ký một người đẹp sắp phát điên…”.
Cách mạng cảm hoá người ta ghê gớm chưa, một anh sắp tự tử vứt cả súng, một chị chán đời quăng cả nhật ký xuống hồ. Bác Nguyễn “hư cấu’ thế này đến con nít cũng chẳng tin. Ấy thế rồi để tăng thêm ‘tính cách mạng” cho bài viết, xuê xoa đi những chỗ “tầm phào”, bác Nguyễn lên giọng “chính trị”.
Nào :
 “ Đối với con người Hà Nội, đối với thủ đô năng suất gấp trăm  gấp ngàn thành phố khác trên đất Việt Nam , hồ Gươm như là một  người bạn thân thiết…”,
nào :
 “hồ là lá phổi làm thắm tươi dòng máu đập nhanh của gần nửa  triệu con người thủ đô Hà Nội đang hàn gắn, chắt chiu và vững tâm xây dựng…”,
nào :
” Với anh chị em tập kết Trị Thiên, Khu năm, Nam bộ, có lẽ hồ Hoàn Kiếm còn thân mật hơn với tất cả chàng  trai và  cô gái sinh trưởng ở Hà Nội…”.
Than ôi, giọng văn khinh bạc của bác Nguyễn đâu rồi ? Còn lại một thứ văn “tả cảnh” của học sinh phổ thông làm luận “ Em hãy tả hồ Hoàn Kiếm. “.
Mạt sát “phong kiến đế quốc” và “ tung hô cách mạng” từ nay đã trở thành cảm hứng  chủ đạo xuyên suốt văn chương chữ nghĩa  của  chàng. Trong “Từ Tân thế giới mà về”, ông tả bà con khi rời Việt Nam:
”…ở đâu phe phẩy ngọn cờ vàng ấy thì nơi đó ngày đêm nổi dậy tiếng than khóc mếu ly tán, vợ tiễn chồng, con tiễn cha.Tiếng khóc sinh ly dưới cờ vàng mà thảm hơn cả những tiếng tử biệt…”,
ăn uống ở Tân Thế giới thì :
” cá khô mủn ra như mạt cưa, một quả trứng luộc cho cả chục người ăn (sic) thịt trâu đánh đàn và rau muống thắt lưng được (hi hi)…”, khi bà con trở về quê hương đã vào ”cái thế kỷ lớn lên của chủ nghĩa cộng sản, cái thế kỷ của Liên xô đưa người hoà bình lên tinh cầu vũ trụ”
và bởi thế bà con cực kỳ xúc động :
Thật là sống lại. Lúc đi cũng chả nghĩ được ai là tốt ai là xấu. Nay về , thấy mọi người đều thân hơn cả ruột thịt. Giờ được về thấy nước như non tiên…”.
Và rồi nhà văn Nguyễn Tuân “tưởng tượng “ :
Tôi không theo đoàn đại biểu kiều bào lên Hà Nội gặp bác Hồ nhưng tôi không khỏi hình dung, tưởng tượng nhiều tới buổi gặp gỡ này. Chủ tịch nước chúng ta 70 tuổi thọ. Cụ già phu mộ Tân thế giới 80 tuổi chẵn. Cụ Hồ thì chủ động xuất dương mà bôn ba khắp châu này biển nọ mưu hạnh phúc cho tất thảy những người đau khổ thế gian, trong ấy có người đau khổ đi phu Tân Thế giới…”
Khi viết những dòng hào sảng, đầy cảm hứng này, không hiểu bác  Nguyễn có biết số phận những Việt kiều Tân đảo này rồi đây sẽ mất hút  trong những vùng kinh tế mới trên núi rừng Tây Bắc xa xôi ? Trí tuệ sắc sảo như nhà văn Nguyễn Tuân ắt phải  biết nhưng viết thế thì vẫn cứ … phải viết. Chứ còn biết làm sao ?

                             (còn nữa)

33 nhận xét:

  1. Quả là sợ quá ,hóa hèn ,bác Tuấn nhẩy...!!!

    Trả lờiXóa
  2. ”…ở đâu phe phẩy ngọn cờ vàng ấy thì nơi đó ngày đêm nổi dậy tiếng than khóc mếu ly tán, vợ tiễn chồng, con tiễn cha.Tiếng khóc sinh ly dưới cờ vàng mà thảm hơn cả những tiếng tử biệt…”,
    Câu này đúng đấy bác ạ, nhưng còn lý đo tại sao xảy ra chuyện này thì...tôi không biết ?!
    Học tập bác NT, tôi đang học tiếng Tàu, ít ra là khỏi bị công an CHXHCNVN "đạp mặt" hay cho đi "phục hồi nhân phẩm".

    Trả lờiXóa
  3. Chào Anh Tuấn
    Hồi xưa sau ngày "phỏng giái" (1975) Tôi được đọc cuốn "Hà Nội Ta đánh Mỹ giỏi" của cụ Tuân, giọng văn cũng lơ lớ như những gì Anh Tuấn vừa nói, nhưng không dám thổ lộ cùng ai, nghĩ rằng chắc mình ở trong Nam, bị tiêm nhiễm văn chương đồi trụy của Mỷ Ngụy nên khong thấy cái hay của tác giả Vang Bóng Một Thời. Như vậy nay mới biết là cái khả năng hấp thụ văn của mình cũng còn mạnh khỏe và còn tốt.

    Tội cho cụ, phải chi cụ di cư vào Nam, chắc văn đàn Việt Nam sẽ có nhiều tác phẩm hay và nhân cách của cụ cũng không đến nỗi phải đến xuống như vậy

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. "Phải chi cụ di cư vào nam...."
      Già này đếch tin. Dưới thời ông Diệm, ông Thiệu mà có văn hóa đích thực. Cứ suy từ cách hành xử của cụ Nguyễn Hiến Lê thì rõ.

      Xóa
    2. Í giời! Nghe nhắc tới Nguyễn Hiến Lê là tôi vái ông ta cả nón lẫn áo tơi. Một người được xưng tụng như một bậc "trí giả" miền Nam mà nhận định về cuộc chiến Nam Bắc, về chính quyền hai bên..., đặc biệt về Hồ Chủ Tịch và "những người kháng chiến cũ"(sic)! không khác gì anh văn sĩ cô đầu miền Bắc...cho đến khi có được cái vốn mấy năm "cọ xát", ổng mới vỡ được cái...bìu cứt!

      Xóa
    3. Phải công nhận lở trong Nam được tự do sáng tác chứ còn gì nữa mà bác nặc danh không chịu. Bác biết Trịnh công Sơn không? Nếu TCS ở ngoài miền Bắc thì số phận cũng như Trần dần hay Phùng quán rồi.

      Xóa
    4. Ôi ông Nặc danh ơi. Chúng tôi ở Miền Nam trân trọng đối với ông Lê, chính quyền cũng như người dân để ông tự do viết lách, còn lên giọng dè bỉu chúng tôi, những độc giả nuôi ông sống sang trọng trong một cái villa ở Kỳ Đồng. Nếu ở Miền Bắc tài của ông so với cụ Phan Khôi đã tới đâu. Ông muốn sống chắc cũng cúi đầu ngậm miệng thôi. Sau 75 là vỡ mộng liền. Lúc đầu tôi ngạc nhiên sao ông Bắc Kỳ này không hiểu Cộng Sản là gì, sau tìm ra mới biết cụ ngây thơ là vì sống ở Miền Nam làm công chức cho Tây, mặc cảm !
      M.D.

      Xóa
  4. Đã nhiều lần tôi nói với bạn bè, cứ nhìn những văn nghệ sĩ tiền chiến sau 1954 mới thấy văn hóa nước nhà mất mát biết bao nhiêu. Đó cũng là TỘI ÁC!

    Trả lờiXóa
  5. Thưa Nhà văn Nhật Tuấn,
    Lật lại những điều này cũng thú vị.
    Sự thực là tôi cũng hơi phản cảm với giọng kiêu bạc ở những dòng đầu về cụ Nguyễn Tuân mà tôi rất kính trọng. Đọc tiếp thì mới thấu thêm và mong đọc trọn vẹn.
    Tôi có đọc cụ Nguyễn thời học trò, nhưng kính cụ qua những bài viết cũ với điệu văn không lẫn được. Cũng vừa đọc một bài về Trần Đức Thảo: Vâng, những kiếp con người! ...
    Mà khi chúng ta còn nhớ đến và thắc thỏm thì cũng như họ còn sống vậy.

    Kính.

    Trả lờiXóa
  6. Đọc bài viết của Anh, em khoái lắm. nhưng nhiều lúc nghĩ lại...thế hệ viết văn của bọn em, nhiều thằng cũng hèn, cũng đểu, cũng ba hoa xích tốc, cũng ưa danh... biết đâu, độ vài năm nữa, lại có " chân dung nhà văn", tất nhiêu nội dung lúc đó, không cần phải minh họa bằng tác phẩm như nhà thơ Xuân Sách đã làm mà chỉ cần nói tên của họ ra thôi, là biết ngay nhân cách sống của người ấy như thế nào? Vì sao anh Tuấn biết không ? Vì làm gì có tác phẩm, nếu có tác phẩm cũng chẳng ma nào nó đọc ( tất nhiên vẫn trừ một số ít người, đếm trên đầu ngón tay vẫn còn thừa).Xin cho em nói thêm: Cũng nên thông cảm cho bác Nguyễn Tuân thời ấy. Thời này, dẽ thở hơn rấtnhiều hơn mà mình còn thấy bức bách như thế này, huống hồ là thời ấy...Kính chúc anh khỏe!

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Vâng, tôi cũng rất thông cảm với nhà văn Nguyễn Tuân. Khổ nỗi, sự thật vẫn là sự thật...trừ khi ta quay lưng với nó...Cảm ơn bạn. Trân trọng

      Xóa
  7. Những văn thi sĩ nổi tiếng trước 1945 như N.Tuân,H.Cận,
    X.Diệu viết văn làm thơ tuyệt vời bao nhiêu thì sau khi
    đi theo CS.viết vì nhiệm vụ 'cách mạng',nên nhạt thếch,
    vì họ phải che chắn qúa đâm ra thiếu tình cảm chân thực.

    Trả lờiXóa
  8. Em thấy tâm đắc với nhận xét của ai đó rằng Nguyễn Tuân bận đóng vai Nguyễn Tuân nên có kiêu bạc hay gì gì thì cũng đôi khi là phải cương lên mà diễn.
    Em cũng nhớ ở đâu đó rằng Nguyễn Tuân rất nhớ ngày vào Đảng (CSVN) của mình cũng như người giới thiệu (Tố Hữu) nên hang năm cứ đến ngày này Nguyễn Tuân lại tặng Tố Hữu một bông hồng. Bác Nhật Tuấn có bình luận gì về chuyện này không ạ.
    Còn những giọng văn kiểu khoa trương về ngôn từ lạm dụng hình ảnh và các tính từ v.v. như Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi để che đậy cái thực chất văn chương thì em không khoái.

    Trả lờiXóa
  9. Bác "Một công dân" mới thực là "ma xó" làng văn đấy ạ. Chuyện NT tặng hoa hồng cho bác TH lần đầu tiên tôi nghe nói tới đấy ạ. Nhưng nếu là chuyện thực tôi đoán NT không tạng hoa hồng đâu, hoa này là để trai gái tặng nhau.Tặng hoa gì thì xin để giành cho các nhà phê bình lý luận...Hình như ngoài Bắc có hoa..."Mõm Chó" thì phải...không biết cụ NT có tặng hoa này không ?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Em không dám làm "ma xó" vì em chẳng quen biết ai trong làng văn, trừ bác Nhật Tuấn là em quen online vì em khoái quyển Đi về nơi hoang dã của bác. Chuyện Nguyễn Tuân tặng hoa Tố Hữu nhân kỷ niệm ngày vào Đảng là em đọc trong Cát bụi chân ai của Tô Hoài thôi. Để em tìm lạ rồi trích dẫn cho bác.

      Xóa
  10. Chào bác Nhật Tuấn !
    Ngày xưa đọc " Văn Thi sĩ tiền chiến " của nhà thơ Nguyễn Vỹ trên tạp chí Phổ Thông ( của Nguyễn Vỹ ) , ông ấy cũng hay kể chuyện "hậu trường" của các văn thi sĩ tiền chiến rất hay . Cách đây mấy năm nghe nói có xuất bản lại cuốn " Văn thi sĩ tiền chiến " của Nguyễn Vỹ sao không thấy bác Nhật Tuấn hè ???

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Thưa em là loại vô danh tiểu tốt ạ...bác không tháy là phải.Cảm ơn bác

      Xóa
    2. Oái ! Oái ! "Không thấy " đây là không thấy quyển " Văn thi sĩ tiền chiến " của Nguyễn Vỹ chứ không phải "không thấy" bác Nhật Tuấn ! He he he... chữ với nghĩa !

      Xóa
    3. Hóa ra là dzậy...cảm ơn bác Hồ...Thơm

      Xóa
    4. Văn thi sĩ tiền chiến in lại quý 4 năm 2007 cơ, em cũng ôm được một cuốn ạ.

      Xóa
  11. Hóa ra là thực à ? Bác Nguyễn Tuân cũng khéo "nịnh" nhỉ ? Vậy mà cứ tưởng bác "ngông" ? Cảm ơn bác "Công dân". Thế bác ở Mỹ à ? Chứ ở VN đã làm gì có "công dân" ? Chỉ có "nhân dân" trong "tổ dân phố" thôi...

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Dạ em không ở Hoa kỳ quốc mà ở U tỳ quốc ạ, em muốn chỉ là một công dân thôi chứ chẳng phải làm vương tướng gì ạ. Và một công dân trong một xã hội dân sự là mong muốn của em ạ. Bác Nhật Tuấn đã đọc lại Cát bụi chân ai rồi chứ ạ, em sẽ khỏi cần trích lại ở đây nữa. Em cũng ở Lang bang huyện, có thể chỉ khác xã của bác thôi ạ.

      Xóa
  12. Xin chào đồng hương huyện Lang Bang...hi hi...

    Trả lờiXóa
  13. Dạ. Em sinh ở Linh Tinh thôn, sau chuyển đến ở Lang Tang xã trong thời thơ ấu rồi hiện giờ đang ở sống ở Lình Xình xã. Bữa nào em có dịp qua xã bác sẽ xin hầu chuyện bác ạ.

    Trả lờiXóa
  14. Già rồi có lẽ không nên viết 'đếch'
    vì dễ bị ngộ nhận là thiếu văn hóa.

    Trả lờiXóa
  15. Xin lỗi,commnent trên lẽ ra ở dưới
    Nặc Danh ngày 13-3 lúc 7:51AM.Cám ơn.

    Trả lờiXóa
  16. Đã từ lâu tôi luôn ngờ ngợ về những nhà văn lãnh đạo của nước CHXHCN Việt Nam ta. Trong số những ông quan văn nghệ tôi đặc biệt quan tâm đến nhà văn Nguyễn Tuân vì cũng thích đọc văn xưa của ông. (còn văn mới sau cách mạng của ông tôi cảm thấy rất khó tiêu hóa, mặc cho người ta vẫn ca tụng). Và tôi vẫn thường suy nghĩ điều gì của NT khiến cho những văn nghệ sĩ sau này ít chỉ trích nhân cách của ông, mặc dù ông cũng là người nằm trong bộ máy nghiền ấy. Đọc bài của anh Nhật Tuấn tôi có thêm thông tin về NT. Tôi rất thích các bài viết của anh, rất cảm ơn anh. Và tôi càng khâm phục Đảng ta, trăm tay ngàn mắt, có thể đổi được cả nhân cách vận mệnh con người. Ô hô!!!

    Trả lờiXóa
  17. Những điều này quả tôi cũng chưa biết hết.Cảm ơn người viết bài này nha !

    Trả lờiXóa
  18. Nhờ Nhật Tuấn, chí ít cũng làm "sáng ra lại" cái giới lâu nay bị phong chức là Chiến sĩ trong mặt trận...Chính danh ra thì cái đất nước này, từ 1954,toàn là Chiến sĩ cả, có ai là nhà văn , nhà giáo, nhà báo, nhà...gì sất.Thế cho nên làm gì có văn chương,giáo dục...kết quả là Đồi Ngô, là mấy trăm tờ báo ở thế kỷ internet vẫn bịt tai, bịt mõm không biết gì xảy ra ngày 1,8/7/2012. Nói nhiều không khéo có mấy chiến sĩ mặc xà lỏn tát cho mấy cái, uýnh cho một trận, mất mạng rồi mà không biết chúng ở quân binh chủng nào, thế mới tài!

    Trả lờiXóa
  19. các bác cũng vì thời cuộc cả mà thôi! chẳng ai lựa chọn cho mình thời để sống cả! văm chương là hư ảo viết để phục vụ cho nhu cầu đời sống tinh thần con người chứ không giống các nghành khoa học khác nên các " nhà phê bình" chúng ta nên hiểu. Nếu các vị muốn phơi bày thì nên tìm cách để công khai và hợp pháp chứ không phải chỉ đăng một cách lén lút thế này, tại sao khi họ viết xong các vị không chỉ trích không vặn vẹo mà tới bây giờ khi thời cuộc thay đổi các vị lại moi ra... Binh pháp xưa có câu "thắng làm vua thua làm giặc"không cần biết anh giở thủ đoạn nào mà chỉ quan trọng kết quả sau cùng. thiết nghĩ nếu quý vị là những người chiến thắng quý vị sẽ ra sao? chiến cuộc đã lùi xa bây giờ quý vị phải cảm thấy an lạc vì đất nước quý vị, nơi sinh ra quý vị tổ tiên quý vị thanh bình chứ! con người ở đời không thể tách xa hai chữ lợi danh, nếu như ngày xưa vì cay cú danh không thành lợi không toại thì quý vị nên bắt tay để tạo dựng. cổ nhân có câu " thời thế tạo anh hùng" nếu quý vị thật sự có tài thì thời nào quý vị cũng có thể lưu danh. đừng nhắc mãi chuyện cũ nữa

    Trả lờiXóa
  20. Cách mạng đã sản sinh ra một thế hệ nghệ sĩ mới. Điều này người ta nói nhiều rồi. Nhưng còn điều chưa được nói đến: Cách mạng tất nhiên cũng cho các nghệ sĩ cũ không chịu biến đổi phải Hy sinh. Đấy là lôgic khách quan, tốt hay xấu thì cũng vậy!

    Trả lờiXóa
  21. Chuyện buồn thế gian vẫn thế
    Âu cũng là số phận nổi trôi
    Lịch sử vẫn phải phanh phui
    Dèm pha đôi chỗ chớ hoài trách chi
    Người đời trách nhiệm khinh khi
    Ra vào cửa lớn lắm khi lao tù
    Sông sâu , bèo cạn anh khù
    Lửa sôi, lửa giận lù đù chắc ăn.
    Ha ha
    Ha ha
    Ha ha

    Trả lờiXóa
  22. Sao phải nặng lời với các cụ , đó cũng chỉ là kỹ năng sống thôi, hạ nhục mình để sống sót. Cũng như có những người vượt biên, phải ăn thịt đồng loại để sống sót. Hãy thương đi đừng giận.

    Trả lờiXóa